Język źródłowy to polski. Nieoczekiwana obniżka cen żywności może powstrzymać Radę Polityki Pieniężnej przed podwyżką stóp procentowych, której oczekuje rynek. Niemniej jednak, lipcowe posiedzenie Rady będzie miało kluczowe znaczenie. W czerwcu, z niemal stuprocentowym prawdopodobieństwem, stopy procentowe NBP pozostaną na niezmienionym poziomie.
Jedno wydaje się być w miarę pewne: w czerwcu Rada Polityki Pieniężnej nie zmieni stóp procentowych.Przynajmniej nie ma na rynku analityka, który by rozpatrywał taką możliwośćna poważnie. Oficjalnie RPP pozostaje w trybie „poczekamy, zobaczymy” (ang.wait and see), który przyjął po zakończeniu „niecyklu” obniżek stóp procentowych w marcu 2026 roku.
Stopy procentowe NBP pozostały bez zmian zarówno na majowym, jak i kwietniowymposiedzeniu Rady Polityki Pieniężnej. Obecnie większość członków Rady deklaruje gotowośćdo utrzymania stóp procentowych na niezmienionych poziomach przynajmniej dokońca 2026 roku. Po marcowej obniżce stopa referencyjna NBP wynosi już tylko3,5%. Jest to najniższy poziom od kwietnia 2022 roku, czyli od przeszło 4 lat.
Ostatnia – znacząco zaskakująca i budząca kontrowersje obniżka stóp w NBP– miała miejsce na początku marca, gdy znane już były proinflacyjne skutkiizraelsko-amerykańskiego ataku na Iran. Jednakże przez ostatnie 12 miesięcy stopyprocentowe w Polsce obniżono łącznie o 200 pb. i prawdopodobnie znajdują sięjuż poniżej poziomu neutralnego. W efekcie, w niespełna rok przeszliśmy odpolityki monetarnej względnie restrykcyjnej do umiarkowanie ekspansywnej.Obecna stopa referencyjna na poziomie 3,75% jest już tylko nieznacznie niższaod inflacji CPI za poprzednie 12 miesięcy oraz jest niższa od mediany stóp zostatnich 25 lat (która wynosi 4,00%).
– Czas na obniżki stóp procentowych już minął i myślimy terazw kategoriach pauzy albo — w mniej prawdopodobnym scenariuszu — konieczności podniesienia stóp. W maju dyskutowaliśmy w Radzie nad warunkaminieodbornymi dla takich scenariuszy, ale mówiliśmy wyłącznie w kategoriachprobabilistyki, warunkowości, a nie deterministycznie – tak obecnenastawienie RPP ocenił jej członek Marcin Zarzecki.
Rynek sugeruje: podnieście te stopy! Ekonomiści: nie ma takiej potrzeby
Od czasu amerykańsko-izraelskiej agresji na Iran i szoku naftowegowywołanego zamknięciem Cieśniny Ormuz, rynki finansowe dyskontują podwyżki stópprocentowych w Polsce. Chociaż w ostatnich dniach oczekiwania rynkowe nieco złagodniały,to nadal w grze jest opcja jednej lub dwóch podwyżek o 25 punktów bazowych w drugiejpołowie 2026 roku.
PKO
Kontrakty FRA wyceniają, że za pół roku trzymiesięczna stopaprocentowa w Polsce osiągnie poziom około 4,20%. Oznacza to wzrost o 45 pb. w stosunku do obecnego poziomu. Natomiast stawki FRA9x12 przed czerwcową decyzją RPP kształtowały się na poziomie blisko 4,40%. Jest to wyraźnie więcej od obecnych 3,75%, ale już zdecydowanie mniej niż 4,85%, które wyceniano jeszcze dwa tygodnie temu.
Zdecydowanej większości członków Rady Polityki Pieniężnej niepokoją opcje podwyżek stóp procentowych. Chociaż w ciągu ostatnich dwóch miesięcy retoryka Rady stała się bardziej „jastrzębia”, to nadal widać, że tej Radzie bardzo trudno będzie podjąć decyzję o jakimkolwiek zaostrzeniu politykipieniężnej. Podobnie większość bankowych ekonomistów nie spodziewa się podwyżki stóp procentowych w 2026 roku. Uważają oni, że zgodnie z podręcznikami makroekonomii bank centralny nie powinien reagować zaostrzeniem politykipieniężnej w obliczu szoku podażowego. Taki szok, polegający na ograniczeniu dostaw (i skokowym wzroście cen) kluczowego surowca, jakim jest ropa naftowa, bowiem równocześnie podnosi inflację i zmniejsza dynamikę PKB.
