Zakup kosztownego czasomierza, biżuterii lub dzieła sztuki wkrótce nie będzie już anonimowy. Od 10 lipca 2027 roku na terenie całej Unii Europejskiej wejdą w życie nowe przepisy AMLR dotyczące przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy. Dla kupujących oznacza to obowiązek ujawnienia danych przy transakcjach przekraczających określone limity, a dla sprzedawców – konieczność weryfikacji tożsamości nabywcy.
Rozporządzenie unijne AMLR rozszerzy zakres obowiązków związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy nie tylko na instytucje finansowe, ale również na podmioty, które dotychczas były rzadziej kojarzone z procedurami zgodności, takie jak dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, platformy finansowania społecznościowego, instytucje pożyczkowe spoza sektora bankowego oraz sprzedawcy dóbr luksusowych, w tym zegarków, biżuterii i dzieł sztuki. Dla wielu z tych firm oznacza to konieczność wdrożenia na szerszą skalę procedur identyfikacji klienta, weryfikacji beneficjenta rzeczywistego oraz oceny ryzyka związanego z transakcjami.
Transakcje powyżej 10 000 euro pod obserwacją
Istotnym elementem nowych uregulowań będzie obowiązek stosowania procedury Customer Due Diligence, czyli weryfikacji klienta i faktycznego beneficjenta transakcji. Nowe wymogi będą obejmować każdą transakcję o wartości co najmniej 10 000 euro.
– W przypadku sprzedawców dóbr luksusowych na terenie całej Unii Europejskiej ten obowiązek będzie dotyczył każdej transakcji o wartości co najmniej 10 000 euro. Niezależnie od formy płatności. Przelew bankowy nie zwalnia już z obowiązku weryfikacji – podkreśla Mateusz Pniewski, CEO i współzałożyciel TransactionLink.
Przy obecnym kursie walut (stan na 9 czerwca) kwota ta wynosi około 42 388 zł. Oznacza to, że przy nabyciu droższego przedmiotu sprzedawca będzie musiał ustalić tożsamość klienta, a sam nabywca nie będzie mógł dłużej zachować anonimowości.
Dla płatności gotówkowych próg będzie jeszcze niższy
Nowe regulacje zakładają bardziej restrykcyjne podejście do płatności realizowanych gotówką. W takim przypadku próg uruchamiający uproszczoną procedurę weryfikacyjną będzie niższy.
– Co ciekawe, dla transakcji realizowanych gotówką próg jest jeszcze niższy: uproszczone CDD jest wymagane już od transakcji o wartości 3000 euro. W praktyce oznacza to konieczność identyfikacji klienta, potwierdzenia jego tożsamości oraz ustalenia, czy nie działa w imieniu innego, ukrytego beneficjenta rzeczywistego – dodaje Pniewski.
UE dąży do wyeliminowania luk wykorzystywanych przez przestępców
Celem nowych regulacji jest ujednolicenie standardów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy na terenie całej Unii Europejskiej. Dotychczasowe różnice między państwami członkowskimi, zarówno pod względem progów, jak i standardów kontroli, tworzyły luki, które mogły być wykorzystywane do legalizowania środków pochodzących z działalności przestępczej.
Nowe przepisy mają na celu ograniczenie tego problemu. Zamiast zróżnicowanych zasad obowiązujących w poszczególnych krajach, powstanie jeden, wspólny model stosowany w całej Wspólnocie. W praktyce oznacza to, że podobne transakcje będą analizowane według tych samych kryteriów, niezależnie od tego, czy są realizowane w Polsce, Niemczech, czy Portugalii.
Znacząca zmiana organizacyjna dla części firm
Nowe obowiązki wiążą się nie tylko ze zmianami dla klientów, ale także z dodatkową pracą po stronie firm. Wiele podmiotów spoza sektora finansowego będzie musiało stworzyć lub rozbudować procesy weryfikacji klienta, wewnętrzne procedury oraz narzędzia do oceny ryzyka.
– Przez lata zgodność (compliance) kojarzona była wyłącznie z nudnymi procedurami w bankach i innych instytucjach finansowych. Sytuacja wkrótce się zmieni. Branże, które dotychczas w ograniczonym stopniu budowały procesy KYB i wybiórczo stosowały te wymogi w praktyce, mają rok na wdrożenie wymogów, które instytucje finansowe budowały przez dekadę – ocenia Mateusz Pniewski.
Jak dodaje, wdrożenie nowych zasad może stanowić dla części firm spore wyzwanie organizacyjne, szczególnie jeśli do tej pory nie miały one doświadczenia z rozbudowanymi obowiązkami AML.
Oprac. DF