Dla wielu rynek akcji jawi się jako enigmatyczny świat, w którym współcześni finansiści osiągają lub tracą ogromne sumy. W rzeczywistości jednak inwestowanie na giełdzie jest dostępne dla praktycznie każdego. Oto wyjaśnienie, czym jest giełda i jak rozpocząć inwestowanie na niej.
W tym przewodniku szczegółowo omówimy kroki niezbędne do zostaniainwestorem giełdowym. Zakładamy, że masz już za sobą etap decyzyjny. Wiesz,że chcesz rozpocząć inwestowanie, ale nie jesteś pewien, jak to zrobić. Mamyrównież nadzieję, że masz świadomość ryzyka utraty środków, które jestnieodłącznie związane z giełdowymi operacjami.
Giełdowy konkurs o wysokie stawki. Inwestuj, rywalizuj i zwyciężaj z Bankier.pl i GPW
Spróbuj swoich sił w inwestowaniu giełdowym bez ryzykowania realnych pieniędzy i zdobywaj atrakcyjne nagrody – to letnia propozycja od Bankier.pl i Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.
WIĘCEJ…
Inwestowanie na giełdzie dla początkujących
Samo określenie „gra na giełdzie” jest bardzo krzywdzące dla rynkuktórego dotyczy i zniekształca jego prawdziwą naturę. Giełda nie jest kasynem. Udając się do kasyna, gramy przeciwko jego właścicielowi, a szanse nawygraną (pomijając pewne wyjątki) są mniejsze niż na przegraną. Natomiast na giełdę stale napływa nowy kapitał: nie tylko od nowych inwestorów, ale przede wszystkim w formie dywidend wypłacanych przez spółki notowane na giełdzie.
Reklama
Zobacz także
Cały świat na jednym rachunku. Ponad 71 tys. instrumentów finansowych (Link afiliacyjny – zarabiamy na prowizji)
W tym materiale skupimy się wyłącznie na aspektach technicznych dotyczących sposobu inwestowania na giełdzie. Zagadnienia związane z cechami charakteru, które powinien posiadać inwestor, czy z wyborem strategii, zostały omówione w poradnikach „Jak inwestować na giełdzie” oraz „5 wskazówek dla początkującego inwestora”. Zapraszamy również do lektury obszernego artykułu poświęconego inwestowaniu: Jak inwestować pieniądze? Akcje, obligacje, lokaty, złoto, waluty i wiele więcej.
Temat „inwestowanie na giełdzie dla początkujących” warto rozpocząć od podstawowych definicji oraz wyjaśnienia, jak działa giełda. Giełda papierów wartościowych to miejsce, gdzie spotykają się osoby i podmioty gospodarcze pragnące kupić lub sprzedać akcje, obligacje, certyfikaty oraz inne papiery wartościowe. Inwestorzy to właśnie ci kupujący i sprzedający papiery wartościowe. Inwestor nabywa instrumenty finansowe, licząc na zysk w postaci odsetek, dywidendy lub wzrostu wartości nabytego aktywa. Inwestowanie odbywa się wyłącznie w celu osiągnięcia zysku.
Przeczytaj także
Jak ustala się kursy akcji na GPW
Aby dokonywać zakupu akcji na giełdzie, należy otworzyć rachunek inwestycyjny w licencjonowanym przez KNF domu maklerskim. Dom maklerski stanowi niezbędnego (nie ma możliwości zakupu akcji bezpośrednio na GPW) pośrednika między inwestorami. DM nabywa i sprzedaje akcje na giełdzie na zlecenie swoich klientów, rejestrując liczbę nabytych akcji na indywidualnym rachunku maklerskim. Przeczytasz o tym, jak wybrać dom maklerski.
Bankier.pl
Krok 1. Założenie rachunku inwestycyjnego
Początkujący inwestor swoje pierwsze kroki kieruje do domu maklerskiego (znanegorównież jako biuro maklerskie lub broker), aby zawrzeć umowę o prowadzenie rachunkuinwestycyjnego. Służy on do przechowywania i obrotu papierami wartościowymioraz innymi instrumentami finansowymi. Umowę o prowadzenie rachunkumaklerskiego można podpisać osobiście w punkcie obsługi klienta, lub teżzłożyć wniosek przez internet – wówczas umowę do podpisania dostarczkurier. Wystarczy posiadać dowód osobisty lub paszport.
