Jak poinformowała agencja Bloomberga, niemiecki przywódca Friedrich Merz zamierza zorganizować w czerwcu naradę liderów Francji, Wielkiej Brytanii, Włoch i Polski, aby ustalić wspólne podejście przed nadchodzącym szczytem NATO i złagodzić ewentualne napięcia w relacjach ze Stanami Zjednoczonymi.
Według informacji agencji Bloomberg, powołującej się na źródła zbliżone do sprawy, Merz planuje zaprosić do Berlina liderów tak zwanej „europejskiej piątki” (E5) oraz sekretarza generalnego NATO, Marka Ruttego. Głównym celem spotkania będzie opracowanie zestawu propozycji, które podkreślą gotowość Europy do przejęcia większej odpowiedzialności za własne bezpieczeństwo.
To działanie jest częścią przygotowań do szczytu NATO, który odbędzie się w lipcu w Ankarze. Pomimo surowej krytyki Sojuszu ze strony Donalda Trumpa, portal Middle East Eye podał, że prezydent Stanów Zjednoczonych miał zadeklarować prezydentowi Turcji, Recepowi Tayyipowi Erdoganowi, chęć uczestnictwa w szczycie. Biały Dom do tej pory nie potwierdził tych doniesień. Z kolei turecki minister spraw zagranicznych stwierdził, że podczas żadnych rozmów Trump nie wyraził zamiaru opuszczenia spotkania przywódców w Ankarze.
Bloomberg ocenia, że Merz stał się jednym z europejskich liderów najczęściej publicznie poddających w wątpliwość decyzje Trumpa w polityce zagranicznej, w szczególności dotyczące konfliktu z Iranem. Krótko po tym, jak szef niemieckiego rządu zasugerował, że Amerykanie są „upokarzani” w negocjacjach przez Iran, Pentagon ogłosił wycofanie 5 tysięcy żołnierzy z Niemiec. Choć bezpośrednim skutkiem tej redukcji było wstrzymanie planowanej rotacji 4 tysięcy żołnierzy brygady pancernej do Polski, dopiero po wywołanym poruszeniu Trump zapowiedział wysłanie „dodatkowych 5 tysięcy żołnierzy” do Polski. Nadal jednak nie jest jasne, co ta decyzja oznacza w praktyce.
Wiceszef MON, Paweł Zalewski, poinformował 26 maja, że „więcej będziemy wiedzieć za trzy tygodnie”. Biały Dom skierował zapytania PAP dotyczące tej kwestii do Pentagonu, a resort obrony do tej pory nie udzielił odpowiedzi.
Oprócz spotkania przywódców E5, ministrowie obrony tych państw odbędą osobne rozmowy 12 czerwca w Paryżu. Celem będzie skoordynowanie stanowisk przed szczytem NATO i omówienie zagadnień związanych z dowodzeniem na wypadek eskalacji konfliktu w Europie.
Według agencji Reutera, Stany Zjednoczone planują w środę przedstawić swoim partnerom z NATO propozycje dotyczące „radykalnego” przyspieszenia wycofywania części amerykańskich wojsk z Europy. Informacja ta zostanie przekazana podczas corocznej konferencji NATO poświęconej siłom sojuszniczym, która odbędzie się w Mons w Belgii, siedzibie Kwatery Głównej Sojuszniczych Sił w Europie (SHAPE).
Z Waszyngtonu, Oskar Górzyński (PAP)
osk/ rtt/ jpn/