Premier Słowacji, Robert Fico, wraz z amerykańskim sekretarzem ds. energii, Chrisem Wrightem, podpisali w Waszyngtonie w piątek wieczorem, zgodnie z czasem lokalnym, porozumienie dotyczące energetyki nuklearnej. Jego składową ma stanowić wzniesienie nowego reaktora bazującego na amerykańskim projekcie w Jaslovskich Bohunicach.
– Uznaję ten moment za istotny etap w naszych relacjach dwustronnych, a także za wyraźny znak, iż Słowację i Stany Zjednoczone spaja wspólne strategiczne podejście do przyszłości energetyki – odnoszące się do jej bezpieczeństwa, trwałego rozwoju i postępowości technologicznej – oznajmił premier Fico po zawarciu umowy.
– Stany Zjednoczone odczuwają satysfakcję z sojuszu ze Słowacją jako wiarygodnym partnerem w poszerzaniu kooperacji w sferze energetycznej – wyraził ze swej strony Wright.
W trakcie pobytu w Waszyngtonie Fico ma w planach spotkanie z reprezentantami przedsiębiorstwa Westinghouse, które ma przejąć odpowiedzialność za budowę nowego bloku o mocy 1200 megawatów. W sobotę odbędzie również rozmowę z Donaldem Trumpem na Florydzie.
Wzniesienie nowego bloku stanowiłoby największą inwestycję w dziejach Słowacji. Fico wspomina o sumie od 13 do 15 miliardów euro, lecz pozostaje zagadką, skąd rząd pozyska te środki. Premier prognozuje, że porozumienie o budowie mogłoby zostać sfinalizowane w przyszłym roku.
Według Ficy wyjątkową kwestią będzie fakt, iż Słowacja stanie się prawdopodobnie jednym z nielicznych państw na świecie, które posiadają doświadczenie nie tylko z reaktorami produkcji rosyjskiej, ale także z reaktorami opartymi na odmiennej technologii. Rząd Ficy zaaprobował projekty budowy należącego do państwa nowego bloku w Jaslovskich Bohunicach przed rokiem, jednak zrezygnował z ogłoszenia konkursu ofert na dostawcę technologii.
W Jaslovskich Bohunicach w latach 70. XX wieku, bazując na sowieckiej technologii, wzniesiono cztery bloki. Dwa najstarsze z nich Słowacja, po dołączeniu do Unii Europejskiej, wyłączyła, a w końcu zlikwidowała latem 2025 r. Pozostałe dwa bloki, o mocy 500 MW każdy, zmodernizowano w latach 2005-2006 i mają być eksploatowane przez następne 40 lat.
W Słowacji użytkowane są również trzy bloki w Mochovcach w południowej części kraju. Są one młodsze niż te w Jaslovskich Bohunicach. Dwa powstały pod koniec lat 90. XX w. Trzeci zaczął zasilać sieć w 2023 r. Czwarty, już postawiony, ma przejść pod koniec bieżącego roku finalne testy przed rozpoczęciem procesu uruchomienia. W 2024 r. przeszło 60 proc. energii elektrycznej wytwarzanej na Słowacji pochodziło z energetyki jądrowej.
Piotr Górecki (PAP)
ptg/ jm/