Sama umowa z domem maklerskim nie jest nadmiernie skomplikowana i przypomina umowęo prowadzenie rachunku bankowego. Aby otworzyć rachunek inwestycyjny izacząć inwestować na giełdzie, wymagane jest ukończenie 18 lat. Przedpodpisaniem umowy zostaniemy poproszeni o wypełnienie unijnego formularza MIFID,który ma na celu ocenę naszej wiedzy na temat inwestowania. Ponadto odgrudnia 2016 roku w pakiecie otrzymujemy do podpisania amerykański formularz FACTA,w którym musimy zadeklarować, czy jesteśmy rezydentami podatkowymi Stanów Zjednoczonych.
Przeczytaj także
Zakładamy pierwszy rachunek maklerski. Na co zwrócić uwagę?
W Polsce działa blisko 50 domów maklerskich z licencją Komisji Nadzoru Finansowego,jednak nie wszystkie świadczą usługi dla klientów indywidualnych. Wiosną 2022 roku,domy maklerskie prowadziły około 1,5 miliona rachunków, z czego 10 największychbrokerów skupiało ponad 86% klientów. Oferta domów maklerskich jest stosunkopdoobna: prowadzenie rachunku jest albo bezpłatne, albo kosztuje do 60 złrocznie. Dodatkowo inwestor ponosi opłatę prowizyjną za każde zrealizowanie zlecenie – od wielu lat standardem jest stawka w okolicach 0,39% wartości transakcji.
Przeczytaj także
Jak wybrać dom maklerski?
Umowę z biurem maklerskim można wypowiedzieć w dowolnym momencie, z zachowaniemterminu wypowiedzenia określonego w umowie. Nie ma ograniczeń co do liczbyposiadanych rachunków u różnych brokerów. W związku z tym, w zależności odpotrzeb, można jednocześnie korzystać z usług kilku lub nawet kilkunastudomów maklerskich.
Krok 2. Wpłata środków na rachunek maklerski
Po otwarciu rachunku, można wpłacić na niego środki pieniężne. Kwota,która będzie przedmiotem obrotu, jest indywidualną decyzją każdego inwestora.Zaleca się, aby w początkowym okresie inwestowania nie przeznaczać nawykupno akcji nadmiernie dużych kwot. Oczywiście, dla każdego „niewielka kwota”oznacza coś innego. Jednak lepiej potraktować pierwszą wpłatę jako środki,które możemy stracić, a co nie wpłynie znacząco na nasze finanse i samopoczucie.Niestety – nauka zarabiania na giełdzie jest niemożliwa bez doświadczenia strat.Same straty są nieodłącznym elementem procesu inwestowania i doświadcza ichkażdy inwestor. Istotne jest tylko, aby suma strat i kosztów nie przekroczyłysumy zysków.
Przeczytaj także
Nie powiemy Ci w co inwestować, ale powiemy jak. Zobacz kurs Akademia Inwestowania II
Zazwyczaj wpłaty na rachunekinwestycyjny realizuje się przelewem bankowym na numer konta wskazany przez dommaklerski. Tylko niektórzy brokerzy oferują możliwość wpłaty gotówki. Gotówkęmożna również wpłacić w banku, zlecając tam przelew. Ponadto, niektórebanki integrują rachunek inwestycyjny z kontem osobistym, co umożliwia kupnoakcji, korzystając bezpośrednio ze środków na rachunku bankowym.
