Język źródłowy: Polski Kluby parlamentarne KO, PSL, Lewicy, Centrum oraz Polski 2050 wyraziły swoje poparcie dla projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej w związku, których drugie czytanie miało miejsce w środę. Posłowie z PiS i Konfederacji złożyli natomiast wnioski o całkowite odrzucenie przedmiotowych propozycji legislacyjnych.
W środę komisja nadzwyczajna, która zajmowała się procedowaniem projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej w związku oraz umowy o wspólnym pożyciu, zakończyła swoje prace. Podczas posiedzenia plenarnego wniosła o przyjęcie obu propozycji legislacyjnych.
Przedstawiciele Koalicji Obywatelskiej, Polskiego Stronnictwa Ludowego, Nowej Lewicy, Koalicji Polska 2050 oraz ugrupowania Centrum zadeklarowali swoje poparcie dla obu projektów. W trakcie debaty podkreślano, że celem uregulowań dotyczących statusu osoby najbliższej w związku jest zapewnienie podstawowych praw i gwarancji bezpieczeństwa osobom pozostającym w związkach nieformalnych, zarówno heteroseksualnych, jak i jednopłciowych.
Przewodnicząca komisji nadzwyczajnej, Urszula Pasławska (PSL), zwróciła uwagę na fakt, że kwestia uregulowania związków nieformalnych pozostaje nierozwiązana od 22 lat. Jak zaznaczyła, projekty inicjowane między innymi przez SLD, Ruch Palikota i Nowoczesną były albo odrzucane, albo odkładane na później, co jej zdaniem wynikało z przyjętej strategii „wszystko albo nic”.
Podkreśliła, że wypracowane rozwiązania mają charakter ustępstwa. – Ponosimy dziś porażki na wszystkich szczeblach w kontekście trybunałów międzynarodowych. Jesteśmy jednym z pięciu krajów, które nie posiadają żadnych regulacji w tym obszarze – zauważyła, wzywając do udzielenia poparcia dla rządowych projektów.
Anna Maria Żukowska (Lewica) zaakcentowała, że proponowane rozwiązania są zachowawcze i nie naruszają niczyich praw.
Z kolei Barbara Oliwiecka (Centrum) stwierdziła, że obserwuje się wzrost poparcia dla związków partnerskich w Polsce, co jest odzwierciedleniem zmieniającego się stylu życia obywateli, a „organ ustawodawczy nie nadąża za oczekiwaniami i potrzebami społeczeństwa”.
Maja Nowak (Polska2050) przypomniała, że Polska jest integralną częścią europejskiego systemu prawnego, co wiąże się z koniecznością dostosowania rodzimych rozwiązań do standardów ochrony praw człowieka i orzecznictwa, w tym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Inne stanowisko przedstawił poseł Michał Wójcik, który w imieniu klubu PiS złożył wniosek o odrzucenie projektów podczas drugiego czytania. Określił on propozycję rządu jako „jeden z najbardziej niebezpiecznych projektów w bieżącej kadencji parlamentu”, uznając go za atak na instytucję małżeństwa, zdefiniowaną w konstytucji jako związek kobiety i mężczyzny.
– Tam, gdzie obecnie znajduje się instytucja małżeństwa, wy chcecie wprowadzić ten związek formalizowany umową. Jest to swoiste oszustwo w stosunku do społeczeństwa – stwierdził. Wyraził również obawę, że stanowi to pierwszy krok w kierunku legalizacji małżeństw osób tej samej płci oraz możliwości adopcji dzieci przez takie pary.
Podobny wniosek o odrzucenie projektów złożył Michał Wawer (Konfederacja), który nawiązał do wcześniejszej zapowiedzi Pawła Szefernakera, szefa gabinetu prezydenta Karola Nawrockiego, o braku poparcia dla projektu. Wyraził przekonanie, że status osoby bliskiej został sztucznie włączony do przepisów dotyczących aktualnie obowiązujących małżeństw.
Marta Stożek (Razem) zaproponowała wprowadzenie poprawek, które wcześniej nie uzyskały akceptacji na posiedzeniach komisji nadzwyczajnej. Dotyczą one między innymi możliwości zawarcia związku w Urzędzie Stanu Cywilnego oraz kwestii adopcji dzieci przez partnerów. – Dążymy do tego, aby ustawa opuszczająca parlament, zanim zostanie zawetowana przez prezydenta, posiadała przynajmniej wartościową formę, traktującą z szacunkiem osoby oczekujące od lat na formalizację swoich związków – argumentowała.
Katarzyna Ueberhan (Lewica) również przedstawiła propozycje poprawek.
W związku z wnioskami o wprowadzenie poprawek, które wpłynęły w trakcie drugiego czytania, projekty zostały przekazane z powrotem do prac w komisji nadzwyczajnej.
Rządowy projekt ustawy o statusie osoby najbliższej w związku oraz o umowie wspólnego pożycia przewiduje, że dwie pełnoletnie osoby, niezależnie od płci, będą mogły zawrzeć umowę notarialną. Po jej zarejestrowaniu w Urzędzie Stanu Cywilnego, strony zyskają możliwość wyboru ustroju majątkowego, ustanowienia obowiązku alimentacyjnego, uzyskania prawa do korzystania ze wspólnego mieszkania, a także nadania drugiej osobie uprawnień do dostępu do informacji medycznych i reprezentowania w codziennych sprawach.
Katarzyna Czarnecka (PAP)
ksc/ agz/