Przewodniczący: Komisji Europejskiej – Ursula von der Leyen oraz Przewodniczący Rady Europejskiej – Antonio Costa ogłosili w piątek, po zakończeniu szczytu UE-Bałkany Zachodnie, że Czarnogóra może stać się 28. krajem członkowskim do roku 2028. Po raz pierwszy od 2013 roku rzeczywiście wyczekujemy kolejnego rozszerzenia Unii – zaznaczył Costa.
– Unia Europejska rozpoczęła proces przygotowywania traktatu akcesyjnego dla Czarnogóry w ubiegłym miesiącu. Od 2013 roku po raz pierwszy naprawdę spodziewamy się kolejnego poszerzenia Unii – oznajmił przewodniczący Rady Europejskiej na konferencji prasowej zorganizowanej w Tivacie, w Czarnogórze. Chorwacja była ostatnim krajem, który dołączył do UE, czyniąc to w 2013 roku jako 27. państwo członkowskie.
– Przystąpienie Czarnogóry do Unii jako 28. członka jest planowane do 2028 roku – ogłosił Costa.
Von der Leyen zgodziła się z tą opinią, podkreślając, że akcesja Czarnogóry do UE „jest w naszym zasięgu”.
– Mamy nadzieję, że Albania pójdzie śladem Czarnogóry wkrótce i że cały region zbliży się do Unii – dodała szefowa Komisji Europejskiej.
Prezydent Francji Emmanuel Macron oraz kanclerz Niemiec Friedrich Merz przedstawili podczas szczytu w Tivacie wspólny pomysł dotyczący procedury dołączania krajów kandydujących do Unii. Zaproponowali, aby spełnienie określonych wymagań akcesyjnych było nagradzane, na przykład poprzez stopniowy dostęp do jednolitego rynku UE lub możliwość delegowania obserwatorów do organów UE. Zaproponowano również uproszczenie samej procedury akcesyjnej.
Nawiązując do francusko-niemieckiej propozycji, Costa stwierdził, że proces akcesyjny nadal będzie opierał się na merytorycznych przesłankach i wiarygodnych reformach. – Jednocześnie nasza dzisiejsza debata wykazała nasze wspólne dążenie do jak najszybszego zrealizowania celu rozszerzenia. Dlatego rozpatrujemy nowe koncepcje mające na celu usprawnienie i przyspieszenie tego procesu – powiedział szef Rady Europejskiej.
Według niego, wszyscy zgodzili się co do potrzeby przyspieszenia procesu rozszerzenia. Costa zasugerował, że mogłoby się to odbyć poprzez uproszczenie samej procedury akcesyjnej, która obecnie obejmuje prawie 100 etapów. – Być może powinniśmy stworzyć pewien nowy, zbiorczy pakiet dotyczący rozszerzenia – zasugerował, nawiązując do wprowadzanych w UE pakietów ułatwień dotyczących przepisów unijnych.
Wcześniej Merz przedstawił również propozycję dotyczącą członkostwa Ukrainy w UE. W piśmie skierowanym do przywódców unijnych instytucji zapowiedział, że na czerwcowym szczycie zaproponuje uczynienie z Ukrainy „członka stowarzyszonego” UE jeszcze przed jej pełnym przystąpieniem. W takim wariancie Ukraina nie posiadałaby prawa głosu.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski uznał jednak taki pomysł za niesprawiedliwy. Propozycja ta wywołała również zaniepokojenie w krajach Bałkanów Zachodnich, postrzegana jako nieuczciwa wobec państw, które od dziesięcioleci starają się o dołączenie do Wspólnoty.
Sześć państw bałkańskich ubiega się o członkostwo w UE, jednak stopień zaawansowania ich procesów akcesyjnych jest bardzo zróżnicowany. Czarnogóra jest najbliżej przystąpienia do UE, rozpoczynając prace nad traktatem akcesyjnym. Natomiast Kosowo jest jedynym państwem, które nie posiada oficjalnego statusu kandydata, ponieważ jego niepodległość nie jest uznawana przez kilka krajów unijnych.(PAP)
mce/ mal/