Państwa członkowskie Unii Europejskiej mogą przeprowadzać postępowania w celu ustalenia, czy obywatelstwo kraju unijnego zostało uzyskane na drodze pozornego małżeństwa, nawet jeśli osoba poddawana weryfikacji posiada już obywatelstwo państwa należącego do UE – orzekł w czwartek Trybunał Sprawiedliwości UE.
Sytuacja dotyczy imigranta spoza Unii, który przybył do Irlandii jako student. Tuż przed wygaśnięciem jego pozwolenia na pobyt, poślubił on obywatelkę Irlandii. Dzięki temu otrzymał prawo pobytu jako członek rodziny obywatela UE, a w roku 2015 uzyskał obywatelstwo irlandzkie.
Jednakże irlandzkie organy zaczęły podejrzewać, że zawarte małżeństwo miało charakter czysto formalny, będąc jedynie środkiem do zapewnienia mężczyźnie legalnego pobytu oraz późniejszego uzyskania obywatelstwa. Irlandzki minister sprawiedliwości uznał to za próbę wyłudzenia i nadużycie prawa, co skutkowałoby unieważnieniem nabytych przez małżonka praw do pobytu ze skutkiem wstecznym.
Mężczyzna odwołał się od tej decyzji do sądu, podnosząc argument, że jako obywatel Irlandii nie podlega już przepisom unijnej dyrektywy dotyczącej praw pobytowych członków rodzin obywateli UE, lecz prawu krajowemu.
Wykrywanie fałszywych małżeństw po latach. TSUE ułatwia walkę z nielegalną imigracją
Irlandzki sąd zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z zapytaniem, czy państwo członkowskie ma prawo prowadzić analizę dotyczącą przeszłego oszustwa i uznać małżeństwo za nieważne, nawet jeśli osoba zainteresowana już posiada obywatelstwo kraju UE.
TSUE wydał w czwartek orzeczenie, zgodnie z którym kraje UE są uprawnione do badania podejrzeń o oszustwa, w tym tych związanych z pozornymi małżeństwami, również wtedy, gdy osoba będąca przedmiotem badania posiada już unijne obywatelstwo. Trybunał ocenił, że w przeciwnym razie skuteczne zwalczanie pozornych małżeństw, szczególnie tych wykrywanych zwykle z opóźnieniem, byłoby utrudnione.
W uzasadnieniu wskazano, że chociaż po uzyskaniu obywatelstwa status pobytowy danej osoby rzeczywiście jest regulowany przez prawo krajowe, a nie unijne, to państwo nadal ma możliwość weryfikacji legalności nabytych wcześniej uprawnień. Samo zainicjowanie postępowania wyjaśniającego nie powoduje automatycznie utraty praw, lecz może pociągać za sobą dalsze konsekwencje, włączając w to potencjalne pozbawienie obywatelstwa w przypadku udowodnienia, że zostało ono przyznane wskutek oszustwa. (PAP)
jowi/ kar/