Polska nigdy nie zrezygnowała z żądań reparacyjnych w kierunku Rosji – podkreśla Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Jak donosi "Rzeczpospolita", Instytut Strat Wojennych intensywnie pracuje nad tzw. Raportem Wschodnim, który ma wyliczyć rozmiar sowieckich grabieży od 1939 roku. Dyrektor instytutu, dr Bartosz Gondek, zaznacza jednak, że będzie to proces długotrwały i o wiele bardziej skomplikowany niż w przypadku Niemiec, m.in. z uwagi na zamierzone unicestwianie dokumentów przez ZSRR.
Jak relacjonuje "Rz", dr Bartosz Gondek, dyrektor Instytutu Strat Wojennych, jednostka ta prowadzi już analizy dotyczące szkód, których Polska doznała „w wyniku inwazji ZSRR we wrześniu 1939 r., dokonania trwałego anektowania jej przedwojennych województw wschodnich oraz długotrwałych negatywnych konsekwencji ekonomicznych i społecznych spowodowanych sowiecką dominacją nad Polską w okresie po zakończeniu wojny”. Badania nad stratami, które poniosła Polska, są aktualnie realizowane przez zespół składający się z ośmiu pracowników naukowych Instytutu.
Zadanie bardziej wymagające niż w przypadku Niemiec
Zapytany, kiedy możemy oczekiwać finalnych wniosków i wspomnianego raportu wschodniego, odpowiada: – Biorąc pod uwagę nadzwyczaj szeroki i skomplikowany charakter kwestii, obejmujący między innymi poszukiwania źródłowe w archiwach krajowych i zagranicznych, w tym w archiwach postsowieckich, jak również konieczność rzetelnej i dokładnej analizy, trzeba mieć na uwadze, że opracowanie Raportu Wschodniego jest procesem wieloletnim. To zadanie jest znacznie trudniejsze niż w przypadku badań nad stratami niemieckimi, ponieważ przez dziesięciolecia obecności i oddziaływania ZSRR w Polsce wiele dokumentów było likwidowanych, podrabianych lub umyślnie ukrywanych. Zwrócił również uwagę na problemy związane z dostępem do archiwów na terytorium Białorusi i Ukrainy.
Wycena tożsamości i kultury
Zapowiedział, że w pierwszej połowie bieżącego roku Instytut zorganizuje, we współpracy ze Szkołą Główną Handlową w Warszawie, seminarium poświęcone metodologii szacowania wartości różnorodnych kategorii dóbr majątkowych.
– Jednocześnie opracowywane są publikacje dotyczące utraty dóbr o charakterze niematerialnym, których wartości nie da się bezpośrednio przeliczyć na ekwiwalent pieniężny. Dotyczy to przede wszystkim lokalnych tożsamości społecznych i kulturowych na Kresach Wschodnich oraz możliwości ich częściowej kontynuacji i adaptacji na tzw. Ziemiach Zachodnich – uzupełnił szef ISW. (PAP)
ktl/