Mennica Polska podjęła decyzję o czasowym zawieszeniu dystrybucji kruszcu pochodzącego z cenionej szwajcarskiej huty złota Valcambi, w następstwie procedury weryfikacyjnej zainicjowanej przez London Bullion Market Association (LBMA). W tle pojawiają się zarzuty dotyczące potencjalnego zawyżenia przychodów o astronomiczny wymiar 159 miliardów dolarów.
Valcambi stanowi jedną z najznaczniejszych rafinerii metali szlachetnych na globie, utworzoną w 1961 roku w Szwajcarii. Firma specjalizuje się w procesie rafinacji złota, srebra, platyny i palladu, a także w kreowaniu sztabek, monet oraz półproduktów dla sektora jubilerskiego. Aż do roku 2015 należała do European Gold Refineries, po czym została zbyta za około 400 milionów dolarów indyjskiej korporacji Rajesh Exports.
Z kolei założona w 1989 roku przez braci Mehta Rajesh Exports operuje w całym łańcuchu wartości, obejmującym proces rafinacji złota, produkcję sztabek i biżuterii, aż po handel hurtowy i detaliczny, gdzie oferuje swoje wyroby między innymi pod marką Shubh Jewellers. Przedsiębiorstwo szczyci się posiadaniem jednej z największych fabryk biżuterii na świecie, zlokalizowanej w Bengaluru. Akcje Rajesh Exports są przedmiotem obrotu na giełdzie w Mombaju.
Niepokojące wieści dotyczące rafinerii złota
Ich wartość rynkowa obniżyła się w bieżącym roku już o ponad 45 procent, a od historycznego szczytu z stycznia 2022 roku deprecjacja sięga 90 procent. Jak to możliwe, że firma z sektora złota tak gwałtownie traci na wartości giełdowej? Ostatnie spadki są niewątpliwie rezultatem oskarżeń wysuniętych przez indyjskiego regulatora SEBI, o których na początku czerwca informował Reuters. Zarzuty te dotyczą braku prowadzenia przez firmę dokumentacji kluczowych transakcji oraz niemożności udokumentowania licznych zagranicznych inwestycji i rozliczeń handlowych. SEBI wskazało, że Rajesh Exports miało zawyżyć swoje raportowane przychody w Indiach o 15,15 bln rupii (równowartość 158,93 mld USD) w okresie od kwietnia 2020 r. do marca 2025 r.
Niemal wszystkie przychody firmy zostały przypisane Valcambi, mimo że jej sprawozdania finansowe wykazywały obroty rzędu od 70 milionów USD do 100 milionów USD, jak poinformowało SEBI. „Wydaje się, że doszło do nieporozumienia z SEBI i luk informacyjnych. Dane finansowe są w idealnym stanie” – oświadczył prezes Rajesh Exports, Rajesh Mehta.
Co więcej, nadzór zarzuca, iż Rajesh Exports informował rynek o inwestycji 10,35 miliarda rupii indyjskich w kopalnie złota w Afryce, jednakże weryfikacja sprawozdań finansowych jego spółek zależnych nie ujawniła „żadnej dokumentacji potwierdzającej istnienie rzekomej inwestycji w afrykańskie kopalnie złota”.
Valcambi pod lupą LBMA
W kontekście Valcambi, która posiada akredytację LBMA Good Delivery, świadczącą o tym, że jej sztabki złota spełniają międzynarodowe standardy jakości i są powszechnie akceptowane na rynku, zarzuty wysunięte przez indyjskich śledczych stały się przesłanką do wszczęcia przez LBMA procedury Independent Review Process.
Jest to niezależna procedura weryfikacyjna, stosowana w sytuacji, gdy istnieje konieczność ponownej oceny decyzji dotyczących akredytacji lub statusu uczestnika rynku kruszców, spełniającego wymagane normy jakości i bezpieczeństwa.
Mennica wycofuje produkty szwajcarskiej rafinerii
W obliczu ryzyka utraty tego statusu przez Valcambi, Mennica Polska, której akcje notowane są na GPW, poinformowała o wycofaniu sztabek szwajcarskiej rafinerii ze swojej oferty, kierując się troską o bezpieczeństwo klientów. Produkty Valcambi zostały usunięte z asortymentu Mennicy Polskiej natychmiast po otrzymaniu informacji o rozpoczęciu procedury przez LBMA, jak przekazała firma w komunikacie.
„Liczymy na szybkie wyjaśnienie wszelkich wątpliwości i zakończenie postępowania, co umożliwi wznowienie współpracy z Valcambi w przyszłości” – przekazała Marta Bassani-Prusik z Mennicy Polskiej.
Warto jednak podkreślić, że aktualna sytuacja nie jest pierwszym incydentem wizerunkowym szwajcarskiego producenta. W 2023 roku Valcambi wystąpiło ze Szwajcarskiego Stowarzyszenia Producentów i Traderów Metali Szlachetnych (ASFCMP) z powodu sporów dotyczących etyki pozyskiwania złota. W 2025 roku firma, w atmosferze konfliktu, zrezygnowała z członkostwa w Swiss Better Gold Association.