Pod koniec minionego roku weszły w życie nowe regulacje dotyczące przejęć gruntów pod Centralny Port Komunikacyjny, które miały na celu usprawnienie inwestycji, przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony właścicielom nieruchomości. O tym, jak wygląda ich wdrażanie w rzeczywistości relacjonuje portal WNP.
Co w działaniu oznacza aktualizacja ustawy specjalnej o CPK?
Joanna Kamińska
Reklama
Nowelizacja ustawy szczególnej o Centralnym Porcie Komunikacyjnym weszła w życie 8 listopada 2025 roku. W myśl jej postanowień proces przejęcia własności zostanie skrócony do 120 dni, a właściciele nieruchomości będą mogli otrzymać zaliczkę na poczet kompensacji w wysokości 85 procent. Te regulacje miały przyspieszyć budowę, jednakże już w pierwszych dniach ich stosowania okazało się, że mogą one istotnie zwiększyć nakłady inwestycyjne.
Reklama Reklama
Ustawa specjalna o Centralnym Porcie Komunikacyjnym: Co w praktyce implikuje jej aktualizacja?
Mieszkańcy miejscowości, na obszarze których planowane jest wzniesienie infrastruktury pod nowe lotnisko, zwracają uwagę na niekorzystne oszacowania wartości ich nieruchomości, niedostatek nieruchomości zastępczych oraz zbyt krótki termin na opuszczenie domostw. Te problemy opisali w wiadomości, którą przekazali do redakcji WNP.
Natomiast na niebezpieczeństwo pogwałcenia prawa własności i konstytucyjnej reguły „sprawiedliwego odszkodowania” alarmował – już podczas procedowania ustawy – Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO).
Nowelizacja umożliwia transfer własności z urzędu na bazie decyzji lokalizacyjnej, która uzyskuje klauzulę natychmiastowej wykonalności, a proces odszkodowawczy toczy się później i oddzielnie. Jednak, jak zaznacza WNP, „z perspektywy prawa administracyjnego nadanie decyzji lokalizacyjnej klauzuli natychmiastowej wykonalności jest możliwe tylko w sytuacji, gdy tego wymaga interes publiczny. Pytanie, które zadają mieszkańcy i prawnicy, brzmi: czy w rzeczywistości interes publiczny nie eliminuje w pełni ochrony prawa własności, skoro właściciel traci nieruchomość, zanim jeszcze prawomocnie ustalono rekompensatę?”.
Trwają przygotowania do rozpoczęcia realizacji projektu Centralnego Portu Komunikacyjnego. Co dzi…
Reklama Reklama Reklama
Koszty CPK zwiększą się w związku ze zmianami w przepisach?
Ponadto zasady ustalania rekompensat w ustawie specjalnej CPK mogą przedłużać postępowania, zwłaszcza w wypadku wnoszenia odwołań przez strony – podkreślają prawnicy, z którymi rozmawiał serwis WNP. W praktyce oznacza to znaczny wzrost nakładów na inwestycje związane z CPK ze względu na podnoszenie wycen nieruchomości przez sądy.
O stanowisko w sprawie serwis zapytał wojewodę mazowieckiego Mariusza Frankowskiego, zarząd spółki CPK, Ministerstwo Infrastruktury oraz prawników.
Według tych ostatnich aktualizacja ustawy specjalnej o CPK ułatwia inwestycje i wcześniejsze wypłaty rekompensat, ale jednocześnie sprzyja powstawaniu wielu wątpliwości o charakterze prawnym, społecznym i konstytucyjnym.
Czytaj więcej: Ziemia znika pod CPK. Rolnicy kontra gigantyczny port i wywłaszczeniowe przepisy