Fragmentacja rynku nieruchomości nie jest tradycyjnym sposobem na osiągnięcie płynności, ale umożliwi jej utrzymanie w obliczu nadchodzących przekształceń strukturalnych, a kluczowym elementem okaże się demografia – poinformowali przedstawiciele branży podczas Forum Rynku Nieruchomości w Sopocie.
„Demografia zaczyna wspierać rynek. (…) Ten trend nabiera tempa. Dwóch milionów ludzi zabraknie na rynku pracy, tych w wieku 30-45 lat, ale też pojawią się miliony emerytów, których siła nabywcza wynosi około 200 miliardów złotych, którzy nie są zadłużeni. 90% z nich nie będzie posiadało długu, a już obecnie wydają około 7-8 miliardów złotych na nieruchomości” – powiedział Mateusz Bonca, prezes JLL.
„W związku z tym profesjonalizacja rynku i jego dojrzewanie będzie bardzo szybkie” – dodał.
Odnośnie tego, czy fragmentacja rynku daje realną szansę na poprawę płynności – prezes zaznaczył, że nie postrzega tego jako mechanizmu rozwoju płynności – choć oczywiście też – ale jako sposób na jej utrzymanie.
Dyskusja o tym, w jaki sposób dane aktywa lub dane portfele dopasują się do trendów i sytuacji rynkowej staje się znacznie bardziej złożona – powiedział.
„I dlatego, biorąc pod uwagę zmiany (…) demograficzne, zaczęliśmy bardzo mocno nakładać filtr na handel, rynek handlowy, rynek biurowy i na rynek mieszkaniowy, aby zrozumieć na poziomie powiatu, jaka jest dynamika i co będzie się działo z przepływem ludzi – gdzie ten przepływ będzie się rozwijał i jakie funkcje za 10-15 lat będą powstawały i jakie będą niezbędne” – dodał Mateusz Bonca.
Jacek Zengteler, prezes Yareal Polska, podał, że fragmentacja rynku stanowi zarówno szansę, jak i wyzwanie.
Jeśli kupię działkę pod mieszkania, biura, handel itd., zacznę budować, a wcześniej, rok wcześniej, muszę zacząć projektować, to elastyczność dostosowywania się do zmieniającego się świata, który absolutnie się zmienia, jest mocno ograniczona – powiedział.
„Powinniśmy patrzeć na strategię firmy – gdzie chcemy zmierzać, jakie są nasze kompetencje, jakie są nasze główne wartości, jakie są nasze cele. Natomiast to, jak tam dojdziemy – to trzeba rewizytować. (…) Musimy przyglądać się fragmentacji i temu, co możemy robić, jak powinniśmy modyfikować nasze działania, nasze produkty, ponieważ nawet mieszkania, które tworzyliśmy 10-15 lat temu, już dziś wyglądają inaczej” – dodał.
Zaznaczył, że Yareal Polska nabywa działki tam, gdzie są dostępne, ale również takie, które wpisują się w strategię firmy.
„Przeznaczenie jest tym, co jest ważne w ocenie danej nieruchomości, ale ono nie jest stałe. Oczywiście mamy zdefiniowane, co można zbudować w danym miejscu, ponieważ wynika to z dokumentów planistycznych, ale przede wszystkim wynika to z kontekstu lokalizacji. Natomiast, gdy już odpowiadamy sobie na pytanie, co tam zaprojektować (…) odpowiadamy sobie przede wszystkim na pytanie, jakie wartości będziemy w stanie zaoferować naszym inwestorom” – powiedział Jacek Zengteler.
„Krótko mówiąc, już dziś nie tylko mieszkania, nie tylko biura – ta monofunkcyjność na szczęście już przestaje funkcjonować, ponieważ przecież w każdym większym mieście widzimy zrealizowane projekty, które są tymi projektami łączącymi różne funkcje, łączącymi różne grupy docelowe, i one najlepiej wpisują się w nasze miasta” – dodał.
Podał, że główne segmenty branży nie znikną – będą się zmieniać i będą się dostosowywać do tego, w jaki sposób ludzie będą żyć i pracować. Kluczowe jest przewidzenie, gdzie świat będzie za 5-10 lat.
Bądźmy otwarci na to, co się dzieje, co się zmienia, ale uważajmy, żeby nie ulec nadmiernie trendom, które dziś są modne, a za dwa lata nikt nam za nie nie zapłaci, albo nikt nie będzie chciał tam pracować czy mieszkać. (…) Ale trend dotyczący demografii na pewno się nie zmieni – powiedział Paweł Toński, prezes zarządu PINK.
alk/ gor/