Sesje Elixir. Kiedy przyjdzie przelew?

Wypłaty z naszego rachunku czasami docierają do odbiorcy w ciągu tego samego dnia, a innym razem trwa to znacznie dłużej. Opóźnienia w transferach nie są przypadkowe. Aby ich unikać, powinniśmy wiedzieć, kiedy w naszym banku kończą się sesje Elixir oraz z jakim poślizgiem bank odbiorcy księguje otrzymane przelewy.

Przeczytaj także

Święta w finansach. Kiedy zlecić przelew, żeby dotarł na czas?

Elixir – pod tą tajemniczą nazwą kryje się system obsługujący detaliczne rozliczenia międzybankowe w Polsce. Jest on utrzymywany nieprzerwanie od 1994 roku przez Krajową Izbę Rozliczeniową SA. Banki nie muszą jednak stosować się do harmonogramu przygotowanego przez izbę rozliczeniową. Mają możliwość samodzielnego ustalania godzin przyjmowania zleceń płatniczych, a także wpływania na terminy księgowania napływających płatności.

Kiedy otrzymam mój przelew? Sesje Elixir w bankach

Niewiele banków trzyma się ściśle harmonogramu KIR. W większości czas na składanie zleceń jest krótszy (wejście zamykane jest wcześniej niż w KIR), a sesja Elixir przychodząca księgowana jest z pewnym opóźnieniem. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy jest prawdopodobnie cennik systemu Elixir – za zlecenia złożone wcześniej bank ponosi niższe koszty niż za te składane tuż przed sesją. Wcześniejsze zamknięcie wejścia pozwala również lepiej zarządzać płynnością banku i przygotować się na konieczność zapewnienia środków na realizowane płatności.

Zobacz także

Obligacje Skarbowe zamiast lokaty? Poznaj pierwszy krok w bezpiecznych inwestycjach

Sesje Elixir „od kuchni”

System rozliczeń międzybankowych przypomina nieco internet, jednak jest dostępny tylko dla wybranych. Za jego pośrednictwem banki wymieniają się elektronicznymi komunikatami zawierającymi między innymi dane o poleceniach przelewu, poleceniach zapłaty i płatnościach na rzecz urzędów skarbowych. Jednak w odróżnieniu od na przykład e-maili, gdzie przedmiotem wymiany jest tylko informacja, tutaj musi przemieszczać się również pieniądz.

Trzykrotnie w ciągu doby, w dni robocze, izba rozliczeniowa podsumowuje napływające i wychodzące z każdego banku płatności i ustala tzw. pozycję netto każdego z uczestników. Jest to kwota, którą bank powinien przelać (jeśli suma wychodzących płatności jest wyższa niż przychodzących) lub otrzymać (w odwrotnej sytuacji) od pozostałych banków.

Następnym etapem jest rozrachunek. Banki przekazują sobie wzajemnie pieniądze, korzystając z rachunków prowadzonych w NBP. Sesja rozrachunkowa jest podstawą funkcjonowania systemów rozliczeń międzybankowych, które wykorzystują schemat wielostronnej kompensaty zobowiązań (czyli wyliczania pozycji netto). Dzięki takiej formule rozliczeń banki nie muszą utrzymywać dużych rezerw płynności, a sam rozrachunek jest znacznie prostszy, niż gdyby każdy bank musiał rozliczać się osobno z wszystkimi pozostałymi.

Trzy razy na dobę – sesje Elixir

Dla klientów zarządzanie płynnością bankową nie jest kwestią priorytetową, ale fakt, że system nie działa w czasie rzeczywistym, lecz opiera się o sesje rozliczeniowe, spowalnia transfer środków pieniężnych. Bankowy obieg zamiera również w weekendy i dni wolne od pracy, co szczególnie dotkliwie odczuwa na przykład handel elektroniczny, działający non-stop, bez ograniczeń czasowych. Krajowa Izba Rozliczeniowa ustaliła sztywny harmonogram trzech sesji – wyjątkiem jest ostatni dzień roboczy w roku, kiedy to sesja wieczorna nie jest przeprowadzana.

Gdyby banki, przetwarzając składane przez klientów przelewy, opierały się na powyższym harmonogramie, przewidzenie momentu zaksięgowania pieniędzy na koncie odbiorcy nie stanowiłoby problemu. Załóżmy, że o godzinie 10:15 zlecamy w swoim banku przelew. Zostanie on przetworzony w ramach drugiej sesji Elixir, o 13:30. Do banku odbiorcy trafi o godzinie 15:00. Wszystkie zlecenia składane do godziny 16:00 byłyby realizowane tego samego dnia i środki docierałyby do odbiorcy najpóźniej o 17:30. Przelewy składane po godzinie 16:00 czekałyby na następny dzień roboczy, a na koncie adresata znajdowałyby się o godzinie 11:00.

Nie płać w ostatniej chwili

Różnice w podejściu do terminów realizacji zleconych przelewów mogą być kłopotliwe, gdy w ostatnim momencie opłacamy rachunek lub ratę kredytu. Zestawienie terminów sesji rozliczeniowych pomoże nam ocenić, czy pieniądze trafią do odbiorcy na czas. Czasem jednak zegar jest nieubłagany – jest za późno, Elixir zamknął swoje wrota. Na szczęście na polskim rynku dostępne są alternatywne rozwiązania, jak na przykład BlueCash, Express Elixir czy SORBNET.