Od 12 do 14 stycznia obywatele z Białorusi, Ukrainy oraz Rosji, a także osoby posiadające w tych krajach status tzw. apatrydy, mają możliwość zapisywania się w Podlaskim Urzędzie Wojewódzkim w Białymstoku w celu aplikowania o przyznanie Karty Polaka – zawiadomiła PAP ta instytucja.
Rejestracja jest możliwa drogą elektroniczną, co zostało precyzyjnie opisane na stronie internetowej urzędu. Dopiero po dokonaniu tej rejestracji, z osobami zainteresowanymi ustalane będą terminy osobistych spotkań w urzędzie; bez uprzedniej wizyty osobistej otrzymanie karty nie będzie wykonalne. Spotkania rozpoczną się od marca.
W roku 2022 Podlaski Urząd Wojewódzki stanowił jedyny urząd wojewódzki w Polsce, który realizował wydawanie takich kart – poza jednostkami dyplomatycznymi. Aktualnie wnioski o kartę można składać w każdym urzędzie wojewódzkim – zakomunikowała PAP rzeczniczka prasowa wojewody podlaskiego, Inga Januszko-Manaches. Dodała jednak, że urząd podlaski, ze względu na swoje położenie przy granicy regionu, jest jednym z tych, gdzie rejestruje się największa liczba wniosków.
Karta Polaka to dokument, który stanowi potwierdzenie przynależności danej osoby do polskiej wspólnoty narodowej. Już podczas wizyty bezpośredniej w urzędzie wojewódzkim osoba zainteresowana pozyskaniem Karty Polaka musi, między innymi, przedstawić informacje, na przykład, o swoim polskim pochodzeniu i złożyć oświadczenie o przynależności do narodu polskiego – zrelacjonowała Januszko-Manaches. W instrukcji rejestracji wniosku podano, że na przykład, jeśli ktoś posiada dokumenty udowadniające znajomość języka polskiego – certyfikat biegłości językowej w języku polskim wydany przez Państwową Komisję do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego, to należy go dołączyć. Rzeczniczka podkreśliła, iż nie każda osoba ubiegająca się o kartę ją otrzymuje.
Osoba posiadająca Kartę Polaka dysponuje konkretnymi uprawnieniami. Należy do nich na przykład możliwość otrzymania darmowej rocznej wizy krajowej, osiedlenia się w Polsce (zezwolenie na pobyt stały), a po upływie roku otrzymania obywatelstwa polskiego. Może także edukować się w polskich szkołach oraz na uczelniach wyższych na tych samych zasadach co obywatele polscy, korzystać z udogodnień w aplikowaniu o stypendia, podjąć zatrudnienie na identycznych zasadach jak obywatele polscy – czytamy na rządowych stronach poświęconych Karcie Polaka. Osoba z kartą ma również prawo do ulg na przejazdy transportem kolejowym, nieodpłatnego wstępu do państwowych placówek muzealnych, bezpłatnej opieki medycznej w nagłych sytuacjach.
W roku 2025 Podlaski Urząd Wojewódzki wydał 1 tys. 334 Karty Polaka osobom z Białorusi, 50 z Ukrainy oraz 9 z Rosji. Od połowy lipca do końca roku 2025 wnioski o karty były tymczasowo wstrzymane z powodu prac remontowych w sali obsługi cudzoziemców w urzędzie. W roku 2024 wydano ponad 3,3 tys. kart obywatelom z Białorusi, 56 z Ukrainy i 20 z Rosji. (PAP)
kow/ dki/