Aktualnie ponad połowa przedsiębiorstw z sektora metalurgicznego realizuje zadania dla potrzeb cywilnych i militarnych lub wyraża chęć ich podjęcia – tak wynika z raportu Bibby Financial Services . Zauważono, iż branża potrzebuje jednak wsparcia rynku i obniżki cen energii, by zachować konkurencyjność.
Kryzys energetyczny negatywnie odbił się na sektorze metalowym, wpływając na zyskowność przedsiębiorstw. W ostatnich latach podstawowym problemem, który ograniczał możliwości operacyjne producentów, był wzrost kosztów energii, co miało wpływ na marże – wynika z raportu pt. „Stal na froncie. Branża metalowa w Polsce – 2026”, przygotowanego przez Bibby Financial Services.
Twórcy opracowania zaznaczyli, że to ograniczyło możliwości rozwoju firm, które obrabiają metale. „Zmniejszył się popyt, coraz bardziej problematyczne stało się zdobycie wykwalifikowanych pracowników” – podkreślili, dodając, że w następstwie tego, 1/5 firm z branż zmaga się ze zmniejszeniem obrotów.
„Nacisk cenowy ze strony tańszej konkurencji z państw azjatyckich oraz braki w personelu ograniczają zdolność przedsiębiorstw do wprowadzania innowacyjnych rozwiązań” – podkreślili eksperci. W czerwcu 2025 roku 47% firm z sektora metalowego wskazało koszty energii jako największe niebezpieczeństwo. Jest to wzrost o 7 punktów procentowych w porównaniu z badaniem z września 2024 roku, natomiast 38% firm odczuwa wzrost kosztów surowców i materiałów.
Według ekspertów, producenci „odnosili się sceptycznie” do zeszłorocznych danych Głównego Urzędu Statystycznego. „Ubiegłoroczne dane były rzeczywiście optymistyczne: produkcja wyrobów z metali wzrosła w maju aż o 11,8% rok do roku, a produkcja metali (hutnictwo) o 10,5% – oba wskaźniki przekroczyły średnią dla całego przemysłu” – dodali autorzy raportu. Ich zdaniem jednak te pierwsze sygnały poprawy sytuacji słusznie nie przekonały jednak przedstawicieli rynku.
„Z najnowszych danych GUS wynika, że w styczniu 2026 roku produkcja metali spadła aż o 14,4%. Większy spadek – o 17% – zanotowała jedynie kategoria „wyroby z pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych”. Natomiast produkcja wyrobów z metali spadła o 6,6%. Wzrost odnotowano natomiast między innymi w produkcji maszyn i urządzeń (o 12,6%) oraz w naprawie, konserwacji i instalowaniu maszyn i urządzeń (o 14,3%)” – podano w raporcie, podkreślając, że w styczniu 2026 roku, do producentów wyrobów z metali wpłynęło za to więcej nowych zamówień (wzrost o około 10%).
„W roku 2026 raczej nie spodziewałbym się przełomu. Niemniej jednak, jest bardzo prawdopodobne, że coraz bardziej widoczny będzie wzrost popytu na stal nierdzewną. Jest to skutek ożywienia w przemyśle oraz wzrostu inwestycji, m.in. w energetyce i sektorze zbrojeniowym” – zauważył prezes Stowarzyszenia Stal Nierdzewna Andrzej Michalski – Stępkowski.
W raporcie odwołano się do szacunków firmy doradczej Deloitte, według których Polska w latach 2025-2035 przeznaczy na bezpieczeństwo państwa łącznie 1,868 miliarda złotych. Dla porównania, w okresie 2014-2024 Polska wydała na ten cel 825 miliardów złotych.
„Szczególnie po agresji Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 roku, obserwujemy wyraźną transformację w nastawieniu firm z branży metalowej do kooperacji z przemysłem obronnym zarówno na terytorium Polski, jak i na arenie międzynarodowej. Jeszcze przed tą datą zainteresowanie przedsiębiorstw obszarem rozwiązań dual-use (zastosowania cywilnego i wojskowego) wynosiło zaledwie 3-5%, a obecnie ponad 50% firm realizuje tego rodzaju przedsięwzięcia lub wyraża chęć rozpoczęcia współpracy w tej dziedzinie” – poinformował prezes Centrum Promocji Innowacji i Rozwoju, koordynator Klastra Przemysłowego Evoluma Sebastian Rynkiewicz, cytowany w opracowaniu.
„Zwiększone zlecenia z sektora obronnego stanowią konkretną szansę dla wielu firm metalowych, szczególnie tych, które dysponują kompetencjami w zakresie obróbki precyzyjnej, wytwarzania komponentów specjalistycznych oraz materiałów o podwyższonych parametrach technicznych. To może oznaczać stabilniejsze portfele zamówień oraz bodziec inwestycyjny” – stwierdził dyrektor zarządzający Polskiej Grupy Motoryzacyjnej Bartosz Mielecki.
Zwrócił uwagę, że jednocześnie obszar obronny wymaga wysokich standardów jakościowych, certyfikacyjnych oraz finansowych. Dla niektórych firm dołączenie do tego sektora będzie wiązało się z koniecznością adaptacji organizacyjnych i kapitałowych. „Sektor metalowy staje dziś przed wyzwaniem zachowania równowagi: potrzebujemy skutecznej protekcji rynku, ale równie istotne jest utrzymanie konkurencyjności europejskich producentów wyrobów gotowych. Bez tego trudno będzie mówić o długotrwałej poprawie koniunktury w przemyśle” – podsumował Mielecki.
W raporcie odwołano się również do badania, które zostało przeprowadzone w styczniu 2026 roku przez Keralla Research na grupie 100 firm, z którego wynika, że już 40% przedsiębiorstw obrabiających metale realizuje zlecenia dla polskiego sektora obronnego, a kolejne 40% planuje dołączenie lub rozważa współpracę w tej dziedzinie. „8 na 10 przedsiębiorstw jest obecnie bezpośrednio lub potencjalnie związanych z przemysłem zbrojeniowym. Gotowość do współpracy ze zbrojeniówką deklarują zarówno małe zakłady, jak i duże przedsiębiorstwa” – zaznaczono.
Autorzy opracowania podkreślili, że najczęściej wskazywaną przez przedsiębiorstwa przeszkodą jest brak odpowiednich kontaktów, które umożliwiłyby wejście na rynek, na co wskazuje 27% badanych firm. Co czwarty przetwórca wymienia przeszkody regulacyjne lub certyfikacyjne oraz zbyt długie terminy płatności i wynikające z tego ryzyko finansowe.
Badanie „Sytuacja w branży metalowej – 2026” objęło 100 firm z całej Polski – małych, średnich i dużych producentów przetwarzających metale (z wyłączeniem mikroprzedsiębiorstw). Zostało ono zrealizowane w styczniu 2026 roku przez instytut Keralla Research metodą Mix-Mode (CATI + CAWI), na reprezentatywnej grupie osób odpowiedzialnych za zarządzanie firmą (właściciel, kierownik) lub odpowiedzialnych za dokonywanie zakupów bądź rozwój.
Bibby Financial Services to spółka faktoringowa, która jest częścią Bibby Line Group – niezależnej brytyjskiej grupy firm. (PAP)
ab/ drag/