Język źródłowy: Polski. We wtorek rząd przyjął propozycję nowelizacji ustawy wdrażającej unijny akt DSA, która ustanawia prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej jako koordynatora ds. usług cyfrowych – poinformowało Ministerstwo Cyfryzacji. Nadzorem nad przestrzeganiem przepisów ma zajmować się również szef UOKiK oraz przewodniczący KRRiT.
Dotyczy to projektu nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną i niektórych innych ustaw, który ma na celu implementację m.in. europejskiego aktu o usługach cyfrowych (Digital Services Act, DSA). Następnie projekt trafi pod obrady Sejmu.
Polska jest jednym z niewielu krajów Unii Europejskiej, które jeszcze nie uregulowały swoich przepisów zgodnie z unijnym aktem o usługach cyfrowych. Dalsze odwlekanie może skutkować nałożeniem na Polskę wielomilionowych sankcji finansowych – przekazał we wtorek resort cyfryzacji w oficjalnym komunikacie prasowym.
„To są oszustwa, które platformy ignorują”. Rząd przyjmuje ustawę
Zgodnie z zatwierdzonym przez rząd projektem, Prezes UKE ma zostać wyznaczony na koordynatora ds. usług cyfrowych oraz organ odpowiedzialny za nadzór nad stosowaniem przepisów DSA. W ramach nowych obowiązków Prezes UKE będzie posiadał uprawnienia do przeprowadzania kontroli w podmiotach w kwestii naruszeń prawnych, a także do nakładania grzywien w przypadku wykrycia łamania prawa. Do jego kompetencji należeć będzie również koordynacja działań z koordynatorami z innych państw członkowskich oraz z Komisją Europejską.
„Po raz pierwszy w Polsce pojawi się instytucja z rzeczywistymi uprawnieniami wobec platform, z możliwością prowadzenia postępowań i nakładania kar finansowych” – zaznaczył na platformie X wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski.
Według projektowanych regulacji, nadzór nad wdrażaniem w Polsce aktu o usługach cyfrowych sprawować będzie również Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT) – w odniesieniu do platform wideo oraz Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) – w zakresie platform handlowych (tzw. marketplace’ów). Jak wyjaśnił Standerski, UOKiK będzie interweniował w przypadku nieuczciwych praktyk handlowych i naruszeń dotyczących ochrony konsumentów, w tym manipulacyjnych interfejsów i braku przejrzystości w reklamach publikowanych na platformach internetowych.
„Z pewnością widzieliście w mediach społecznościowych reklamy z wizerunkiem sportowca lub polityka, zachęcające do szybkiej inwestycji bez ryzyka. Albo film, w którym znana dziennikarka poleca jakiś produkt finansowy. Są to oszustwa, które platformy internetowe lekceważą, ponieważ w Polsce nie ma nikogo, kto mógłby je zmusić do ich usuwania. Sytuacja ta ulega właśnie zmianie” – podkreślił wiceszef Ministerstwa Cyfryzacji.
Koniec z bezkarnością platform internetowych
Nowela ma również regulować zasady i procedury certyfikacji organów zajmujących się pozasądowym rozwiązywaniem sporów, przyznawanie statusu „zaufanego podmiotu sygnalizującego” oraz statusu „zweryfikowanego badacza”.
Jak wynika z Oceny Skutków Regulacji, certyfikacją podmiotów zainteresowanych prowadzeniem polubownych postępowań ma zajmować się Prezes UKE po uzyskaniu „opinii organów administracji publicznej właściwych w sprawach zbieżnych z przedmiotem działalności podmiotu ubiegającego się o certyfikację”.
Status zaufanego podmiotu sygnalizującego ma być przyznawany przez Prezesa UKE tylko tym podmiotom, które posiadają „szczególną wiedzę ekspercką i kompetencje w zakresie zwalczania nielegalnych treści oraz które działają w sposób precyzyjny, obiektywny i z należytą starannością”.
Natomiast przed udzieleniem statusu zweryfikowanego badacza Prezes UKE ma zasięgnąć „opinii innych organów administracji publicznej w sprawach zbieżnych z przedmiotem badań, które są przedmiotem wniosku o dostęp do danych”. Rola zweryfikowanego badacza ma polegać – jak zaznaczyli twórcy projektu – na przeprowadzaniu „konkretnych badań na podstawie danych przetwarzanych przez wskazanego dostawcę”.
Nowelizacja przewiduje również utworzenie – przy Prezesie UKE – Krajowej Rady ds. Usług Cyfrowych, która będzie doradzać w kwestiach takich jak pozasądowe rozstrzyganie sporów i zaufani sygnaliści.
Widmo wielomilionowych kar z UE zadziałało
Na początku stycznia bieżącego roku prezydent Karol Nawrocki zawetował tak zwaną ustawę cyfrową, która miała umożliwić wdrożenie DSA. Pozwalała ona prezesom UKE i KRRiT na wydawanie nakazów platformom internetowym w celu usunięcia nielegalnych treści dotyczących 27 czynów zabronionych. Wyznaczała również prezesa UKE jako koordynatora ds. usług cyfrowych. Według prezydenta, zawetowana ustawa wprowadziłaby w Polsce „cenzurę administracyjną” i nadawałaby prezesowi UKE „nadmierne uprawnienia” bez „wystarczających gwarancji niezależności od bieżącej polityki”.
W związku z wetem, na początku lutego na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano dwa projekty ustaw dotyczących świadczenia usług drogą elektroniczną, które implementują akt o usługach cyfrowych. Jeden z nich umożliwia między innymi policji, prokuraturze i KAS złożenie wniosku o blokowanie w internecie treści naruszających prawo. Drugi projekt wyznacza prezesa UKE na koordynatora ds. usług cyfrowych. Oba projekty zostały we wtorek przyjęte przez rząd.
Akt o usługach cyfrowych (DSA) jest pierwszą na świecie regulacją cyfrową, która nakłada na firmy w całej UE odpowiedzialność za treści publikowane na ich platformach. Jego celem jest stworzenie bezpieczniejszego i bardziej przejrzystego środowiska online, przy jednoczesnej ochronie wolności słowa. Wprowadza on większą przejrzystość zasad moderacji treści, wymóg uzasadniania decyzji o ich usuwaniu oraz jasne wytyczne dotyczące działania algorytmów i reklam. Akt w pełni obowiązuje w krajach UE od 17 lutego 2024 r.
Na początku maja ubiegłego roku Komisja Europejska skierowała sprawę przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE) za niewdrożenie regulacji. KE zarzuciła Polsce brak wyznaczenia koordynatora ds. usług cyfrowych, który nadzorowałby przestrzeganie i egzekwowanie przepisów DSA. W maju 2025 r. prezes UKE został tymczasowo wyznaczony na koordynatora, jednak nie może w pełni wykonywać swoich obowiązków z powodu braku implementacji DSA w Polsce. (PAP)
mbl/ mmu/