Język źródłowy: Polski Maj przyniósł dalszy wzrost bazowego wskaźnika inflacji. Pozytywną informacją na ten moment jest fakt, że ten parametr inflacyjny wciąż mieści się w granicach dozwolonego marginesu odchyleń od celu wyznaczonego przez Narodowy Bank Polski. Negatywnym aspektem jest natomiast ponowne przekroczenie progu 2,5 procent celu.
Inflacja bazowa w maju 2026 roku osiągnęła 3,1% w skali roku, co stanowi najwyższy poziom od września ubiegłego roku – wynika z danych opublikowanych 16 czerwca przez Narodowy Bank Polski.
Pozostałe wskaźniki inflacji bazowej przedstawiały się następująco:
- po wyłączeniu cen regulowanych przez państwo, wyniosła 2,8% rok do roku, w porównaniu do 2,9% miesiąc wcześniej,
- po wyłączeniu cen o największej zmienności, wyniosła 3,3% rok do roku, w porównaniu do 3,0% miesiąc wcześniej;
- tzw. średnia obcięta z 15%, która wyklucza wpływ 15% kategorii koszyka o najniższej i najwyższej dynamice cen, wyniosła 3,3% rok do roku, w porównaniu do 3,0% miesiąc wcześniej.
Bankier.pl na podstawie NBP
Wynik inflacji bazowej w maju okazał się zgodny z oczekiwaniami rynkowymi, po tym jak w kwietniu ten wskaźnik okazał się nieco wyższy od przewidywań większości ekonomistów. Sugeruje to, że presja inflacyjna wywodząca się z sektora paliwowego na razie powoli przenosi się na pozostałe obszary gospodarki. Ponadto, inflacja bazowa nadal utrzymuje się w dopuszczalnym przedziale odchyleń (+/- 1 punkt procentowy) od 2,5-procentowego celu inflacyjnego Narodowego Banku Polskiego.
Przypomnijmy, że wskaźnik CPI bazowy powrócił do poziomu 2,5% w lutym 2026 roku, po ponad 6 latach utrzymywania się powyżej celu NBP. Cel ten był systematycznie przekraczany od października 2019 roku, a dopiero w kwietniu 2025 roku roczna dynamika tego wskaźnika cen znalazła się w przedziale dopuszczalnych odchyleń (czyli +/- 1 punkt procentowy) od celu NBP. Cel ten był systematycznie przekraczany od października 2019 roku, a dopiero w kwietniu 2025 roku roczna dynamika tego wskaźnika cen znalazła się w przedziale dopuszczalnych odchyleń (czyli +/- 1 punkt procentowy) od celu NBP.
– Wskaźnik ten jest najczęściej wykorzystywany przez analityków i oznacza inflację po wyłączeniu cen żywności i energii. Obrazuje on tendencje cenowe tych dóbr i usług, na które polityka pieniężna banku centralnego ma stosunkowo znaczący wpływ. Ceny energii (w tym paliw) są bowiem ustalane na rynkach globalnych, a nie krajowych, i czasem podlegają wpływom spekulacji. Natomiast ceny żywności w dużej mierze zależą od czynników takich jak pogoda i aktualna sytuacja na rynkach rolnych, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych – podano w komunikacie Narodowego Banku Polskiego.
Natomiast ogólny wskaźnik inflacji konsumenckiej (CPI) w ujęciu rocznym w maju ukształtował się na poziomie 3,1%, w porównaniu do 3,2% odnotowanych w kwietniu, 3,0% w marcu oraz 2,1% w lutym i styczniu.
Czym jest inflacja bazowa i jaki jest cel jej obliczania?
Miary inflacji bazowej służą do oceny średnioterminowych i długoterminowych trendów wzrostu ogólnego poziomu cen. Uważa się, że inflacja bazowa stanowi tę część inflacji, która jest powiązana z oczekiwaniami inflacyjnymi i presją popytową, a której nie wpływają bezpośrednio szoki podażowe. Wyklucza ona ceny żywności i napojów bezalkoholowych oraz energii, które są szczególnie podatne na zakłócenia wewnętrzne i zewnętrzne, jak wyjaśniono w metodologii obliczania wskaźników inflacji bazowej NBP.
– Narodowy Bank Polski co miesiąc oblicza cztery wskaźniki inflacji bazowej, co pomaga zrozumieć naturę inflacji w Polsce. Wskaźnik CPI prezentuje przeciętną zmianę cen w całym, obszernym koszyku dóbr konsumpcyjnych. W procesie obliczania wskaźników inflacji bazowej analizuje się zmiany cen w poszczególnych segmentach tego koszyka. Umożliwia to lepsze identyfikowanie przyczyn inflacji i trafniejsze prognozowanie jej przyszłych kierunków. Pozwala również określić, w jakim stopniu inflacja jest zjawiskiem trwałym, a w jakim jest kształtowana na przykład przez krótkoterminowe wahania cen spowodowane nieprzewidzianymi okolicznościami – czytamy w komunikacie NBP.
Żywność i napoje bezalkoholowe jako grupa produktów w koszyku GUS w 2026 r. mają wagę 25,91% (wobec 25,87% w roku poprzednim). Z kolei ceny nośników energii i utrzymania mieszkania stanowiły 20,35% wagi indeksu inflacji konsumenckiej (w porównaniu do 19,44% rok wcześniej). Dodatkowo, waga kategorii „transport”, obejmującej między innymi ceny paliw, wynosi 10,18%. Oznacza to, że inflacja bazowa obejmuje około 60% koszyka inflacyjnego GUS.