Sesje Elixir. Kiedy można spodziewać się przelewu?

Polski Czasem środki pieniężne transferowane z naszego konta docierają do adresata tego samego dnia, innym razem cały proces trwa znacznie dłużej. Opóźnienia w realizacji przelewów nie są przypadkowe. Aby ich uniknąć, warto wiedzieć, o której godzinie zamykane są sesje Elixir w naszym banku oraz jaki jest czas oczekiwania na zaksięgowanie wpłat na kontach w banku odbiorcy.

Przeczytaj także

Święta w finansach. Kiedy zlecić przelew, żeby dotarł na czas?

Elixir to nazwa systemu rozliczającego detaliczne transakcje międzybankowe w Polsce, funkcjonującego nieprzerwanie od 1994 roku, zarządzanego przez Krajową Izbę Rozliczeniową S.A. Niemniej, banki nie są zobowiązane do ścisłego przestrzegania harmonogramu ustalonego przez izbę rozliczeniową. Mogą samodzielnie określać godziny przyjmowania zleceń płatniczych, a także wpływać na terminy księgowania otrzymywanych środków.

Kiedy otrzymam mój przelew? Sesje Elixir w bankach

Niewiele banków ściśle stosuje się do harmonogramu KIR. W większości przypadków czas na złożenie dyspozycji jest krótszy (termin zamknięcia przyjmowania zleceń jest wcześniejszy niż w KIR), a sesja przychodząca Elixir jest księgowana z pewnym opóźnieniem. Jednym z możliwych powodów takiej sytuacji jest cennik systemu Elixir – za zlecenia złożone wcześniej bank ponosi niższe koszty niż za te nadane tuż przed sesją. Wcześniejsze zamykanie przyjmowania zleceń pozwala również na lepsze zarządzanie płynnością finansową banku i przygotowanie się do zapewnienia środków na realizowane operacje.

Zobacz także

Obligacje Skarbowe zamiast lokaty? Przeczytaj jak zrobić pierwszy krok w bezpiecznych inwestycjach

Mechanizm działania sesji Elixir

System rozliczeń międzybankowych działa w pewnym stopniu podobnie do sieci internetowej, ale jest dostępny tylko dla wyznaczonych użytkowników. Służy do wymiany elektronicznych komunikatów między bankami, które zawierają między innymi informacje dotyczące zleceń przelewu, zleceń zapłaty oraz płatności na rzecz organów podatkowych. W przeciwieństwie do np. e-maili, gdzie przedmiotem wymiany jest jedynie informacja, w tym przypadku następuje również transfer środków finansowych.

Trzykrotnie w ciągu doby, w dni robocze, izba rozliczeniowa podsumowuje transakcje przychodzące i wychodzące z każdego banku, ustalając tzw. pozycję netto każdego z uczestników. Jest to suma środków, którą dany bank powinien przekazać (jeśli suma płatności wychodzących przewyższa przychodzące) lub otrzymać (w odwrotnej sytuacji) od innych instytucji.

Następnym etapem jest rozrachunek. Banki dokonują wzajemnych transferów pieniężnych, korzystając z rachunków prowadzonych w Narodowym Banku Polskim. Sesja rozrachunkowa stanowi podstawę funkcjonowania systemów rozliczeń międzybankowych, wykorzystując mechanizm wielostronnej kompensaty zobowiązań (polegający na wyliczaniu pozycji netto). Taki sposób rozliczania pozwala bankom na ograniczenie potrzebnych rezerw płynności, a sam proces rozrachunku jest znacznie uproszczony w porównaniu do sytuacji, gdyby każdy bank musiał indywidualnie rozliczać się ze wszystkimi pozostałymi.

Trzy razy dziennie – sesje Elixir

Dla klientów indywidualnych zarządzanie płynnością finansową banku nie jest kluczowe, jednak fakt, że system nie działa w czasie rzeczywistym, a bazuje na sesjach rozliczeniowych, powoduje spowolnienie transferu środków. Funkcjonowanie systemu bankowego jest również wstrzymane w weekendy i dni wolne od pracy, co szczególnie dotkliwie odczuwają sektory działające przez całą dobę, takie jak handel elektroniczny, który nie podlega czasowym ograniczeniom. Krajowa Izba Rozliczeniowa ustaliła stały harmonogram obejmujący trzy sesje w ciągu dnia. Wyjątkiem jest ostatni dzień roboczy roku, kiedy to wieczorna sesja nie odbywa się.

Gdyby banki, realizując zlecenia klientów, opierały się na powyższym harmonogramie, ustalenie momentu dotarcia pieniędzy na konto odbiorcy nie stanowiłoby problemu. Załóżmy, że o godzinie 10:15 składamy w swoim banku dyspozycję przelewu. Zostanie ona przetworzona w ramach drugiej sesji Elixir, o godzinie 13:30. Do banku odbiorcy dotrze o godzinie 15:00. Wszystkie zlecenia nadane do godziny 16:00 byłyby realizowane tego samego dnia, a środki trafiałyby do adresata najpóźniej o 17:30. Dyspozycje złożone po godzinie 16:00 czekałyby na realizację do następnego dnia roboczego, a na koncie odbiorcy pojawiłyby się o godzinie 11:00.

Nie zwlekaj z płatnościami

Różnice w podejściu banków do terminów realizacji zleceń płatniczych mogą okazać się problematyczne, gdy w ostatniej chwili regulujemy rachunki lub raty kredytowe. Analiza terminów sesji rozliczeniowych pomaga ocenić, czy środki trafią do odbiorcy na czas. Czasem jednak czas jest nieubłagany – jest za późno, a system Elixir zakończył już przetwarzanie zleceń. Na szczęście na polskim rynku dostępne są alternatywne rozwiązania, takie jak BlueCash, Express Elixir czy SORBNET.