Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty oświadczył we wtorek, że konieczna jest debata o sytuacji Jastrzębskiej Spółki Węglowej na forum partnerów tworzących koalicję rządową oraz rządu. Podkreślił, że jest skłonny również zorganizować rozważania w tej kwestii w parlamencie.
Czarzasty zawitał we wtorek do Jastrzębia-Zdroju na prośbę Związku Zawodowego Górników w Polsce. W asyście m.in. wiceministra energii Mariana Zmarzłego spotkał się z reprezentantami związku oraz firmy, po czym złożył wiązanki kwiatów przed pomnikiem poświęconym ofiarom tragedii górniczych w kopalni Borynia.
Podczas późniejszego briefingu prasowego marszałek Sejmu odniósł się do trwających rokowań kierownictwa JSW ze stroną społeczną, z uczestnictwem wiceministra aktywów państwowych Grzegorza Wrony, w sprawie projektu porozumienia, które miałoby dopasować koszty uposażeń do aktualnych możliwości finansowych przedsiębiorstwa.
Wiem, że toczą się aktualnie negocjacje i zdaję sobie sprawę, że ta materia na poziomie koalicji winna być w trybie niezwłocznym przeanalizowana oraz omówiona. Uzyskałem wiedzę fundamentalną, umożliwiającą mi zajęcie w tym temacie opinii i z tego powodu w istocie tu przybyłem – wytłumaczył szef Nowej Lewicy.
Krytyka rozproszenia uprawnień w JSW
Sytuację przedsiębiorstwa ocenił jako bardzo problematyczną. – Uważam, że z uwagi na fakt, iż wydobywa się tu węgiel koksowniczy, z uwagi na liczbę zatrudnionych, albo z powodu nieprawidłowego zarządzania tym przedsiębiorstwem w minionym czasie, musi dojść do nagłego przyśpieszenia w obrębie dyskusji oraz w podejmowaniu decyzji – skonstatował.
Zapewnił, że w aspekcie tego typu dyskusji weźmie czynny udział w swoim imieniu, osób, z którymi debatował w Jastrzębiu, jak również Lewicy, przyjmując stanowisko respektujące interesy zatrudnionych w JSW, a także interesy kraju w aspekcie troski o rzadkie na terenie Europy złoża węgla koksującego.
– Dostrzegam potrzebę zaangażowania wszystkich organów władzy w tę sprawę, ponieważ przypuszczam, iż zainteresowanie ze strony wszystkich władz nie jest adekwatne. Należy bezzwłocznie do tego przystąpić – orzekł Czarzasty, a zapytany o szczegóły, sprecyzował, że przede wszystkim poinformuje w kwestii JSW koalicjantów.
Marszałek Sejmu zwrócił również uwagę na trudność wynikającą z podziału zakresu działania w rządzie w takich kwestiach, jak JSW, między wiele resortów. – Byłoby korzystne ustanowić komitet oraz grupę osób, która zajęłaby się całym zagadnieniem, a nie tak, że jeden resort część, drugi resort część, trzeci resort część, gdyż brak zgrania w działaniach może doprowadzać do tego, co ma miejsce w tej chwili – zdiagnozował.
Zaznaczył, że sprawa braku rozwiązania problemów JSW, także w kontekście jej perspektywicznego funkcjonowania, może oznaczać między innymi brak zatrudnienia oraz zarobków w dziesiątkach tysięcy rodzin z regionu.
A to jest już ogromny kłopot społeczny, a jeśli pojawia się taki problem, to nie ma możliwości, aby Lewicy przy tym nie było – zapewnił.
Zastrzegł równocześnie, że nie zamierza ingerować w rozmowy pomiędzy związkami zawodowymi a przedsiębiorstwem oraz MAP, ponieważ zaangażowany w nie jest wiceminister Wrona. – Jestem ciekaw rezultatów tych rozmów. Z tego, co wiem, w ciągu dwóch, trzech dni powinny się one dobiec końca – oznajmił.
Ryzyko "ogólnokrajowej debaty" w Sejmie?
Zapytany, czy w wypadku braku ugody zorganizuje debatę na forum parlamentu, marszałek Sejmu zatwierdził. – Wydaje mi się, że nawet mam rozeznanie, w którym kierunku ta debata powinna po obecnym spotkaniu się odbyć. Przed tą debatą pewnie przybyłbym jeszcze z ekspertami oraz zapraszał na nią specjalistów. Sądzę, iż to tak się zakończy, że nastąpi obszerna debata ogólnokrajowa na ten temat, gdyż winna być – zsumował Włodzimierz Czarzasty.
