Posiedzenie Rady Zarządzającej Europejskiego Banku Centralnego, które odbyło się w lutym, nie zaskoczyło. Poziomy stóp procentowych pozostały niezmienione i utrzymują się na najniższych wartościach od jesieni 2022 roku. W wyniku obniżenia inflacji HICP, realna stopa procentowa w strefie euro przekracza zero.
– Rada Prezesów zadecydowała dziś o pozostawieniu trzech głównych stóp procentowych EBC bez zmian. Ich bieżąca ocena kolejny razzapewnia, że inflacja powinna ugruntować się na zamierzonym pułapie 2% w okresie średnioterminowym – brzmi treść lutowego obwieszczenia Europejskiego Banku Centralnego.
Stopa depozytowa – od dłuższego czasu będąca zasadniczą stopąprocentową w EBC –nie uległa zmianie i wynosi 2,00%. Niezmienionazostała również stopa podstawowych operacji refinansujących, ustalona na poziomie2,15%, jak i stopa kredytu, która wynosi 2,40%.
Była to piąta następująca po sobiedecyzja o zachowaniu stóp procentowych na dotychczasowym pułapie. Identyczną decyzjęRada Zarządzająca podjęła w lipcu, jak również we wrześniu,pod koniec października i w grudniu. Lipcowa decyzja była pierwszą taką po ośmiupodwyżkach z rzędu w toku rozpoczętego w 2024 roku cyklu łagodzenia polityki monetarnej.
– Gospodarka utrzymuje wytrzymałość w skomplikowanym otoczeniu globalnym. Wzrostowi gospodarczemu pomagają: niewielkie bezrobocie, mocny stan bilansów sektora prywatnego, sukcesywne uruchamianie nakładów publicznych na obronność i infrastrukturę, a także pozytywny wpływ wcześniejszych redukcji stóp procentowych. Jednocześnie prognozy pozostają niepewne, zwłaszcza z powodu utrzymującej się niepewności związanej z polityką handlową na świecie oraz istniejących napięć geopolitycznych – zacytowano w lutowym komunikacie Rady Zarządzającej EBC.
Grudniowa decyzja Rady Zarządzającej nie była niespodzianką dlaekonomistów ani uczestników rynku. Ci pierwsi jednomyślnie prognozowali brak zmian stóp procentowych w EBC.
Zdaniem ekonomistówPKO BP, EBC w ten sposób zakończył okres obniżek stóp procentowych. – W związku z tym, w 2026 roku spodziewamy się stabilizacji stóp procentowych w obszarze euro – dodali po grudniowym komunikacie Rady Zarządzającej.
W jaki sposób EBC poluzowywał politykę monetarną
W czerwcu 2024 roku podjęto decyzję o pierwszej od 2019 rokuobniżce stóp procentowych w strefie euro. Wcześniej przez dziewięć miesięcy stopy w EBC utrzymywane były na najwyższych poziomach od 2001 roku. Całkowity zakres tych obniżek osiągnął już 200 pb. w odniesieniu do stopy depozytowej oraz 235 pb. w odniesieniu do stopy operacji refinansujących.
Z kolei w 2025 roku EBC zakończył cykl obniżek kosztówkredytu w EBC w czerwcu. Wcześniej EBC obniżał stopy na posiedzeniach w kwietniu, w marcu oraz pod koniec stycznia. W połowie grudnia ubiegłego roku Rada Zarządzająca zredukowała koszty kredytu także o 25 pb. W październiku 2024 roku EBC zdecydował się na obniżenie stóp o 25 pb., zaś we wrześniu obniżył stopę depozytową również o 25 pb., redukując jednocześnie stopę referencyjną aż o 60 pb.
Po tych wszystkich obniżkach stopy procentowe EBC znalazłysię bardzo blisko rocznej dynamiki inflacji HICP za ostatnie 12 miesięcy. Z ewstępnych danych Eurostatu wynika, że zharmonizowany wskaźnik cen konsumpcyjnych (HICP) w strefie euro w styczniu 2026 roku był o 1,7% wyższy niż rok wcześniej. W ten sposób sama inflacja HICP znalazła się w obrębie 2-procentowego celu, jak również realna stopa procentowa EBC (obliczana ex post) przyjęła wartość nieznacznie dodatnią.
