Obrady lutowe Zarządu Europejskiego Banku Centralnego nie przyniosły zaskoczeń. Poziomy oprocentowania nie uległy zmianie, pozostając na minimalnych poziomach od jesieni 2022 roku. W wyniku spadku wskaźnika inflacji HICP, realna stopa procentowa w krajach strefy euro jest wyższa od zera.
– Dziś Rada Prezesów podjęła decyzję o utrzymaniu trzech kluczowych stóp procentowych EBC na niezmienionym poziomie. Obecna ocena powtórnie utwierdza, że inflacja powinna się ustabilizować na docelowym poziomie 2% w perspektywie średnioterminowej – wynika z lutowego oświadczenia Europejskiego Banku Centralnego.
Stopa depozytowa – która od dłuższego czasu pełni rolę fundamentalnej stopy procentowej w EBC – pozostała na niezmienionym poziomie 2,00%. Bez zmian pozostawiono także stopę podstawowych operacji refinansujących, która wynosi 2,15%, oraz stopę kredytu, która kształtuje się na poziomie 2,40%.
Była to piąta z kolei decyzja o pozostawieniu stóp procentowych na dotychczasowym poziomie. Identyczny werdykt wydała Rada Prezesów w lipcu, a także we wrześniu i pod koniec października oraz w grudniu. Wspomniana decyzja lipcowa była pierwszą tego rodzaju po ośmiu obniżkach z rzędu w ramach cyklu łagodzenia polityki monetarnej, zainicjowanego w 2024 roku.
– Gospodarka wykazuje odporność w trudnym otoczeniu globalnym. Wzrostowi gospodarczemu sprzyjają: niskie bezrobocie, stabilna kondycja bilansów sektora prywatnego, stopniowe uruchamianie funduszy publicznych na obronność i infrastrukturę oraz korzystny wpływ wcześniejszych redukcji stóp procentowych. Jednocześnie prognozy pozostają niepewne, zwłaszcza ze względu na aktualną niepewność związaną z polityką handlową na świecie oraz istniejące napięcia geopolityczne – napisano w lutowym komunikacie Zarządu EBC.
Grudniowa decyzja Zarządu nie stanowiła zaskoczenia dla ekonomistów i uczestników rynku. Eksperci ci jednogłośnie przewidywali brak modyfikacji stóp procentowych w EBC.
Zdaniem ekonomistów PKO BP w ten sposób EBC zamknął cykl obniżek stóp procentowych. – W związku z tym, w 2026 roku spodziewamy się stabilizacji stóp procentowych w strefie euro – dodali po grudniowym komunikacie Zarządu.
W jaki sposób EBC poluzował politykę pieniężną
W czerwcu 2024 roku zapadła decyzja o pierwszej od 2019 roku obniżce stóp procentowych w strefie euro. Wcześniej przez dziewięć miesięcy stopy w EBC utrzymywane były na najwyższych pułapach od 2001 roku. Sumaryczna skala tych obniżek osiągnęła już 200 pb. w przypadku stopy depozytowej oraz 235 pb. w przypadku stopy operacji refinansujących.
Z kolei w 2025 roku EBC zakończył cykl obniżek kosztów kredytu w EBC w czerwcu. Wcześniej EBC obniżał stopy na posiedzeniach w kwietniu, w marcu oraz pod koniec stycznia. W połowie grudnia ubiegłego roku Zarząd zredukował koszty kredytu również o 25 pb. W październiku 2024 roku EBC zdecydował się na cięcie stóp o 25 pb., zaś we wrześniu obniżył stopę depozytową również o 25 pb., redukując jednocześnie stopę referencyjną aż o 60 pb.
Po wszystkich tych obniżkach stopy procentowe EBC zbliżyły się bardzo do rocznej dynamiki inflacji HICP za poprzednie 12 miesięcy. Z wstępnych danych Eurostatu wynika, że zharmonizowany wskaźnik cen konsumpcyjnych (HICP) w strefie euro w styczniu 2026 roku był o 1,7% wyższy niż w roku poprzednim. W ten sposób sama inflacja HICP znalazła się w przedziale 2-procentowego celu, a realna stopa procentowa EBC (liczona ex post) przyjęła wartość nieznacznie dodatnią.
