Rosja stanowi poważne zagrożenie dla regionu Morza Bałtyckiego, niemniej jednak Bałtyk prawdopodobnie nigdy nie był tak dobrze zabezpieczony – oznajmił w czwartek premier Szwecji Ulf Kristersson, przed rozpoczęciem szczytu liderów państw Europy Północnej, które tworzą Połączone Siły Ekspedycyjne (JEF).
Zdaniem szefa szwedzkiego gabinetu, konieczne jest przeciwdziałanie rosyjskiej flocie cieni, co będzie przedmiotem obrad. – Oczywiście zgodnie z normami prawa międzynarodowego – zapewnił.
Zaznaczył, że jedynym beneficjentem wojny na Bliskim Wschodzie i irańskiej blokady cieśniny Ormuz, która jest kluczowa dla transportu ropy naftowej, jest Rosja, która czerpie zyski z wysokich cen ropy, podczas gdy reszta ponosi straty.
Premier Łotwy, Evika Silina, zaakcentowała, że grupa JEF, którą tworzy 10 państw Europy Północnej, pod przewodnictwem Wielkiej Brytanii, posiada zdolności do działania na morzu, jak i w przestrzeni powietrznej. Wszystkie kraje będące członkami ugrupowania, utworzonego w 2014 roku, przynależą obecnie do NATO.
– JEF nie ma za zadanie zastąpić Sojuszu, lecz stanowi istotny filar wewnętrznej obrony Europy – oznajmił premier Norwegii, Jonas Gahr Stoere. Podkreślił potrzebę kontynuacji wsparcia militarnego dla Ukrainy, włączając w to starania o większe zaangażowanie Stanów Zjednoczonych.
Premier Holandii, Rob Jetten, zapewnił, że pomoc dla Ukrainy będzie kontynuowana tak długo, jak długo będą trwać rosyjskie ataki. W Helsinkach polityk pochwalił również polskie inwestycje w obronność. Jetten, który przejął funkcję szefa rządu pod koniec lutego, na początku swojej kadencji, w marcu, złożył wizytę w Warszawie.
Premier Islandii, Kristrun Frostadottir, zapytana o możliwość powołania armii w swoim kraju, odpowiedziała, że nie widzi takiej potrzeby. – Islandia współdziała z NATO, pełni rolę państwa-gospodarza i zapewnia swoim sojusznikom lotniska i inne udogodnienia infrastrukturalne – przypomniała.
Podczas sesji przywódców wyświetlono przemówienie prezydenta Ukrainy, Wołodymyra Zełenskiego, który wyraził nadzieję na większe wsparcie dla Kijowa i podziękował państwom JEF za dotychczasową pomoc.
Przypomniał, że Rosja nie ma zamiaru odnosić się pokojowo do swoich sąsiadów i potwierdził, że Ukraina jest gotowa stać się pełnoprawnym członkiem JEF. – Ukraina posiada obecnie największe na świecie doświadczenie w dziedzinie wykorzystania dronów. Możemy stać się silniejsi we wszystkich obszarach i chronić nasze terytoria, a obrona powietrzna jest priorytetem – stwierdził, wskazując na ukraińską wiedzę specjalistyczną w obszarze dronów oraz potencjał finansowy państw należących do grupy JEF.
Przywódcy państw JEF, którzy przybyli do Helsinek na zaproszenie prezydenta Finlandii, Alexandra Stubba, obserwowali w czwartek z pokładu jednostki patrolowej fińskiej straży granicznej ćwiczenia morskie z wykorzystaniem m.in. helikoptera.
Połączone Siły Ekspedycyjne (JEF) obejmują 10 państw: Danię, Estonię, Finlandię, Holandię, Islandię, Litwę, Łotwę, Norwegię, Szwecję i Wielką Brytanię.
Z Helsinek Przemysław Molik (PAP)
pmo/ akl/