Ogłoszenie pierwszego w Polsce konkursu ofert na realizację fragmentu kolei wysokich prędkości (KDP) oraz awizacja postępowań o szacunkowej wartości kilkudziesięciu miliardów złotych w roku 2026 sygnalizują przesunięcie projektu Centralny Port Komunikacyjny z etapu planowania w stronę urzeczywistnienia. Pomimo, że największą popularnością cieszy się samo lotnisko, zasadniczym i najbardziej kapitałochłonnym ogniwem inwestycji pozostaje infrastruktura szynowa.
– W bieżącym roku przewidujemy wydatki rzędu kilkudziesięciu miliardów złotych w rozmaitych konkursach ofert, działaniach przygotowawczych i realizacyjnych w koncepcji Centralnego Portu Komunikacyjnego. Odnosi się to do samego portu lotniczego i jego otoczenia, na które składa się całość budowy, zarówno elementów podziemnych, jak i przygotowania do wzniesienia terminala na powierzchni. To również przede wszystkim zapewnienie wszelkich koniecznych mediów energetycznych, wodno-kanalizacyjnych, ale także całościowa modernizacja systemu drogowego – zaznacza w rozmowie z agencją Newseria Piotr Rachwalski, członek kierownictwa spółki Centralny Port Komunikacyjny, wdrażającej projekt Centralny Port Komunikacyjny.
Zakończenie budowy lotniska planowane jest do końca roku 2032 wraz z pierwszym odcinkiem KDP spajającym Warszawę z Łodzią. Pozostała część połączeń szynowych w strukturze tzw. linii Y, innymi słowy trasy do Wrocławia i Poznania, ma być gotowa trzy lata później. W grudniu 2025 roku firma CPK wnioskowała w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim o 19 zezwoleń na realizację robót budowlanych. Dotyczą one kluczowych komponentów nowej infrastruktury, między innymi terminalu pasażerskiego lotniska, stacji kolejowej i dworca autobusowego. Jest to przejście z fazy opracowywania do fazy wykonawstwa. W obecnym roku ma nastąpić zawarcie umowy na budowę terminalu i rozpoczęcie prac.
– Najistotniejsza jest sprawa nabycia nieruchomości i zainicjowania prac w układzie drogowym i układzie kolejowym. To są elementy, które skłaniają nas do tego, by termin 2032 roku, który jest ambitny, aczkolwiek osiągalny, dotrzymać. To na tych zadaniach skupiamy się obecnie – komunikuje Piotr Rachwalski.
Początek robót budowlanych w bieżącym roku – jak informuje CPK – będzie możliwy m.in. dzięki wznowieniu w 2024 roku Programu Dobrowolnych Zakupów. Przeważająca część właścicieli nieruchomości na obszarze objętym decyzją lokalizacyjną dla lotniska zdecydowała się na dobrowolne przekazanie gruntów. Program jest prowadzony w dalszym ciągu na innych terenach, gdzie są i będą realizowane inwestycje. W ramach Kolejowego Programu Dobrowolnych Zakupów czynności prowadzone są na trasie kolejowej, która połączy Port Lotniczy z Warszawą i Łodzią.
Jednocześnie w zakresie kluczowych segmentów infrastruktury kolejowej koncept Centralny Port Komunikacyjny wkracza w etap urzeczywistniania. Pod koniec grudnia spółka obwieściła pierwsze postępowanie na realizację 13-kilometrowego fragmentu linii nr 85 między Kotowicami w gminie Brwinów a węzłem lotniskowym – elementu nowej sieci kolei wysokich prędkości, w której pociągi pasażerskie przemieszczają się z prędkością co najmniej 250 km/h. Sieci tego typu działają w wielu krajach Europy Zachodniej czy Azji i są postrzegane jako fundament nowoczesnego, niskoemisyjnego transportu dalekobieżnego.
– Jest to pierwszy odcinek tego typu linii o zaawansowanych parametrach w tej części Europy – akcentuje członek zarządu CPK.
Aplikacje o udział wykonawcy mogą składać do 2 marca 2026 roku. Spółka zdecydowała się na tryb dialogu konkurencyjnego, który ma dać możliwość wykorzystania wiedzy firm wykonawczych już na etapie uszczegółowienia rozwiązań technicznych i organizacyjnych. Do następnego etapu procesu zaproszonych zostanie kilka podmiotów, spośród których wybrany zostanie realizator pilotażowego odcinka.
– W tym roku przede wszystkim kolejne nabory ofert na pierwszą magistralę kolei dużych prędkości, łączącą Warszawę z Łodzią przez Centralny Port Komunikacyjny. W planach mamy jeszcze co najmniej siedem fragmentów, których ogłoszenie chcemy przeprowadzić w bieżącym roku. Jest to koszt rzędu kilkudziesięciu miliardów złotych. Dysponujemy budżetem w wysokości 77 mld zł na komponent kolejowy do roku 2032, co ma nam umożliwić zbudowanie trasy do Łodzi przez port i zainicjować dalsze działania w stronę Poznania i Wrocławia – oznajmia Piotr Rachwalski.
Odcinek Warszawa-Łódź ma być osią tzw. linii Y, która finalnie dotrze także do Wrocławia i Poznania. Zgodnie z analizami Pasażerskiego Modelu Transportowego może ona odpowiadać nawet za ok. 20 proc. przewozów pasażerskich kolei dalekobieżnej w Polsce w roku 2035, czyli minimum 21 mln podróżnych rocznie.
– Rzeczona inwestycja kompletnie przekształci sposób przemieszczania się po Polsce w wymiarze międzyregionalnym. Kolej dużych prędkości radykalnie skróci czasy przejazdu i wykreuje zupełnie nowe perspektywy pracy, rekreacji i egzystencji w odmiennych rejonach kraju – twierdzi ekspert. – Aktualnie dojazd do Wrocławia większości pociągów wynosi około czterech godzin i więcej, natomiast pojedziemy w godzinę i 40 minut. Jest to czas konkurencyjny nie tylko z autostradą czy z bezpłatną drogą szybkiego ruchu, lecz również z połączeniami lotniczymi wewnątrzkrajowymi.
Przejazd z Warszawy do nowego portu lotniczego ma zająć mniej niż 20 minut. Na trasie Warszawa-Łódź podróż ma trwać ok. 40 minut w porównaniu do obecnych ok. 70 minut. Szczególną rolę w nowym systemie komunikacji ma pełnić Łódź, która po raz pierwszy stanie się węzłowym punktem integrującym transport kolejowy, drogowy i lotniczy, co może mieć długofalowe znaczenie dla wzrostu gospodarczego i społecznego tego miasta.
– Segment kolejowy naszego projektu to jest około 2/3, a nawet prawie 3/4 zarówno nakładu pracy, jak i środków finansowych. Pomimo, iż lotnisko jest najbardziej rozpoznawalne, to najkosztowniejsza i najbardziej wymagająca jest część kolejowa – wyjaśnia Piotr Rachwalski. – Na bieżący rok planujemy również wszczęcie postępowań na budowę systemu drogowego wokół lotniska, który umożliwi najpierw transport materiałów do jego wzniesienia, a mówimy o dziesiątkach milionów ton różnego rodzaju kruszyw, betonu i innych surowców, a w przyszłości naturalnie posłuży do dojazdu do samego portu lotniczego. Także transportu pracowników, których w Centralnym Porcie Komunikacyjnym i jego sąsiedztwie będzie pracowało około kilkunastu tysięcy.