Sejmowa komisja ds. rolnictwa zatwierdziła w czwartek modyfikację treści prezydenckiej preambuły do projektu ustawy dotyczącej wstrzymania zbytu gruntów państwowych. Z kolei sprzeciwiła się usunięciu z regulacji prawnej możliwości sprzedaży działek rolnych do 5 ha bez akceptacji ministra rolnictwa.
Mowa o przepisach, które przewidują zablokowanie zbytu ziemi państwowej do 2036 r. Zgłoszono trzy projekty ustaw w tej materii – prezydencki, rządowy oraz PiS. Wszystkie te projekty zakładały przedłużenie zakazu o kolejne 10 lat. Podczas pierwszego czytania tych projektów jako wiodący został uznany projekt prezydencki „o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony polskiego rolnictwa”.
Prezydent w swoim projekcie zasugerował zmianę preambuły do ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Jak objaśnił szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki, jest to „akt normatywny stanowiący swoistą konstytucję polskiego rolnictwa”.
Prezydencka preambuła odnosi się do obecnej sytuacji, między innymi do „niebezpieczeństwa wynikającego z napływu produktów rolnych spoza obszaru Unii Europejskiej”. W toku prac sejmowych parlamentarzyści doszli do wniosku, że preambuła winna posiadać charakter bardziej uniwersalny. W trakcie drugiego czytania zarówno legislatorzy koalicji, jak i przedstawiciele PiS zaproponowali jej zmianę.
W czwartkowy wieczór poparcie komisji uzyskała poprawka KO, za którą optowało 18 posłów, 14 było przeciwnych, natomiast jedna osoba wstrzymała się od głosu.
Zaproponowana przez KO wersja preambuły prezentuje się następująco: „Kierując się zasadą, że gospodarstwa rodzinne, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, stanowią fundament ustroju rolnego Rzeczypospolitej Polskiej, zmierzając do wzmocnienia ochrony oraz stałego rozwoju tych gospodarstw, uwzględniając potrzebę zagwarantowania odpowiedniego zagospodarowania ziemi rolnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze bezpieczeństwo żywnościowe obywateli, jak również pragnąc wspierać zrównoważone rolnictwo i aktywność rolniczą oraz sprzyjać postępowi obszarów wiejskich, jako element spójnej polityki rolnej państwa, uchwala się niniejszą ustawę”.
W związku z przegłosowaniem poprawki KO, zmiana preambuły zaoferowana przez PiS i popierana przez reprezentantów prezydenta nie została poddana głosowaniu; komisja zarekomendowała jej odrzucenie.
Kolejna poprawka PiS, także z poparciem kancelarii prezydenta, odnosiła się do usunięcia przepisu, zaproponowanego przez PSL i zaakceptowanego w trakcie pierwszego czytania projektu w komisji. Dotyczy to umożliwienia sprzedaży nieruchomości należących do Skarbu Państwa rolnikom indywidualnym do 5 ha bez akceptacji ministra rolnictwa (w obecnie obowiązujących regulacjach prawnych bez takiej akceptacji można zbyć nieruchomość do 2 ha).
W czwartek Bogucki zwracał uwagę, że poprawka PSL zgłoszona w trakcie pierwszego czytania projektu wykracza poza projekt wniesiony przez prezydenta i „powinna stanowić przedmiot odrębnej inicjatywy legislacyjnej”. Dodał, że biuro legislacyjne zgłaszało w tej kwestii „zarzut konstytucyjny”. Przeciwni tej zmianie byli również parlamentarzyści PiS, argumentując, iż jest to ułatwienie zbytu ziemi z państwowych zasobów nieruchomości rolnych.
Autor poprawki Jarosław Rzepa (PSL) ripostował, że odstąpienie od akceptacji ministra rolnictwa skróci czas podejmowania decyzji o 6 miesięcy. Przekazał, że w przedziale lat 2016-2025 wnioski dotyczące wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości rolnej pomiędzy 2 ha a 5 ha stanowiły 35 proc. wszystkich wniosków, jednakże dotyczyły jedynie ok. 5 proc. całkowitej powierzchni nieruchomości, a 98 proc. wniosków zostało rozpatrzonych pozytywnie. Perswadował, że wniesiona przez niego poprawka nie stanowi żadnego „uwolnienia” zbytu państwowej ziemi.
Wniosek PiS o wykreślenie zmiany upadł podczas głosowania w komisji, opowiedziało się za nim 16 posłów, 17 było przeciwnych. Zatem komisja zarekomendowała Sejmowi odrzucenie tej poprawki.
Obecnie do kwietnia 2026 r. obowiązuje zakaz zbytu gruntów z zasobu Skarbu Państwa. Preferowaną formą użytkowania ziemi jest dzierżawa. (PAP)
awy/ malk/ mick/