– Rada Prezesów jest zdecydowana w dążeniu do tego, aby inflacja ustabilizowała się na docelowym poziomie 2% w perspektywie średnioterminowej – zapewniło kierownictwo EBC.
EBC podtrzymuje „ilościowe zacieśnianie” polityki monetarnej
Równolegle do redukcji stóp procentowych EBC prowadzi politykę „ilościowego zacieśniania” (QT) warunków monetarnych. W ramach QT portfel programu APP jest redukowany w określonym i przewidywalnym tempie, ponieważ Eurosystem nie reinwestuje już spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych. Od lipca 2023 roku Rada Prezesów zaprzestała reinwestycji w ramach programu APP.
Portfele programów APP i PEPP są redukowane w konkretnym i przewidywalnym tempie, gdyż Eurosystem nie dokonuje już reinwestycji spłat kapitału z tytułu wykupywanych papierów wartościowych – napisano. EBC zakończył reinwestycje w ramach programu PEPP z końcem 2024 roku.
Następne posiedzenie decyzyjne Rady Prezesów zaplanowane jest na 18-19 marca.
Lagarde: Mocniejsze euro może skutkować spadkiem inflacji poniżej celu
Silniejsze euro może mieć wpływ na obniżenie inflacji poniżej zamierzonego poziomu – oznajmiła w czwartek prezeska EBC Christine Lagarde podczas konferencji po posiedzeniu EBC. Lagarde dodała, że obecna polityka monetarna EBC oraz wskaźnik inflacji są na odpowiednim poziomie.
„Prognozy inflacyjne są wciąż obarczone większą niepewnością niż zazwyczaj, ze względu na niestabilną globalną politykę gospodarczą. Inflacja może okazać się niższa, jeżeli cła zmniejszą zapotrzebowanie na eksport ze strefy euro w stopniu większym niż oczekiwano, a państwa z nadwyżką mocy produkcyjnych w jeszcze większym stopniu zwiększą eksport do strefy euro. Co więcej, mocniejsze euro może obniżyć inflację w stopniu przekraczającym obecne przewidywania. Bardziej zmienne i niechętne podejmowaniu ryzyka rynki finansowe mogą oddziaływać negatywnie na popyt, a tym samym obniżać inflację” – stwierdziła Lagarde.
„Z drugiej strony, inflacja mogłaby okazać się wyższa, gdyby doszło do trwałego wzrostu cen energii lub jeżeli bardziej rozdrobnione globalne łańcuchy dostaw wpłynęły na wzrost cen importu, ograniczyły dostępność kluczowych surowców i pogłębiły ograniczenia mocy produkcyjnych w gospodarce strefy euro. W sytuacji, gdyby dynamika wzrostu wynagrodzeń zwalniała wolniej niż przewidujemy, inflacja w sektorze usług mogłaby spaść później niż oczekiwano. Planowane zwiększenie nakładów na obronę oraz infrastrukturę może również spowodować wzrost inflacji w perspektywie średnioterminowej. Ekstremalne zjawiska pogodowe, a w szerszym kontekście kryzysy klimatyczne i naturalne, mogą przyczynić się do wzrostu cen żywności w stopniu większym niż zakładano” – dodała.
Prezeska EBC oceniła, że polityka monetarna EBC oraz inflacja znajdują się aktualnie na odpowiednim poziomie.
„Nie odnotowujemy zmniejszenia się czynników ryzyka dla wzrostu PKB. (…) Jednocześnie Zarząd EBC uznał, że bilans ryzyka jest zrównoważony. Mogę powiedzieć, że podejście w polityce monetarnej jest obecnie właściwe, a także inflacja jest na odpowiednim miejscu” – zaznaczyła przewodnicząca Zarządu EBC.
Lagarde zauważyła, że strefa euro wciąż boryka się z niepewną globalną polityką gospodarczą.
