Na tygodniowy urlop może sobie pozwolić dwa razy więcej Polaków niż dekadę temu. W 2015 r. na taki wydatek nie było stać 44 proc. osób, natomiast w 2025 r. – 24,4 proc. – wynika ze statystyk GUS. W ciągu 10 lat, z 7,8 proc. do 2 proc. obniżył się wskaźnik osób doświadczających biedy materialnej oraz wykluczenia społecznego.
Deprywacja materialna to brak możliwości pokrycia fundamentalnych potrzeb z uwagi na przeszkody finansowe, natomiast deprywacja społeczna odnosi się do niemożności brania udziału w życiu społecznym i kulturalnym, co prowadzi do izolacji i marginalizacji społecznej. GUS objaśnił, że oba te fenomeny opisują złożony stan ubóstwa, w którym pewna część populacji, mająca ograniczony budżet, może być narażona na społeczne wykluczenie.
Według danych statystycznych GUS, 2 proc. mieszkańców Polski nie mogło z przyczyn finansowych zaspokoić w 2025 r. podstawowych potrzeb materialnych i społecznych, które większość ludzi uważa za niezbędne do przyzwoitego życia.
Dane urzędu statystycznego GUS pokazały istotne polepszenie wskaźnika głębokiej deprywacji materialnej oraz społecznej w Polsce w przeciągu ostatnich 10 lat. Procent osób nie mogących zaspokoić co najmniej 7 z 13 kluczowych potrzeb zmalał o 5,8 punktu procentowego, z 7,8 proc. do 2 proc.
GUS określił te potrzeby jako: spożywanie mięsa, ryb (lub wegetariańskiego zamiennika) każdego drugiego dnia; dogrzewanie domu stosownie do zapotrzebowania; pokrycie nieprzewidzianego wydatku (w wysokości wartości miesięcznych 60 proc. krajowej mediany ekwiwalentnego dochodu do dyspozycji); regularne uiszczanie opłat związanych z mieszkaniem, regulowanie rat i pożyczek; wymiana zniszczonych mebli; wymiana znoszonej odzieży na nową; dysponowanie co najmniej dwiema parami dobrze dopasowanego obuwia; posiadanie auta do użytku prywatnego; dostęp do sieci internetowej; wydawanie raz w tygodniu drobnej kwoty na własne wydatki; sfinansowanie tygodniowego wyjazdu wszystkich lokatorów gospodarstwa domowego na wczasy raz do roku; częste branie udziału w różnych sposobach spędzania czasu wolnego.
Z informacji GUS wynika, że największe spadki zarejestrowano w sferach, które w roku 2015 były najtrudniejsze do urzeczywistnienia.
Najszybciej zmniejszył się odsetek osób, które nie były w stanie pozwolić sobie na tygodniowy wyjazd na wakacje. W roku 2025 wynosił on 24,4 proc., kiedy w 2015 r. zagadnienie to dotykało 44,0 proc. osób.
Następną potrzebą, w której odnotowano największe usprawnienie, było pokrycie nieoczekiwanego wydatku. W roku 2025 wskaźnik osób niezdolnych do zaspokojenia potrzeb w tym zakresie sięgnął 22,0 proc. w zestawieniu z 42,3 proc. w 2015 r.
„To sugeruje, że gospodarstwa domowe w badanym okresie zyskały obszerniejszą stabilność finansową, umożliwiającą zaspokojenie nie tylko najpilniejszych potrzeb konsumpcyjnych” – zaakcentowano w oświadczeniu GUS.(PAP)
kkr/ agz/