Otwarte Fundusze Emerytalne (OFE) wciąż stanowią istotny element instytucjonalny na warszawskiej giełdzie, a ich decyzje inwestycyjne są gruntownie analizowane jako barometr tendencji rynkowych. Analiza fluktuacji w akcjonariacie firm z czołowych indeksów GPW ukazuje parę zaskakujących zmian i odejść od pewnych branż.
Najświeższe raporty roczne Otwartych Funduszy Emerytalnych za rok 2025 ukazują nowe perspektywy na strategię głównych krajowych podmiotów instytucjonalnych obecnych na GPW. Przesunięcia osób zarządzających miliardami złotych są uważnie obserwowane przez inwestorów indywidualnych. Dla rynku przemieszczenia OFE mogą być jak „ścieżka”, która prezentuje, gdzie zawodowi zarządzający dostrzegają potencjalny wzrost, a z jakich sektorów zamierzają się wycofać.
ABB tu i ABB tam w WIG20
W grupie czołowych spółek zgrupowanych w portfelu WIG20 fundusze postawiły na rozwój sektora e-commerce. Największy wzrost zaangażowania w tym indeksie odnotowano w Allegro, gdzie OFE zwiększyły swój udział o 2,94 p.p., osiągając poziom 13,86% akcjonariatu. Warto pamiętać, że w grudniu zrealizowano już kolejne ABB, w którym kluczowi akcjonariusze w dalszym ciągu zbywali swoje akcje. Można przypuszczać, że to właśnie stąd wynika tak znaczący wzrost zaangażowania.
Analogiczną sytuację, czyli ABB i sprzedaż sporych pakietów przez wiodących akcjonariuszy, obserwowaliśmy w listopadzie w przypadku Grupy Żabka, która również zanotowała istotny wzrost zaangażowania funduszy (wzrost o 2,87 p.p. do pułapu 11,76%). Podium uzupełnia spółka z WIG20 z największą zmianą na plus – Kruk, gdzie OFE powiększyły swoją obecność o 2,77 p.p., kontrolując już ponad połowę (51,09%) udziałów firmy. Przyrost, choć skromniejszy, zarejestrowano także w branży odzieżowej – udział w LPP powiększył się o 2,19 p.p, a to firma, której dotyczył najbardziej powszechny konsensus wśród analityków na rok 2026.
Z drugiej strony, OFE zredukowały swoje pozycje w sektorze bankowym i energetycznym. Największy spadek udziału w WIG20 dotknął PKO BP (-2,47 p.p.). Mniej akcji posiadają OFE także w Pepco (-2,81 p.p.), gdzie zaangażowanie zmalało do zaledwie 3,33%. Znacząca redukcja wystąpiła również w spółkach z udziałem Skarbu Państwa: udział w Orlenie spadł o 0,93 p.p., a w PGE o 0,91 p.p. Spadki, aczkolwiek mniejsze, odnotowały również KGHM (-1,09 p.p.). Można zakładać, że część zarządzających wykorzystała spore wzrosty kursów akcji do zrealizowania zysków.
OFE zdominowały dwie spółki z mWIG40
Indeks średnich spółek był polem bitwy najbardziej spektakularnych zmian. Niekwestionowanym liderem pod względem wzrostu zaangażowania jest dystrybutor IT – spółka ABPL. Udział OFE w tej firmie wzrósł aż o 11,76 p.p., co oznacza, że fundusze posiadają obecnie 69,74% jej akcji. Na GPW wyższe zaangażowanie OFE na koniec roku 2025 było tylko w Ferro (75%) z sWIG80 oraz Develii (76,35%).
Zarządzający poszukiwali okazji w sektorze bankowym, ale w mniejszych bankach i wciąż popularnym sektorze turystycznym. W BNP Paribas BP udział OFE powiększył się o 5,75 p.p., co także może być rezultatem zeszłorocznego ABB. W liderze giełdowej turystyki – Rainbow Tours – o 4,66 p.p.
Silną pozycję fundusze konstruują również w Benefit Systems (wzrost o 4,93 p.p. do poziomu 40,84%), w czym pomagał proces wycofywania się z akcjonariatu Fundacji Drzewo i Jutro za pomocą kolejnych ABB. Wyraźnie powiększono także udziały w spółce Synektik (+4,88 p.p.), zajmującej się przede wszystkim dystrybucją robotów da Vinci. Wspólną cechą wymienionych spółek z różnych branż jest stabilna i często atrakcyjna pod względem stóp polityka dywidendowa.