– Rada Polityki Pieniężnej nie zmieni stópprocentowych na rozpoczynającym się w poniedziałek posiedzeniu – powiedział PAP ekonomista Banku Pekao Kamil Łuczkowski. Jego zdaniem, obniżekstóp procentowych nie będzie także na kolejnych posiedzeniach RPP w tym roku.
Ceny żywności pomagają monetarnym „gołębiom”
Wsparcie dla monetarnych „gołębi” (czyli zwolenników łagodnejpolityki pieniężnej i wyższej inflacji) przyszło wraz z wstępnymi odczytamimajowej inflacji konsumenckiej. Wskaźnik CPI zamiast oczekiwanego wzrostu o 0,2% mdm zanotował spadek o 0,3% mdm. W rezultacie, roczna dynamika inflacji CPI w Polsce obniżyła się z 3,2% do 3,1%, podczas gdy konsensus rynkowy zakładał jej wzrost do 3,7%. Różnica wynosząca co najmniej pół punktu procentowego w stosunku do oczekiwań ekonomistów była drugim takim przypadkiem we współczesnej historii.
Jej przyczyną był wręcz sensacyjny spadek cen żywności,które według GUS-u w maju były aż o 1,0% niższe niż w kwietniu. Byłby tonajmocniejszy majowy spadek cen żywności w historii pomiarów. Dokładnie taki sam ewenement zanotowano w Niemczech, gdzie również niższe ceny artykułów spożywczych (prawdopodobnie warzyw i owoców) doprowadziły do spadku wskaźnika CPI w ujęciu miesiąc do miesiąca i obniżenia jego dynamiki rocznej.
Jest to o tyle istotne, że w poprzednich tygodniach członkowie RPPsygnalizowali, że przekroczenie przez inflację poziomu 3,5% (czyli dopuszczalnegórnego odchylenia od 2,5-procentowego celu) będzie sygnałem do podniesienia stóp procentowych. Po majowym odczycie CPI takie ryzyko istotnie zmalało. Zabawne jest to, że gdy ceny żywności (lub paliw) rosną, bankierzy centralni bagatelizują ten fakt, uzasadniając brak podwyżki tym, że nie mają wpływu na pogodę i zbiory w rolnictwie. Natomiast gdy żywność tanieje, to w cudowny sposób wpływa to na brak potrzeby zacieśniania politykipieniężnej.
Lipiec będzie decydujący
– Rada prawdopodobnie odłoży dyskusję o ich zmianie conajmniej do lipca, kiedy zapozna się z nową projekcją inflacyjną. Spadek inflacjiw maju dodatkowo ogranicza ryzyko podwyżki – uważają analitycy PKO BP.
Wygląda na to, że lipcowe posiedzenie RPP może przesądzić o losach zacieśnienia polityki monetarnej w Polsce. Po pierwsze, Rada zapozna się wtedy z lipcową projekcją inflacyjną opracowaną przez analityków NBP. Marcowa prognoza nie uwzględniała jeszcze efektu szoku naftowego. Po drugie, bardzo prawdopodobne jest, że będziemy już po podwyżce stóp procentowych w Europejskim Banku Centralnym, którego władze zbierają się w dniach 10-11 czerwca. Podwyżka o 25 pb. jest scenariuszem bazowym na rynku, choć nie jest przesądzona.
Po trzecie wreszcie, będziemy już wiedzieć, czy okres zamknięcia Cieśniny Ormuz zmieścił się w akceptowalnym przez światową gospodarkę okienku czasowym szacowanym na 3-4 miesiące. Zgodnie z wcześniejszymi raportami, poważne ograniczenie dostaw ropy naftowej z Zatoki Perskiej trwające co najmniej pół roku doprowadziłoby do nieodwracalnych uszkodzeń w globalnych łańcuchach dostaw i zapewne wywołałoby recesję.
Co ciekawe, miesiąc temu czerwcowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej zostało przesunięte o 8 dni w stosunku do pierwotnego harmonogramu. Oczywiście, może to wynikać z rewizji planów urlopowych prezesa NBP lub innych członków Rady, ale może też być swoistym „unikiem” przed podjęciem decyzji, zanim zrobi to Europejski Bank Centralny. Tak czy inaczej, jak zwykle znamy tylko dzień, ale już nie godzinę decyzji RPP. Wiemy jedynie, że na godzinę 16:00 zaplanowano publikację oficjalnego komunikatu RPP zawierającego uzasadnienie podjętej decyzji. Jednak więcej światła na politykę monetarną może rzucić popołudniowa konferencja prezesa NBP Adama Glapińskiego.