Minister Barbara Nowacka z resortu edukacji skierowała projekt zmian w ustawie Prawo oświatowe, dotyczący zakazu używania telefonów w państwowych szkołach podstawowych, do 30-dniowych konsultacji społecznych – poinformowało we wtorek Ministerstwo Edukacji Narodowej. Każdy może zgłosić swoje uwagi do 23 kwietnia bieżącego roku.
Ministerstwo tłumaczy, że „dotychczas w szkołach nie obowiązywał ujednolicony, formalny zakaz używania telefonów komórkowych”, a proponowana zmiana ma na celu „uregulowanie tej materii i zagwarantowanie placówkom oświatowym klarownej podstawy prawnej”.
Rząd wprowadza obligatoryjny zakaz korzystania z telefonów
Zgodnie z projektem, restrykcja w stosunku do używania telefonów komórkowych w publicznych szkołach podstawowych będzie dotyczyć również „innych urządzeń elektronicznych”. Będzie obejmować uczniów „w czasie przebywania na terenie szkoły”. Restrykcja ma obowiązywać zarówno podczas zajęć lekcyjnych, jak i w trakcie przerw.
Zakaz ma objąć wychowanków. „Nie będzie natomiast dotyczył nauczycieli oraz pozostałych pracowników szkół” – zaakcentowało MEN.
Oprócz szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży, przepisy obejmą również szkoły artystyczne realizujące edukację ogólną w obszarze szkoły podstawowej. Jednostki te będą zobowiązane do wyszczególnienia w statucie szkoły zasad wnoszenia telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na obszar szkoły.
Według projektu, od restrykcji będą dwa wyjątki. Pierwszy to zgoda pedagoga na użycie telefonu motywowana celami edukacyjno-wychowawczymi (np. nauka bezpiecznego korzystania z sieci, realizacja quizu z użyciem nowoczesnych technologii). Drugi wynika z konieczności wykorzystania przez ucznia urządzenia z powodu choroby, niepełnosprawności lub innych specyficznych potrzeb (np. pomiar poziomu glukozy).
Nie tylko zajęcia, lecz i przerwy. Gdzie i kiedy uczeń nie użyje telefonu?
Szkoły będą mogły niezależnie zadecydować, w jaki sposób w praktyce realizować ów zakaz.
Każda placówka oświatowa wie najlepiej, czy w jej przypadku sprawdzą się np. szafki, tzw. kieszonki na telefony lub inne rozwiązania, które są zaakceptowane w danej szkole – przekazało MEN w uzasadnieniu projektu.
Równocześnie wskazało jasno, iż w przypadku pogwałcenia zakazu szkoła może wdrożyć: działania o charakterze wychowawczym (np. napomnienia ustne, kontrakt wychowawczy), kary statutowe, obniżoną ocenę ze sprawowania.
Nowelizacja ma również umożliwić wprowadzenie rzeczonego zakazu albo określenie w regulaminach zasad korzystania z urządzeń elektronicznych przez publiczne szkoły ponadpodstawowe i wszelkie szkoły niepubliczne.
Ograniczenie w używaniu smartfonów w szkołach od września 2026 r.
W spisie prac legislacyjnych podano, że spodziewany termin akceptacji projektu nowelizacji przez Radę Ministrów to II kwartał roku 2026.
Regulacje mają wejść w życie 1 września 2026 roku. Przewidziano również przepis przejściowy, który umożliwi odpowiednio szkołom i placówkom, w których funkcjonują szkoły, oraz zespołom szkół i placówek dostosowanie swoich statutów do dnia 31 października 2026 r.
Ministerstwo Edukacji Narodowej zaznaczyło w uzasadnieniu, iż „nie budzi wątpliwości, że nałóg dzieci i młodzieży, który staje się zjawiskiem coraz powszechniejszym (71 proc. młodych ludzi badanych w Diagnozie Młodzieży 2026 zadeklarowało, że czują, iż są uzależnieni od telefonów komórkowych)”, wywiera „szkodliwy wpływ na efekty edukacyjne uczniów”.
Dodało m.in., że jak pokazały badania przeprowadzone przez Uniwersytet Stanforda i Mental Health Foundation, „nadmierne wystawienie na oddziaływanie urządzeń mobilnych u dzieci prowadzi do zwiększonych zmian nastroju, kłopotów z koncentracją i większego ryzyka wystąpienia depresji”, co prowadzi do izolacji społecznej i pogorszenia funkcjonowania emocjonalnego w grupie rówieśniczej.
„Fakt, że telefony komórkowe i inne urządzenia elektroniczne stanowią dla szkół problem, odzwierciedla się chociażby w rezultatach badania przeprowadzonego w roku 2023 przez Pew Research Center. Tam, aż 72 proc. pedagogów w szkołach średnich (high schools) oznajmiło, że rozproszenie uwagi uczniów wywoływane korzystaniem z telefonów komórkowych jest poważnym problemem – argumentowało MEN. (PAP)
pak/ akar/ kj/