Rzym, miasto kojarzone z barokowym bogactwem i starożytnymi bazylikami, wkracza w nowy etap rozwoju religijnego. Rzymska diecezja wspólnie z Konferencją Episkopatu Włoch (CEI) zapoczątkowała "Program Nowych Kościołów", w ramach którego powstanie 5 świątyń. Niemniej jednak zasadniczym materiałem budowlanym ma być nie beton czy też cegła, lecz drewno.
O ile serce Wiecznego Miasta obfituje w świątynie, sytuacja na jego peryferiach przedstawia się odmiennie. Nowy plan skupia się właśnie na obszarach podmiejskich, które często doświadczają wykluczenia socjalnego i urbanistycznego chaosu. Nowe struktury zostaną wzniesione w pięciu lokalizacjach:
- strefa zachodnia: Parafie dedykowane św. Brygidzie Szwedzkiej oraz św. Janowi Nepomucenowi;
- strefa południowa: Sant’Anselmo alla Cecchignola;
- strefa wschodnia: Sant’Anna a Morena;
- obszar nadmorski (Ostia): Kościół Św. Wincentego à Paulo.
Interesujące jest, że zasadniczą ideą jest uniwersalność nowych budowli. Mają one stanowić nie tylko przestrzenie do modlitwy, lecz także ośrodki aktywności lokalnej, integrujące mieszkańców w miejscach, gdzie brakuje ogólnodostępnych przestrzeni.
Drewno zamiast marmuru
Największe zdziwienie budzi jednak dobór technologii. W miejsce ciężkich konstrukcji murowanych, Rzym kieruje się ku drewnu ze źródeł odnawialnych oraz prefabrykatom. Taka decyzja jest uzasadniana m.in.:
- ekologią i oszczędnością – mniejszy ślad węglowy oraz niższe koszty utrzymania;
- prędkością – prefabrykacja umożliwia szybki montaż budynków w zestawieniu z metodami tradycyjnymi;
- bezpieczeństwem – konstrukcje drewniane odznaczają się wysoką odpornością na wstrząsy sejsmiczne, co we Włoszech stanowi ważny czynnik.
Pomimo nowatorskiej formy, Kościół nie zaniecha piękna. W proces kreacji zaangażowani są nie tylko inżynierowie, lecz także artyści, aby budynki stały się nowymi symbolami lokalnej architektury.
Jak zauważa "Rzeczpospolita", "Program Nowych Kościołów" rozdzielono na kilka etapów. Trwająca od 20 stycznia do 20 lutego 2026 r. faza pierwsza to okres gromadzenia propozycji od architektów, artystów, konstruktorów oraz wszystkich innych zainteresowanych osób, który zwieńczy wybór zwycięskiej wizji. W drugiej fazie jej twórcy zawrą porozumienie na realizację projektu, nad którym pieczę będą sprawować firmy specjalizujące się w konstrukcjach drewnianych.
Budżet projektu wynosi 100 mln euro. Większość środków pochodzi z funduszu otto per mille (zasila go 0,8% podatku, który obywatele mogą dobrowolnie ofiarować na wybrany związek wyznaniowy, nie tylko katolicki). Pozostałą część kwoty pokryje bezpośrednio diecezja rzymska.
Podatek kościelny jak w Niemczech? 8 proc. na wspólnotę religijną
8 proc. podatku od dochodu mogłoby wpływać bezpośrednio na konto Kościoła lub zarejestrowanej wspólnoty religijnej. Tak zakłada obywatelska petycja inspirowana niemieckim podatkiem kościelnym, która trafiła do ministerstw.
Czytaj więcej…
Co warte podkreślenia, Rzym dysponuje obecnie ponad 900 kościołami, co czyni go jednym z najbardziej przepełnionych obiektami sakralnymi miast świata. Aczkolwiek dynamiczny rozwój metropolii sprawił, że w nowych dzielnicach mieszkalnych wierni przez lata musieli posługiwać się prowizorycznymi kaplicami w garażach lub wynajmowanych lokalach.
Oprac. JM