– Rada Zarządzająca jest niezłomna w dążeniu do tego, by inflacja ustabilizowała się na docelowym poziomie 2% w okresie średnioterminowym – zapewniło kierownictwo EBC.
EBC podtrzymuje „ilościowe zacieśnienie” polityki pieniężnej
Równocześnie z obniżkami stóp procentowych EBC realizujepolitykę „ilościowego zacieśniania” (QT) warunków monetarnych. W ramach QTportfel programu APP jest pomniejszany w określonym i dającym się przewidziećtempie, ponieważ Eurosystem nie inwestuje na nowo spłat kapitału z tytułuzapadających papierów wartościowych. Od lipca 2023 Rada Zarządzająca zaprzestałainwestycji w ramach programu APP.
Portfele programów APP i PEPP są pomniejszanew określonym i dającym się przewidzieć tempie, ponieważ Eurosystem nie reinwestuje już spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych – zaznaczono. EBC zakończył reinwestycje w ramach programu PEPP z końcem 2024.
Następne posiedzenie decyzyjne Rady Zarządzającej zaplanowano na 18-19 marca.
Lagarde: Mocniejsze euro może wpłynąć na zniżkę inflacji poniżej zamierzonego pułapu
Mocniejsze euro może oddziałać na spadek inflacji poniżej celu – oznajmiła w czwartek prezeska EBC Christine Lagarde na konferencji po zebraniu EBC. Lagarde wspomniała, że polityka monetarna EBC i inflacja znajdują się obecnie we właściwym miejscu.
"Perspektywy inflacji wciąż wykazują większą niepewność niż zazwyczaj, ze względu na niestabilną globalną politykę gospodarczą. Inflacja może okazać się niższa, jeśli cła ograniczą zapotrzebowanie na eksport ze strefy euro w stopniu większym niż prognozowano, a państwa dysponujące nadwyżką zdolności produkcyjnych jeszcze bardziej zwiększą eksport do strefy euro. Co więcej, silniejsze euro może zredukować inflację w zakresie wykraczającym poza aktualne oczekiwania. Bardziej chwiejne i niechętne ryzyku rynki finansowe mogą negatywnie oddziaływać na popyt, a tym samym obniżać inflację" – oznajmiła Lagarde.
"Z kolei inflacja mogłaby wykazać wyższe wartości, gdyby doszło do trwałego wzrostu cen energii lub gdyby bardziej rozproszone globalne łańcuchy dostaw wpłynęły na zwyżkę cen importu, ograniczyły zaopatrzenie w kluczowe surowce i spotęgowały restrykcje zdolności produkcyjnych w gospodarce strefy euro. Gdyby dynamika wzrostu płac zwalniała wolniej niż zakładamy, inflacja w sektorze usług mogłaby zmaleć później niż oczekiwano. Planowane zwiększenie nakładów na obronę i infrastrukturę może również zapoczątkować wzrost inflacji w okresie średnioterminowym. Ekstremalne zjawiska pogodowe, a szerzej kryzysy klimatyczne i naturalne, mogą spowodować wzrost cen żywności w stopniu większym niż spodziewano" – dodała.
Prezeska EBC oceniła, że polityka monetarna EBC oraz inflacja znajdują się obecnie we właściwym miejscu.
"Nie dostrzegamy redukcji pośród czynników ryzyka dla wzrostu PKB. (…) Równocześnie Rada Zarządzająca EBC oszacowała, że bilans ryzyka jest zrównoważony. Mogę przyznać, że nastawienie w polityce monetarnej jest obecnie odpowiednie, a także inflacja znajduje się we właściwym miejscu" – wskazywała przewodnicząca Rady Zarządzającej EBC.
Lagarde oceniła, że strefa euro nadal mierzy się z niestabilną globalną polityką gospodarczą.
