Kamienica zlokalizowana przy ulicy Chmielnej pod numerem 130 została ujęta w rejestrze dóbr kultury. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, Marcin Dawidowicz, zaakcentował, iż ta nieruchomość jest wartościową pozostałością dawnej substancji budowlanej zachodniej części ul. Chmielnej.
Nieruchomość Naftala i Frajdy Nisenszalów przy ul. Chmielnej 130 została wzniesiona pod koniec dziewiętnastego stulecia jako budynek z jednym dziedzińcem, z zamiarem wynajmu lokali mieszkalnych o odmiennym standardzie, jak również lokali użytkowych. Budynek zmieniał posiadaczy wielokrotnie.
„Budynek jest świadectwem prężnego rozwoju budownictwa czynszowego na obszarze Woli na przełomie XIX i XX wieku, w tym inwestycji mieszkaniowych społeczności żydowskiej, która dominowała w tej części miasta” – wspomniał konserwator.
Podkreślił, iż o wartości historycznej obiektu świadczy też jego historia podczas II wojny światowej, kiedy to kamienica znajdowała się w strefie intensywnych potyczek o Dworzec Główny i Pocztowy, zarówno w czasie kampanii wrześniowej w 1939 r., jak i w trakcie Powstania Warszawskiego.
Na początku sierpnia i września 1944 r. w okolicy kamienicy ulokowany był posterunek żołnierzy Powstania Warszawskiego, w tym oddziału „Chrobry II”, walczących o przejęcie i utrzymanie Dworca Pocztowego. Po roku 1945, mimo planów zburzenia, fragment północnej strony zachodniego odcinka ul. Chmielnej został zachowany.
„Kamienica zlokalizowana przy ul. Chmielnej 130, wraz z sąsiadującymi z nią budynkami pod numerami 128 i 126 stanowi dowód dawnej zabudowy z przełomu wieków XIX i XX, odzwierciedla pierwotny charakter zabudowy tej ulicy, a tym samym jest istotnym świadectwem historycznym rozwoju przestrzennego Woli. Ze względu na stosunkowo rzadkie zachowane przykłady dziewiętnastowiecznej zabudowy mieszkalnej na obszarze dzielnicy Wola, budynek przy ul. Chmielnej 130 stanowi cenną pamiątkę historii i kultury materialnej tego okresu” – podkreślił Dawidowicz.
W decyzji MWKZ zaakcentowano również dużą wartość artystyczną gmachu, który, pomimo zrealizowanych przekształceń, obejmujących skucie tynków z oryginalnymi dekoracjami elewacji oraz demontaż oficyny poprzecznej, zachowuje czytelny układ z jednym dziedzińcem, formę, styl i ideę architektoniczną. Kamienica przy ul. Chmielnej 130 została wzniesiona dla przedstawicieli zamożnego mieszczaństwa.
Wpisana do rejestru kamienica została wzniesiona w stylu secesyjnym. Charakteryzowała się wspaniałą fasadą z mnogością ozdób, z których po okresie PRL pozostała jedynie goła ściana. Obecnie kamienica jest niezamieszkana i oczekuje na renowację.(PAP)
mas/ dki/