Projekt porozumienia dotyczącego czasowego ograniczenia uposażeń pracowniczych, co pozwoliłoby JSW zredukować wydatki osobowe, zarząd przedstawił stronie społecznej pod koniec grudnia 2025 roku. Związki dotychczas oponują przeciwko temu – pomimo przedłużającego się głębokiego spowolnienia gospodarczego i związanemu z nim przewlekłemu spadkowi wpływów przedsiębiorstwa.
Projekt przewiduje, iż porozumienie zawiesi przejściowo obowiązywanie postanowień niektórych dotychczas obowiązujących umów zbiorowych ze związkami zawodowymi, jak również zawiesi gwarancje z porozumienia z dnia 31 marca 2021 roku dotyczące warunków zatrudnienia (ustalono wtenczas m.in. 10-letnie gwarancje zatrudnienia oraz zarobków).
Zarząd JSW podkreśla, że w kryzysowej sytuacji przedsiębiorstwa zawarcie porozumienia to fundamentalny warunek umożliwiający pozyskanie funduszy ze strony państwowych i prywatnych instytucji finansowych.
Według opinii związkowców projekt porozumienia oznacza trzy lata obniżenia dochodów zatrudnionych, osłabienia ich protekcji oraz redukcji uprawnień. Związki wyliczyły, że cięcia uprawnień pracowniczych, których oczekuje zarząd, wynosiłyby blisko 8 mld zł w przeciągu trzech lat.
Drastyczne redukcje albo brak wsparcia finansowego
Wśród punktów projektu porozumienia znajduje się oświadczenie pracodawcy, że dołoży on wszelkich starań, ażeby do końca lutego 2026 roku pozyskać środki niezbędne do dalszego funkcjonowania firmy, z zastrzeżeniem, iż jego udzielenie jest uwarunkowane od wdrożenia planu restrukturyzacji, w tym ograniczenia kosztów pracy.
Od przyjęcia oraz akceptacji przez związki zawodowe redukcji kosztów pracy zależy także udzielenie JSW pożyczki z Funduszu Reprywatyzacji w wysokości 2,9 mld zł (co leży po stronie ministerstwa aktywów).
W projekcie zapisano całkowite zawieszenie w latach 2025-27 14. pensji, wypłatę gratyfikacji barbórkowej za rok 2026 ograniczoną do maksimum 30 proc. i jej brak w latach 2027-28, a także zawieszenie w całości w latach 2026-28: deputatu węglowego, premii i dodatków BHP, biletów z Karty Górnika lub korzystniejszych zasad świadczeń za czas choroby i urlopy.
Uczestniczący w negocjacjach wiceminister aktywów w poniedziałek zdefiniował je w poprzedzającym poniedziałkowe posiedzenie wpisie na portalu X jako „ostateczną fazę negocjacji ze stroną społeczną”. Zaapelował do wszystkich stron o dyskrecję. „Przygotowanie dobrych rozwiązań, zawarcie sensownego kompromisu potrzebują spokoju i rozwagi, które łagodzą napięcia” – napisał Grzegorz Wrona. Poniedziałkowa runda negocjacji ma być kontynuowana we wtorek po południu.
Dramatyczne rezultaty finansowe giganta
Grupa Kapitałowa JSW to spółka akcyjna, czołowy wytwórca wysokiej jakości węgla koksowego w UE oraz jeden z wiodących wytwórców koksu używanego do wytopu stali. Fundamentalna działalność grupy JSW to produkcja oraz sprzedaż węgla koksowego, jak również produkcja, sprzedaż koksu i produktów węglopochodnych. JSW eksploatuje złoża w czterech kopalniach: Borynia-Zofiówka, Budryk, Knurów-Szczygłowice oraz Pniówek. Notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych JSW należy do Skarbu Państwa w 55,16 proc.
JSW wykazała stratę netto po trzech kwartałach 2025 roku narastająco w wysokości 2,9 mld zł. Przychody ze sprzedaży osiągnęły 7 mld zł, natomiast wynik EBITDA minus 1,4 mld zł. W samym trzecim kwartale JSW wygenerowała 2,3 mld zł przychodów ze sprzedaży, przy stracie brutto ze sprzedaży w wysokości 524 mln zł. EBITDA bez zdarzeń incydentalnych wyniosła minus 485 mln zł, a strata netto 794 mln zł.(PAP)
mtb/ drag/