Krok 3. Składanie zleceń, czyli jak nabywać i zbywać akcje
Aby nabyć akcje, koniecznestaje się złożenie zlecenia. Dawniej polegało to na udaniu się do punktuobsługi klienta (POK) domu maklerskiego i przekazaniu ustnej lub pisemnejdyspozycji maklerowi. Ten wystawiał odpowiednie potwierdzenie i przesyłałnasze zlecenie do systemu transakcyjnego GPW. Na przestrzeni lat, sposóbfunkcjonowania giełdy znacząco się zmienił. Obecnie większość zleceń jestskładana za pośrednictwem internetu oraz aplikacji mobilnych domów maklerskich.Zlecenie nadal trafia najpierw do systemu DM, skąd następnie przemieszcza się na giełdę.Dzięki temu jest to tańsze (prowizje od zleceń internetowych są znacznie niższe niżtelefonicznych czy osobistych), szybsze i wygodniejsze.
Przeczytaj także
Wszystko o zleceniach maklerskich
Rodzaje zleceń maklerskich to temat wymagający osobnego poradnika. Na początekwystarczy wiedza, że istnieją dwa podstawowe rodzaje zleceń: zlecenia kupnai zlecenia sprzedaży. W ramach pierwszego typu oferujemy gotówkę w zamian zaakcje, a w zleceniach sprzedaży oferujemy akcje w zamian za gotówkę. Drugimistotnym kryterium jest kwestia naszych priorytetów.
Aby nabyć lub zbyć akcje,możemy skorzystać ze zlecenia z limitem ceny lub ze zlecenia typu „po każdej cenie” (PKC). W przypadku zleceń z limitem, określamy liczbę nabywanych/zbywanych akcji oraz cenę jednostkową, po której zgadzamy się kupić/sprzedać dane akcje. Jeśli składamy zlecenie kupna, na przykład 100 akcji KGHM z limitem 125 zł za sztukę, mamy pewność, że nie zapłacimy więcej niż 12,5 tys. zł plus prowizja (może to być mniej, jeśli ceny na rynku będą niższe niż 125 zł). Zlecenia PKC mają pierwszeństwo w realizacji przed zleceniami z limitem, jednak nie dają gwarancji co do faktycznej kwoty wydanej na zakup akcji lub otrzymanej za ich sprzedaż.
Przeczytaj także
Interesuje Cię inwestowanie? Zapisz się na Akademię Inwestowania II
Na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych obracane są akcje zdematerializowane.Są one zapisami księgowymi prowadzonymi przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych.Zatem zapomnijmy o scenach z amerykańskich filmów, gdzie maklerzy stłoczeniw sali notowań przekrzykiwali się i wymieniali plikami papieru symbolizującymiokreśloną liczbę akcji. Obecnie wszystko odbywa się elektronicznie i jestprzechowywane w pamięci komputerów.
Na GPW można handlować nie tylko akcjami. Na rynku kasowym dostępne są równieżprawa poboru, prawa do akcji, jednostki ETF, certyfikaty, produkty strukturyzowane(ETP), a na rynku Catalyst także obligacje. Ponadto GPW oferuje dość szerokągamę instrumentów pochodnych (rynek terminowy): kontrakty terminowe i opcje – ale to już wyższa szkoła jazdy i temat na osobny poradnik.
Przeczytaj także
10 rzeczy, których powinien wystrzegać się giełdowy inwestor
Zawsze pamiętaj, że na giełdzie inwestujesz samodzielnie i na własną odpowiedzialność. Żadna rekomendacja, porada czy analiza nie zwalnia cię z konsekwencji podjętych decyzji. Dom maklerski pełni jedynie rolę pośrednika i nie ponosi odpowiedzialności za to, czy twoja transakcja przyniesie zysk. Co istotne, DM nie jest stroną transakcji – akcje kupujesz i sprzedajesz od innych inwestorów.
Krok 4. Opłaty i prowizje, czyli ile kosztuje nabywanie i zbywanieakcji
Indywidualne inwestowanie w akcje spółek giełdowych nie jest zajęciem nadmiernie kosztownym. Podstawowe wersje rachunków inwestycyjnych często są oferowane i prowadzone bezpłatnie lub za kwotę rzędu kilkudziesięciu złotych rocznie. Więcej trzeba zapłacić za dodatkowe opcje: na przykład dostęp do serwisów informacyjnych lub głębszy wgląd do arkusza zleceń. Standardowo widzimy jedynie najlepszą ofertę kupna/sprzedaży i mamy dostęp do notowań bez opóźnień. Taki najprostszy pakiet w 95% przypadków powinien wystarczyć początkującemu inwestorowi.