Na drugim końcu znalazła się Grupa Azoty, gdzie OFE ograniczyły zaangażowanie aż o 5,18 p.p., redukując swój udział do pułapu 9,22%. Istotne spadki dotknęły również Eurocash (-3,54 p.p.) oraz informatyczne Asseco Poland (-3,03 p.p.). Warto zauważyć również niemal całkowite wyjście z JSW, gdzie udział spadł o 1,75 p.p. do poziomu 1,43%
ABB i wezwanie zdecydowały w segmencie sWIG80
Wśród „maluchów” aktywność OFE była bardzo różnorodna, z wyraźnym ukierunkowaniem na konkretne perełki dywidendowe i wzrostowe. Największym beneficjentem przypływu środków okazał się deweloper Murapol, gdzie fundusze podwyższyły udział o 9,70 p.p. (do 17,90%). Nie zaskoczy to osób śledzących tekst od początku, że i tu znaczący wzrost zaangażowania należy skojarzyć z ABB, które na akcjach spółki miało miejsce w 2025 r. Spora zwyżka zanotował również fundusz MCI (+5,26 p.p.), wynik Arlenu to przede wszystkim efekt wzięcia udziału OFE w IPO firmy w minionym roku.
Z drugiej strony OFE całkowicie zlikwidowały pozycję w MLSystem, gdzie udział spadł z 6,34% do 0,00%. Fundusze niemal kompletnie wycofały się też z Medicalgorithmics (spadek o 8,95 p.p. do poziomu 0,85%). Najbardziej drastyczne cięcie udziałów wśród spółek z sWIG80 dotyczyło spółki Grenevia, gdzie udział OFE skurczył się o 18,86 p.p. (z 34,42% do 15,56%). Warto jednak pamiętać, że w 2025 r. kontrolujący Grenvię TDJ Equity I przeprowadził wezwanie na akcje, w której nawet podnosił cenę, aby zachęcić innych akcjonariuszy do sprzedaży. Jak widać OFE, przynajmniej częściowo, skorzystały z tej propozycji.
(Dez)Inwestycje OFE w spółki spoza WIG140
Portfele OFE na koniec roku 2025 w segmencie spółek spoza indeksu WIG140 wykazuje wyraźną tendencję selekcji. Fundusze konsekwentnie unikają spółek o charakterze spekulacyjnym lub borykających się z problemami finansowymi, skupiając się jedynie na wyselekcjonowanej grupie emitentów.
Spośród spółek szerokiego rynku OFE zdecydowały się na gwałtowne cięcia udziałów w Atende (spadek o blisko 17 p.p.), Compremum (-8,2 p.p.), ale także Seco (-7,63 p.p.). Całkowite wycofanie się z inwestycji dotyczyło akcji Marvipolu (-4,5 p.p.) czy Polwaksu (-4,45 p.p.). Widać jednak pewną lojalność wobec grupy stabilnych najmniejszych spółek, w których udziały pozostają wysokie i niezmienne od lat.
Przykłady spółek takich jak Enel-Med (45% udziału) czy Panova (40,9%) potwierdzają, że OFE cenią sprawdzone modele biznesowe i fundamenty, traktując te inwestycje jako długoterminowe kotwice portfela. Mimo ogólnej ostrożności w tym segmencie fundusze nie stroniły od punktowego doważania wybranych sektorów, kierując kapitał w stronę biotechnologii i Molecure (3,87 p.p.).
Uważaj za kim pływasz!
Analiza danych za rok 2025 wskazuje, że najbardziej wyraźne wzrosty udziałów OFE w czołowych spółkach nie były rezultatem losowości, lecz wynikiem uczestnictwa funduszy w licznych procedurach ABB (Accelerated Bookbuilding). Wygląda na to, że przyspieszona budowa księgi popytu stała się w roku 2025 głównym kanałem, przez który OFE przejmowały duże pakiety akcji od wychodzących z inwestycji akcjonariuszy większościowych lub funduszy Private Equity.
Zjawisko to wydaje się potwierdzać tezę o tym, że OFE spełniają rolę „gąbki” absorbującej podaż akcji od dużych podmiotów. Jednak analogicznie jak w przypadku Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych (TFI) czy innych inwestorów instytucjonalnych przemieszczenia w kapitale pozwalają zrozumieć rotację sektorową i nastroje panujące wśród decydentów zarządzających kapitałem długoterminowym. Praktyka śledzenia tzw. „smart money” nie jest domeną wyłącznie lokalnego rynku. Podobną uwagę przyciągają raporty globalnych gigantów, takich jak Norweski Państwowy Fundusz Emerytalny, który cyklicznie publikuje dane o zmianach w zaangażowaniu w tysiące spółek na całym świecie.
Należy jednak mieć na uwadze, że prezentowane dane mają charakter historyczny i opisują stan na koniec roku 2025. Inwestorzy indywidualni powinni traktować te informacje jako jeden z elementów szerszej analizy, a nie jedyny czynnik decyzyjny. Rynek akcji jest dynamiczny, a strategia funduszy emerytalnych może wynikać również z potrzeb płynnościowych czy regulacyjnych, które nie zawsze współgrają z celami portfela indywidualnego inwestora.