Tyle że jest z tym problem. W kwietniu 2023 roku premier Ukrainy Denys Shmyhal ogłosił, że on i jego kanadyjski odpowiednik Justin Trudeau uzgodnili, że samolot zostanie przekazany Ukrainie.
Maszyna zarejestrowana pod numerem RA-82078 wylądowała na międzynarodowym lotnisku Toronto Pearson 27 lutego 2022 r., trzy dni po inwazji Rosji na Ukrainę. Z powodu sankcji nałożonych na Rosję od tego czasu samolot nie może opuścić kanadyjskiego lotniska. Rosjanie wtedy zdawali sobie sprawę z tego, że ich samolotowi w Kanadzie grożą sankcje. Wierzyli jednak, że skoro wiozą towary związane ze zwalczaniem pandemii Covid-19 i robią to na zlecenie rządu w Ottawie, to Kanadyjczycy pozwolą im spokojnie odlecieć.
„Pamiętajmy, że linia lotnicza wykonywała lot humanitarny na zlecenie rządu Kanady. Przywieźliśmy z Chin zestawy testowe na obecność wirusa Covid-19. Ładunek miał objętość 475 metrów sześciennych i ważył 60,9 tony – napisały w oświadczeniu linie lotnicze Volga-Dnepr Airlines. Dodały, że ich samolotowi uniemożliwiono opuszczenie kanadyjskiej przestrzeni powietrznej. Kanadyjski regulator rynku lotniczego trzy dni wcześniej wydał odpowiedni NOTAM, czyli zalecenie zabraniające rosyjskim liniom lotniczym korzystania z kanadyjskiej przestrzeni powietrznej.
Rosjanie przyznają, że wyczerpali wszystkie możliwości odzyskania maszyny. W związku z tym przewoźnik przesłał „oficjalne zawiadomienie informujące Kanadę o sporze między spółką a krajem w związku z nielegalnym zajęciem samolotu towarowego An-124-100. Zwraca się równocześnie do władz kraju o rozwiązanie polubowne zgodnie z art. 9 umowy między ZSRR a Kanadą w sprawie pozyskiwania i wzajemnej ochrony inwestycji, z 20 listopada 1989 r. Linie lotnicze Volga-Dnepr Airlines zagroziły, że jeśli obu stronom nie uda się rozwiązać sporu w ciągu sześciu miesięcy, „formalnie uruchomią arbitraż”. Podkreślają jednak, że „pozostają otwarte na negocjacje z przedstawicielami Kanady w celu rozwiązania problemu i zwrotu samolotu”.
Rząd kanadyjski oficjalnie przejął samolot dopiero w czerwcu 2023 r. Minister spraw zagranicznych Kanady Melanie Joly stwierdziła wtedy, że jej kraj „wysyła jasny sygnał do rosyjskiego reżimu, że nie będzie już gdzie się ukryć tym, którzy wspierają i czerpią korzyści z agresywnej wojny Kremla”. – Kanada była tam, aby wspierać walkę Ukrainy o wolność od pierwszego dnia i będziemy tam nadal, aż do zwycięstwa, aby pomóc w wysiłkach na rzecz odbudowy – mówiła minister Joly.
Cała sprawa jest ważna nie tylko w kontekście stosunków kanadyjsko-rosyjskich. Bo w sytuacji, kiedy Rosjanie nie mają jakichkolwiek zahamowań w przejmowaniu własności firm pochodzących z „nieprzyjaznych państw”, Stany Zjednoczone i Unia Europejska nadal nie mają określonej strategii w postępowaniu wobec zamrożonych rosyjskich aktywów i ewentualnego przekazywaniu ich Ukraińcom. Unia Europejska w tej sprawie ma zająć stanowisko jesienią 2023 r.