Koszty związane z ochroną zdrowia, jak np. kwoty za medykamenty, konsultacje w prywatnych gabinetach lekarskich lub testy diagnostyczne, są sporym zaskoczeniem dla blisko 60% obywateli Polski, jak wynika z analiz Santander Consumer Banku. Wakacje i czas wolny to z kolei jeden z najistotniejszych celów finansowych ankietowanych.
Z analizy „Polaków Portfel Własny: Ukryte Priorytety” wynika, że 58% pytanych respondentów najczęściej zadziwiają wysokie wydatki na zdrowie, np. ceny medykamentów, prywatnych konsultacji lekarskich i badań diagnostycznych.
Ponad połowa ankietowanych (53%) wskazała na faktury za media. Co trzeci (33%) odparł, że zaskakują go opłaty związane z uszkodzeniami pojazdów, a dla co piątego (20%) niespodzianką jest wysokość kosztów za naprawy sprzętów i usługi specjalistów z powodu usterek w domu. Polacy doznają zaskoczenia również z powodu wydatków na rozrywkę i nagłe przyjemności (19%), a także kwotami abonamentów, w tym platform streamingowych i biletów na siłownię (18%).
„To, jak bardzo zaskakujące wydają się poszczególne typy wydatków, w dużej mierze wynika z subiektywnej oceny sytuacji finansowej gospodarstw domowych. Aż 82% osób, które oceniają ją jako złą, wskazywało na nakłady medyczne. To o blisko 30 pkt proc. więcej niż wśród tych, którzy uważają ją za zdecydowanie dobrą. Z kolei rachunki zdobyły największy odsetek wśród osób deklarujących przeciętny status (64%). Najrzadziej odpowiadali tak badani negatywnie oceniający swój budżet (30%). Co więcej, w większości kategorii to mężczyźni częściej niż kobiety czują się zaskoczeni kwotą wydatków. Wyjątkiem jest rozrywka, gdzie dominują kobiety” – zaznaczył Tomasz Szwarc z Santander Consumer Banku, cytowany w komunikacie prasowym.
Co daje Polakom największe zadowolenie?
Z badania wynika, że największą radość, pomimo sporych kosztów, dają Polakom eskapady (31%). Na dalszych pozycjach ulokowały się nakłady na potomstwo (13%) oraz upominki i wsparcie finansowe dla krewnych (10%). „To dowodzi, że satysfakcja z obracania pieniędzmi wiąże się często z więziami i doświadczeniami, a nie tylko z konsumpcjonizmem” – dodali twórcy badania.
8% Polaków wymieniło rozrywkę, a 7% urodę i odnowę biologiczną, w tym preparaty kosmetyczne, jako obszary, które dają spełnienie pomimo wysokich kwot. Technika i elektronika oraz edukacja uzyskały po 6% wskazań. Zestawienie zamykają spożywanie posiłków poza domem (3%), towary premium i lepszej klasy (2%) oraz artykuły z kategorii dom i wnętrza, takie jak wyposażenie czy ozdoby (2%).
Największa grupa Polaków chciałaby przeznaczać więcej środków na wycieczki i odpoczynek (33%), co – jak zaznaczyli autorzy analizy – harmonizuje z wcześniejszymi deklaracjami o sporym zadowoleniu z wojaży. 28% respondentów chętniej inwestowałoby w swoje pasje, 15% – w małe przyjemności. Kolejne miejsca na liście niezrealizowanych potrzeb zajmują elementy wyposażenia wnętrz (14%) i dbałość o wygląd (13%), szczególnie wśród pań, które częściej niż panowie pragnęłyby na ten cel wydawać większe kwoty (21% vs 6%). Rzadziej Polacy w tym kontekście wspominali o zdrowiu, udogodnieniach w życiu codziennym lub pomocy bliskim (7-10%). Ten ostatni aspekt doceniają zwłaszcza panowie – 11% z nich odczuwa przeszkody w finansowym wspomaganiu rodziny lub znajomych. Wśród kobiet odsetek ten wyniósł 3%.
Jednocześnie, gdy pojawia się konieczność zredukowania wydatków, to urlop nierzadko staje się polem do ustępstw i szukania oszczędności – podali autorzy badania. 61% Polaków wyznało, że w takiej sytuacji zrezygnowałoby kompletnie z wakacji. Do takiego kroku bardziej skłaniają się mężczyźni (67%) niż kobiety (54%), a także osoby po 60 roku życia (73%).
Co trzeci ankietowany w momencie kryzysu wybrałby bardziej oszczędną opcję wyjazdu. W takim nastawieniu przeważają panie (36% vs 28% mężczyzn), a także osoby w wieku czterdziestu lat (43%) oraz trzydziestu lat (40%). Dla 5% pytanych wakacje są jednak na tyle istotne, że nawet w sytuacji kryzysowej, nie ograniczaliby żadnych kosztów związanych z tym celem. Takie stanowisko najczęściej wyrażają najmłodsi ankietowani, w przedziale wiekowym 18-29 lat (14%).
Według autorów badania wychowywanie potomstwa w oczywisty sposób oddziałuje na to, jak Polacy postępują w czasie kryzysu finansowego, planując wypoczynek. Osoby, które nie mają niepełnoletnich osób na utrzymaniu, częściej deklarują rezygnację z wyjazdu (65% wobec 50%). Natomiast ankietowani z gospodarstw domowych, w których są dzieci, częściej szukają oszczędności (39%) lub zupełnie nie redukują nakładów na wakacje (7%).
Analiza została wykonana przez Instytut Badań Rynkowych i Społecznych (IBRiS) na zlecenie Santander Consumer Banku, na próbie tysiąca dorosłych obywateli Polski, metodą CATI, w dniach 4-12 stycznia br. (PAP)
mbl/ mick/