W opublikowanej w czwartek opinii, rzeczniczka generalna Trybunału Sprawiedliwości UE zasugerowała unieważnienie postanowienia, w którym Komisja Europejska wyraziła zgodę na uwolnienie fragmentu funduszy unijnych dla Węgier. Jej zdaniem, mogło to zaistnieć wyłącznie w sytuacji, gdy konieczne reformy zostałyby wprowadzone w życie.
Opinie rzeczników generalnych TSUE poprzedzają wyroki sądu, stanowiąc propozycje rozstrzygnięcia kwestii spornych. Sędziowie z reguły utrzymują w mocy stanowisko przyjęte przez rzeczników, lecz nie jest to obligatoryjne.
Fundusze dla Węgier zostały zablokowane w powiązaniu z naruszeniami praworządności. Budapesztowi zarzucano uchybienia dotyczące niezależności sądów, swobody akademickiej, ustawą o ochronie dzieci oraz prawem do azylu.
W grudniu 2023 roku KE doszła jednak do przekonania, że Węgry wyeliminowały pewne niedociągnięcia dotyczące niezależności sędziowskiej. Wydała wówczas decyzję o odblokowaniu 10 mld euro z polityki spójności. W tym samym czasie ważyła się sprawa procesu akcesyjnego Ukrainy oraz Mołdawii. Premier Węgier, Viktor Orban, straszył wetem. W rezultacie, liderzy podjęli decyzję o rozpoczęciu rozmów akcesyjnych z oboma państwami na szczycie w tym samym miesiącu, kiedy Orbana nie było na sali obrad.
Skargę na decyzję KE, która umożliwiła dostęp do części zamrożonych środków unijnych, z powodu problemów z rządami prawa, złożył Parlament Europejski. Europosłowie uznali, iż decyzja o uwolnieniu środków dla Budapesztu miała charakter polityczny, a Budapeszt nie spełnił warunków i nie naprawił systemu sądownictwa na Węgrzech.
Rację europarlamentarzystom przyznała w czwartek rzeczniczka TSUE. – Jeżeli Komisja ustaliła, w ramach przysługującego jej zakresu swobody decyzyjnej, szczegółowe kryteria, które kraj członkowski winien spełnić, aby otrzymać płatność z budżetu Unii, nie może ona wyrazić zgody na realizację płatności, dopóki wszystkie te wymagania nie zostaną spełnione – stwierdziła rzeczniczka generalna Tamara Ćapeta. (PAP)
mce/ kar/