Rada UE i Parlament Europejski po 13 latach pertraktacji osiągnęły w poniedziałek porozumienie, które umacnia prawa podróżnych korzystających z usług linii lotniczych. Ułatwiono pasażerom ubieganie się o rekompensatę w przypadku opóźnień lub odwołań lotów, a także zakazano praktyk takich jak rozsadzanie rodzica z dzieckiem.
Oficjalne podpisanie porozumienia nastąpiło w poniedziałek późnym popołudniem w Strasburgu. Ceremonii przewodniczyli przewodnicząca Parlamentu Europejskiego Roberta Metsola oraz minister transportu Cypru Alexis Vafeades, reprezentujący państwa członkowskie.
Negocjacje zakończyły się w ostatniej chwili, ponieważ termin ostateczny upływał 15 czerwca. W piątek państwa członkowskie oficjalnie zatwierdziły propozycję zmian w prawie pasażerskim, a w poniedziałek uczynił to Parlament Europejski, drugi z uczestniczących w negocjacjach organów.
W ramach zawartego porozumienia zachowano niektóre dotychczasowe regulacje korzystne dla pasażerów. Podobnie jak dotychczas, podróżny będzie mógł domagać się odszkodowania, gdy lot zostanie opóźniony o trzy godziny lub więcej, bądź odwołany na mniej niż 14 dni przed planowanym terminem odlotu. Kwota rekompensaty będzie zależna od dystansu lotu i wyniesie: 250 euro dla tras do 1500 km, 400 euro dla tras o długości od 1500 do 3500 km oraz 600 euro dla pozostałych tras.
Przewoźnik będzie zobowiązany do poinformowania pasażera drogą elektroniczną w ciągu 96 godzin od przylotu o jego prawie do ubiegania się o odszkodowanie i przedstawienia jasnych wytycznych dotyczących procedury składania wniosku. Po otrzymaniu wniosku od pasażera, linie lotnicze będą miały obowiązek natychmiastowego potwierdzenia odbioru formularza i następnie 14 dni na odpowiedź – czyli na wypłatę należnej kwoty lub przedstawienie uzasadnionej odmowy.
W przypadku opóźnień, pasażerowie będą uprawnieni do otrzymania od przewoźnika posiłku, dostępu do internetu oraz umożliwienia wykonania dwóch rozmów telefonicznych na koszt linii lotniczej. Jeśli konieczne będzie nocowanie przez jedną lub więcej nocy, zapewnione zostanie bezpłatne zakwaterowanie w hotelu wraz z transportem z i na lotnisko. W sytuacji, gdy przewoźnik nie zapewni wymaganej pomocy, pasażerowie będą mogli zorganizować sobie transport na własną rękę, a następnie ubiegać się o zwrot poniesionych kosztów. Linie lotnicze będą również zobowiązane do zapewnienia pasażerom jednego, bezpłatnego i łatwo dostępnego kanału komunikacji z nimi.
Porozumienie wprowadza także około 30 nowych zapisów poszerzających prawa pasażerów. Wśród nich znajduje się obowiązek bezpłatnego wprowadzania przez przewoźnika korekt w rezerwacjach. Ponadto, linie lotnicze nie będą mogły odmówić przyjęcia pasażera na pokład z powodu jego nieobecności na jednym z wcześniejszych lotów w ramach tej samej rezerwacji. Dotychczas, pasażer posiadający bilet powrotny, który nie pojawił się na locie w jedną stronę, często spotykał się z odmową wejścia na pokład z powodu zasady no-show. Teraz linie lotnicze nie będą mogły zakazywać dalszej podróży. Ustalono również, że nie będą pobierane dodatkowe opłaty za przydzielenie dziecku miejsca obok rodzica. Rozszerzono również ochronę osób z niepełnosprawnościami oraz kobiet w ciąży – nie będzie można im odmówić wejścia na pokład w przypadku overbookingu. Lotnisko będzie ponosić odpowiedzialność, jeśli te osoby nie zdążą na swój lot z powodu braku odpowiedniej asysty.
Negocjatorom nie udało się jednak wywalczyć bezpłatnego przewozu bagażu podręcznego. Niemniej jednak, nowe przepisy mają zapewnić większą przejrzystość w kwestii cen za bagaż podręczny, które będą prezentowane przed rozpoczęciem procesu rezerwacji, umożliwiając pasażerom porównanie ofert różnych przewoźników.
W przypadku odwołania lotu lub odmowy przyjęcia pasażera na pokład (np. z powodu overbookingu), linie lotnicze będą zobowiązane w ciągu trzech godzin zaproponować alternatywną trasę na własny koszt i w porównywalnych warunkach. Oznacza to, że pasażerowie nie powinni być zmuszani do korzystania z wielu lotów przesiadkowych, jeśli pierwotnie zarezerwowali lot bezpośredni. Jeśli linia lotnicza nie zaoferuje przekierowania w ciągu trzech godzin, pasażerowie będą mogli samodzielnie zorganizować sobie transport i ubiegać się o zwrot kosztów do 400% pierwotnej ceny biletu.
Europosłanka KO i członkini komisji PE ds. transportu (TRAN) Elżbieta Łukacijewska podkreśliła, że udało się wypracować kompromis, który chroni kluczowe prawa podróżnych, jednocześnie wprowadzając przejrzystość dla przewoźników. „Od początku tych negocjacji przyświecała mi jedna zasada: bez pasażerów nie ma linii lotniczych. Dlatego tak ważne było utrzymanie skutecznej ochrony podróżnych. Szczególnie cieszę się, że w finalnym tekście znalazły się rozwiązania poprawiające sytuację rodzin podróżujących z dziećmi oraz przepisy zwiększające przejrzystość zasad dla pasażerów” – skomentowała.
Eurodeputowany KO Dariusz Joński dodał: „Dla milionów Europejczyków samolot jest dziś podstawowym środkiem transportu, dlatego pasażerowie muszą mieć pewność, że ich prawa są skutecznie chronione”.
Komisja Europejska dokona oceny zakresu rozporządzenia za trzy lata, badając potrzebę jego ewentualnej zmiany lub rozszerzenia, na przykład na przewoźników spoza UE.
Z Brukseli, Jowita Kiwnik Pargana (PAP)
jowi/ kj/