W marcu wskaźnik MIK minimalnie obniżył się względem lutego i osiągnął wartość 97,9 pkt. – ogłosił Polski Instytut Ekonomiczny. Dodano, że podwyżki pensji w ciągu nadchodzących trzech miesięcy planuje jedna na dziesięć firm, a 89 proc. utrzyma zarobki na dotychczasowym poziomie.
PIE przypomniał, że w I kwartale 2026 r. wskaźnik MIK przekroczył neutralny poziom (100 pkt) wyłącznie w styczniu. Następne dwa miesiące sygnalizują osłabienie koniunktury w polskich firmach.
„Z siedmiu elementów składowych MIK, wskaźniki dla czterech są poniżej granicy neutralnej: inwestycji, poziomu sprzedaży, nowych zleceń oraz zdolności produkcyjnych (…) Należy jednak odnotować, że w porównaniu miesiąc do miesiąca wzrosły wskaźniki dotyczące poziomu sprzedaży, nowych zleceń i zdolności produkcyjnych, natomiast zredukował się wskaźnik inwestycji” – zaznaczyli eksperci instytutu. Dodali również, że powyżej progu neutralnego utrzymują się wskaźniki dotyczące zatrudnienia, wynagrodzeń oraz sytuacji finansowej przedsiębiorstw.
Zobacz także
Rozlicz PIT online i zyskaj maksymalny zwrot podatku za 2025 r.
Rynek pracy. Stabilizacja zamiast progresu
Ekonomiści oznajmili, że jedna na dziesięć firm planuje podwyżki płac w ciągu najbliższych trzech miesięcy, a 89 proc. zamierza zachować je na niezmienionym poziomie. Ich zdaniem wzrost wskaźnika płac w ujęciu miesięcznym może wynikać z dostosowań do zmian regulacyjnych w kwestii minimalnego wynagrodzenia, jak i z trwającej presji płacowej w niektórych branżach.
Zwrócili uwagę na to, że 47 proc. firm sądzi, iż dysponuje wystarczającymi środkami, aby prowadzić działalność przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Wskaźnik dotyczący płynności finansowej w perspektywie miesięcznej zmniejsza się czwarty miesiąc z rzędu. „Mimo widocznej tendencji spadkowej wskaźnika, deklaracje przedsiębiorstw wskazują, że w niedługim czasie kondycja finansowa większości z nich pozostaje stabilna” – uzupełnili eksperci Instytutu.
Problemy działalności: co doskwiera przedsiębiorcom?
Nieco więcej przedsiębiorstw planuje powiększenie zatrudnienia (11 proc.) niż jego ograniczenie (7 proc.). Wskaźnik zatrudnienia utrzymuje się ponad poziomem neutralnym, co „sugeruje gotowość firm do utrzymania bieżącego stanu zatrudnienia pomimo rosnących kosztów pracy”. Dodatkowo, 79 proc. firm oświadcza, że posiadane możliwości produkcyjne są wystarczające w odniesieniu do aktualnego portfela zamówień. Wśród pozostałych firm częściej występuje nadwyżka możliwości produkcyjnych niż ich deficyt.
Redukcję liczby nowych zamówień rejestruje 24 proc. firm, a 12 proc. – wzrost. W marcowym pomiarze wskaźnik nowych zamówień wyraźnie wzrósł miesiąc do miesiąca, co „może wskazywać na stopniowe polepszenie popytu na towary i usługi proponowane przez przedsiębiorstwa”. Równocześnie 31 proc. deklaruje zmniejszenie wartości sprzedaży, co jest poprawą w porównaniu do poprzedniego miesiąca, kiedy to odnotowano 48 proc.
Podział na wielkość przedsiębiorstw i sektory
Wśród dużych przedsiębiorstw nastroje optymistyczne dominują nad pesymistycznymi (MIK osiągnął w tej grupie 106 pkt.). „Przewaga pozytywnych nastrojów wśród dużych firm wynika m.in. z utrzymującej się wysokiej oceny posiadanej kondycji finansowej – 53 proc. przedsiębiorstw deklaruje zasoby finansowe pozwalające funkcjonować ponad 3 miesiące” – zaznaczyli ekonomiści.
W średnich przedsiębiorstwach nastroje negatywne przeważają nad pozytywnymi, jednak MIK wzrósł w skali miesiąca. Z kolei wśród małych przedsiębiorstw i mikrofirm wskaźnik zmalał, a nastroje pesymistyczne przeważały nad optymistycznymi.
W podziale na sektory jedynie produkcja zanotowała przewagę pozytywnych nastrojów nad negatywnymi (102,6 pkt). W pozostałych sektorach przewadze pesymistycznych nastrojów nad optymistycznymi towarzyszył spadek w ujęciu miesięcznym wartości wskaźnika. „Wzrost wartości MIK w produkcji jest głównie związany z większą liczbą firm deklarujących plany zwiększenia poziomu zatrudnienia i płac niż ich redukcje (odpowiednio: 12 proc. vs. 8 proc. oraz 15 proc. vs. 1 proc.)” – zwrócili uwagę eksperci.
Przekazali również, że w marcu główną przeszkodą utrudniającą działalność firm są nadal koszty pracownicze, na które wskazało 68 proc. przedsiębiorstw. Blisko 2/3 firm uskarżało się na niepewną sytuację gospodarczą, a 54 proc. – na rosnące ceny energii. Niemal połowa narzekała na brak dostępności pracowników i opóźnienia w płatnościach. Najmniej dotkliwymi przeszkodami pozostają rosnące koszty finansowania (21 proc.) i brak dostępności produktów (18 proc.).
Według ekspertów PIE na wyniki badania wpływa wzrost niepewności ekonomicznej związany z niestabilną sytuacją międzynarodową. „Realizacja badania po ataku USA i Izraela na Iran znalazła odzwierciedlenie we wzroście odsetka firm wskazujących niepewność jako kluczową przeszkodę działalności. Możliwa eskalacja napięć na Bliskim Wschodzie może spowodować większą zmienność cen surowców energetycznych, zakłócenia logistyczne oraz wzrost kosztów transportu, co w warunkach już ograniczonej aktywności inwestycyjnej zwiększa skłonność przedsiębiorstw do podejmowania ostrożnych strategii operacyjnych” – twierdzą ekonomiści Instytutu.
MIK jest narzędziem do badania nastrojów gospodarczych firm w Polsce; jest tworzony co miesiąc na podstawie pomiarów dokonywanych w siedmiu sferach działalności firm (wartość sprzedaży, nowe zamówienia, zatrudnienie, płace, zdolności produkcyjne, nakłady inwestycyjne, kondycja finansowa). W badaniu uczestniczy 500 firm.
Polski Instytut Ekonomiczny to publiczny think tank ekonomiczny; tworzy raporty, analizy i rekomendacje dotyczące kluczowych obszarów gospodarki i życia społecznego. (PAP)
jls/ mick/