„Ponowny wzrost niepewności może negatywnie oddziaływać na popyt. Pogorszenie nastrojów na globalnych rynkach finansowych również może osłabić popyt. Dalsze napięcia w handlu międzynarodowym mogą zakłócić łańcuchy dostaw, ograniczyć eksport oraz osłabić konsumpcję i inwestycje. Napięcia geopolityczne, zwłaszcza niesprawiedliwa wojna Rosji z Ukrainą, pozostają głównym źródłem niepewności” – powiedziała.
„Z kolei planowane wydatki na obronność i infrastrukturę, wraz z wdrażaniem reform zwiększających produktywność i wdrażaniem nowych technologii przez firmy ze strefy euro, mogą stymulować wzrost gospodarczy w stopniu większym niż przewidywano, w tym przez pozytywny wpływ na zaufanie przedsiębiorstw i konsumentów. Nowe porozumienia handlowe i głębsza integracja jednolitego rynku europejskiego również mogą pobudzić wzrost gospodarczy w stopniu przekraczającym obecne oczekiwania” – dodała.
Przewodnicząca Zarządu powiedziała, że EBC obserwuje sytuację na rynku walutowym.
„EBC nie podejmuje interwencji mających na celu zmianę kursu euro. Mamy jednak świadomość, że jest on istotny z uwagi na wpływ na wzrost PKB i perspektywy inflacyjne. Z tego względu zawsze zwracamy szczególną uwagę na zmiany dotyczące kursu euro, stąd rada Prezesów przedyskutowała ten temat podczas posiedzenia” – oznajmiła Lagarde.
„Odnotowaliśmy deprecjację dolara, która nastąpiła od marca 2025 r. (…) Zatem wpływ zmian kursów walutowych uwzględniono w naszym scenariuszu bazowym. (…) Kurs wymiany euro na dolara nadal mieści się w przeciętnym przedziale odchyleń eurodolara” – dodała.
Lagarde poinformowała, że decyzja Zarządu EBC ws. stóp proc. była jednogłośna.
Prezeska EBC zaznaczyła również, że oczekiwania inflacyjne w strefie euro utrzymują się w granicach celu.
„Wskaźniki inflacji bazowej zmieniły się nieznacznie w ostatnich miesiącach i pozostają zgodne z naszym średnioterminowym celem na poziomie 2 proc. Wynegocjowany wzrost wynagrodzeń i wskaźniki prognostyczne, takie jak wskaźnik płac EBC i badania oczekiwań płacowych, wskazują na utrzymującą się modyfikację kosztów pracy. (…) Większość miar długoterminowych oczekiwań inflacyjnych wciąż utrzymuje się na poziomie około 2 proc., co sprzyja stabilizacji inflacji wokół naszego celu” – stwierdziła.
„Otoczenie zewnętrzne pozostaje utrudnione ze względu na wyższe cła i silniejsze euro w ciągu ostatniego roku. Zarząd EBC podkreśla pilną potrzebę wzmocnienia strefy euro i jej gospodarki w obecnym kontekście geopolitycznym” – dodała.
Zdaniem Lagarde, wzrost PKB w strefie euro jest napędzany przede wszystkim przez usługi.
„Wzrost PKB strefy euro był głównie generowany przez usługi, zwłaszcza sektor informacji i komunikacji. Sektor wytwórczy wykazał odporność mimo przeszkód wynikających z globalnego handlu i niepewności geopolitycznej. Dynamika w budownictwie wzrasta, wspierana również przez inwestycje publiczne. Rynek pracy nadal wspiera dochody, pomimo dalszego spadku popytu na pracę” – powiedziała Lagarde.
„Wydatki rządowe na obronność i infrastrukturę powinny także przyczynić się do zwiększenia popytu krajowego. Inwestycje przedsiębiorstw powinny się dalej umacniać, a badania wskazują, że firmy coraz częściej inwestują w nowoczesne technologie cyfrowe” – dodała.
Lagarde zwróciła uwagę na zagrożenie wzrostem inflacji. (PAP)