Przeczytaj także
Najtańsze konta maklerskie [RANKING]
Dom maklerski zarabia na prowizjach pobieranych od nas przy każdej zrealizowanej transakcji kupna i sprzedaży. Od kilku lat standardem na polskim rynku akcji jest prowizja w wysokości 0,3-0,4% od dyspozycji składanych przez internet. Jednak niektórzy brokerzy potrafią obniżyć ją nawet w okolice 0,20%. Istnieje również prowizja minimalna – zwykle wynosi ona 3-5 zł od zrealizowanego zlecenia.
Krok 5. Kalkulacja zysków i realizacja strat
Od momentu złożenia zlecenia inwestor przekazuje rynkowi kontrolę nad swoimi środkami. To od decyzji wszystkich uczestników rynku zależy, czy ceny nabytych akcji będą rosły, czy też malały. Dlaczego ceny jednych akcji rosną, a innych spadają, jest tematem na inną okazję – to sedno tak zwanej sztuki inwestowania.
Przeczytaj także
Jak inwestor traci na giełdzie
Niemniej jednak, podstawowa zasada obliczania zysków i strat pozostaje niezmienna. Jeśli sprzedaliśmy akcje drożej, niż je kupiliśmy (uwzględniając zapłacone prowizje!), to jesteśmy „na plusie”. Jeśli sprzedaliśmy akcje taniej, niż je kupiliśmy, ponieśliśmy stratę. Jeśli posiadamy akcje, których bieżąca cena rynkowa jest znacznie niższa od ceny ich nabycia, to właśnie zostaliśmy „uwięzieni w długoterminowych inwestycjach”. Od zysków kapitałowych osiągniętych w danym roku kalendarzowym pobierany jest 19% podatek (tzw. podatek Belki).
Krok 6. Wypłata gotówki
Środki znajdujące się na rachunkupieniężnym w biurze maklerskim można wypłacić w dowolnym momencie. Zazwyczaj wypłata realizowana jest poprzez przelew na wcześniej zdefiniowany przez inwestora rachunek bankowy. Składasz dyspozycję przelewu i najpóźniej następnego dnia powinieneś otrzymać środki na konto.
Niektóre domy maklerskie umożliwiają również wypłatę gotówki w swoich placówkach. Jednakże taka operacja może wiązać się z dodatkową prowizją, a w przypadku większych kwot wymaga wcześniejszego awizowania.
Krok 7. Wyjście poza GPW
Inwestowanie w akcje notowanena warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych stanowi zazwyczaj pierwszy etap na ścieżce inwestycyjnej. Jest to solidna szkoła przed wejściem na rynki zagraniczne, rynki kontraktów terminowych czy rynek walutowy (Forex).
Przeczytaj także
Nieoficjalny słownik slangu giełdowego
Z perspektywy inwestora indywidualnego, głównym mankamentem warszawskiego parkietu jest brak możliwości odpowiedniej dywersyfikacji portfela. Problemem jest zarówno koncentracja ryzyka na jednym kraju (tj. Polsce), jak i jednej walucie (polski złoty). GPW brakuje także różnorodności: niewiele jest spółek technologicznych, brakuje globalnych koncernów, a niektóre branże reprezentowane są przez jedną lub dwie spółki.
Podsumowanie
Inwestowania na giełdzie nie trzeba się obawiać, ale nie warto zabierać się za nie bez odpowiedniego przygotowania. Tego, jak funkcjonować na giełdzie, można się nauczyć – na początek wystarczy lektura tego poradnika oraz materiałów zamieszczonych w odnośnikach. Zostając inwestorem, trzeba jednak liczyć się z tym, że wiedzę i nowe informacje o sytuacji na rynku trzeba zdobywać przez cały czas. Nie bez powodu Bankier.pl od lat jest portalem numer jeden wśród polskich inwestorów indywidualnych.