"Powtórny wzrost niepewności może negatywnie oddziaływać na popyt. Pogorszenie nastrojów na globalnych rynkach finansowych również może osłabić popyt. Dalsze spory w handlu międzynarodowym mogą zaburzyć łańcuchy dostaw, ograniczyć eksport oraz osłabić konsumpcję i inwestycje. Napięcia geopolityczne, w szczególności nieuzasadniona wojna Rosji z Ukrainą, pozostają zasadniczym źródłem niepewności” – oznajmiła.
"Z kolei planowane wydatki na obronność i infrastrukturę, wraz z wprowadzaniem reform zwiększających produktywność oraz wdrażaniem nowych technologii przez przedsiębiorstwa ze strefy euro, mogą stymulować wzrost gospodarczy w zakresie większym niż przewidywano, w tym przez pozytywny wpływ na ufność przedsiębiorstw i konsumentów. Nowe umowy handlowe i głębsza integracja jednolitego rynku europejskiego również mogą pobudzić wzrost gospodarczy w zakresie przekraczającym obecne oczekiwania” – dodała.
Przewodnicząca Rady Zarządzającej wspomniała, że EBC monitoruje sytuację na rynku walutowym.
"EBC nie podejmuje działań mających na celu zmiany kursu euro. Zdajemy sobie jednak sprawę, że jest on istotny ze względu na wpływ na wzrost PKB i perspektywy inflacyjne. Z racji tego zawsze zwracamy szczególną uwagę na zmiany dotyczące kursu euro, stąd rada Prezesów omówiła ten temat podczas posiedzenia” – oznajmiła Lagarde.
"Obserwowaliśmy dewaluację dolara, która nastąpiła od marca 2025 r. (…) Stąd wpływ zmian kursów walutowych uwzględniono w naszym scenariuszu bazowym. (…) Kurs wymiany euro na dolara jest nadal w przeciętnym przedziale odchyleń eurodolara" – dodała.
Lagarde poinformowała, że decyzja Rady Zarządzającej EBC ws. stóp proc. była jednogłośna.
Prezeska EBC wskazała też, że oczekiwania inflacyjne w strefie euro utrzymują się w granicach celu.
"Wskaźniki inflacji bazowej zmieniły się nieznacznie w ostatnich miesiącach i pozostają zgodne z naszym średnioterminowym celem na poziomie 2 proc. Wynegocjowany wzrost płac i wskaźniki prognostyczne, takie jak wskaźnik płac EBC oraz badania oczekiwań płacowych, wskazują na utrzymującą się modyfikację kosztów pracy. (…) Większość miar długoterminowych oczekiwań inflacyjnych nadal utrzymuje się na poziomie około 2 proc., co wspiera stabilizację inflacji wokół naszego celu" – oznajmiła.
"Otoczenie zewnętrzne pozostaje trudne ze względu na wyższe cła i silniejsze euro w ciągu ostatniego roku. Rada Zarządzająca EBC podkreśla pilną potrzebę wzmocnienia strefy euro i jej gospodarki w obecnym kontekście geopolitycznym" – dodała.
W opinii Lagarde, wzrost PKB w strefie euro jest wspierany głównie przez usługi.
"Wzrost PKB strefy euro napędzały głównie usługi, zwłaszcza sektor informacji i komunikacji. Sektor wytwórczy był odporny pomimo przeciwności wynikających z globalnego handlu i niepewności geopolitycznej. Dynamika w budownictwie rośnie, wspierana również przez inwestycje publiczne. Rynek pracy nadal wspiera dochody, mimo dalszego spadku popytu na pracę” – oznajmiła Lagarde.
"Wydatki rządowe na obronność i infrastrukturę powinny również przyczynić się do wzrostu popytu krajowego. Inwestycje przedsiębiorstw powinny się dalej wzmacniać, a badania wskazują, że firmy coraz częściej inwestują w nowe technologie cyfrowe” – dodała.
Lagarde zwróciła uwagę na ryzyko wzrostu inflacji. (PAP)