Zmiany we wzorach aktów stanu cywilnego umożliwią przepisanie zagranicznych związków małżeńskich osób tej samej płci – oznajmiło Ministerstwo Cyfryzacji. Jest to realizacja postanowienia TSUE i adaptacja administracji do prawa UE.
Polska szykuje modyfikacje w dokumentach stanu cywilnego w następstwie orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które zobowiązuje kraje członkowskie do akceptacji małżeństw osób tej samej płci, które zawarto zgodnie z prawem w innych państwach UE. Projekt zarządzenia zmieniającego schematy dokumentów rejestracji stanu cywilnego został przesłany do procesu rządowego.
Jak przekazało Ministerstwo Cyfryzacji w komunikacie wysłanym PAP, projektowane zmiany mają umożliwić praktyczną implementację wyroku TSUE z 25 listopada 2025 r. oraz dostosowanie polskich rejestrów do norm prawa unijnego. Chodzi np. o możliwość transkrypcji zagranicznych aktów zawarcia związku małżeńskiego osób tej samej płci oraz techniczne przygotowanie systemów administracyjnych.
Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zaakcentował, że działania rządu są rezultatem zobowiązania prawnego, a nie zmiany definicji małżeństwa w polskim prawie.
„Polska jest zobligowana uznawać małżeństwa osób tej samej płci zawarte legalnie w innych państwach UE. To prawo, które musimy i chcemy egzekwować – orzeczenie TSUE jest jednoznaczne” – napisał Gawkowski na platformie X.
Dodał, że podpisane dokumenty zapoczątkowują proces modyfikacji wzorów aktów stanu cywilnego, tak by państwo funkcjonowało „efektywnie i równo wobec wszystkich obywateli”. „To prawo obywateli do identycznego traktowania, niezależnie od preferencji seksualnej. To sprawa godności, ale również stabilności egzystencjalnej rodzin, które już istnieją” – podkreślił wicepremier.
Zdaniem resortu cyfryzacji, odrzucenie wpisu takich małżeństw do polskiego rejestru stanu cywilnego narusza prawo UE, w tym zasadę równego traktowania oraz swobodę przemieszczania się i osiedlania się obywateli Unii.
TSUE zaznaczył zarazem, że państwa członkowskie nie mają obowiązku wprowadzania małżeństw jednopłciowych do prawa narodowego, ale nie mogą odmówić uznania związków zawartych zgodnie z prawem w innym kraju UE.
„Z punktu widzenia państwa obywatelskiego i prorodzinnej polityki działamy szybko, konkretnie i z respektowaniem prawa. Orzeczenie TSUE to nie kwestia ideologii, to obowiązek prawny, którego Polska musi się trzymać” – wskazał Krzysztof Gawkowski.
Po publikacji wyroku minister cyfryzacji zlecił przygotowanie analizy prawnej i technicznej, która ukazała zakres koniecznych zmian. Aktualnie obowiązujące schematy dokumentów używają określeń „kobieta” i „mężczyzna”, co uniemożliwia poprawne wpisanie małżeństw osób tej samej płci.
Projekt zarządzenia przewiduje wprowadzenie neutralnych pod względem płci określeń, jak „pierwszy małżonek” i „drugi małżonek”, aktualizację rubryk dotyczących informacji o rodzicach oraz dostosowanie zapisów odnośnie nazwisk małżonków w aktach i zaświadczeniach. Zmiany mają zagwarantować zgodność z ustawą o aktach stanu cywilnego oraz standardami unijnymi, w tym rozporządzeniem 2016/1191.
Resort zaznaczył, że dopasowanie dokumentów i systemów administracyjnych pozwoli zapewnić obywatelom identyczne traktowanie, ułatwi korzystanie z uprawnień związanych z małżeństwem – np. w obszarze świadczeń, ubezpieczeń i danin – oraz uprości procedury urzędowe.
Kwestia transkrypcji zagranicznych małżeństw osób tej samej płci pozostaje również tematem postępowań przed sądami administracyjnymi. W czwartek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odłożył na później rozpoznanie odwołania dwóch kobiet, którym odmówiono przepisania aktu ich ślubu zawartego w Portugalii. Postępowanie ma zostać wznowione po rozstrzygnięciu analogicznej sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, którego rozprawę wyznaczono na 20 marca.
Jak wytłumaczył przewodniczący składu sędziowskiego Jerzy Drwal, sąd uwzględnił wniosek pełnomocnika odwołujących się ze względu na „istotny charakter problematyki prawnej” oraz oczekiwane rozstrzygnięcie NSA. Odwołanie dotyczy decyzji kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Lublinie z października 2023 r., podtrzymanej następnie przez wojewodę lubelskiego, odmawiającej wpisania aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego.
Postępowanie przed WSA było uprzednio zawieszone do momentu rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał Sprawiedliwości UE. W orzeczeniu z 25 listopada 2025 r. TSUE uznał, że państwa członkowskie UE mają powinność honorować małżeństwa osób tej samej płci zawarte zgodnie z prawem w innym kraju UE, nawet jeśli prawo krajowe nie przewiduje tego rodzaju związków. Po wyroku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zasygnalizowało, że dotyczy on technicznej kwestii transkrypcji dokumentów, a nie zmiany definicji małżeństwa w polskim prawie, obiecując analizy prawne i rekomendacje dla urzędów stanu cywilnego. (PAP)
mir/ mark/