Zidentyfikowany język: Polski Europejskie odpady, takie jak elektrośmieci, baterie, odpady z budów i pojazdów, posiadają znaczące zasoby metali i minerałów krytycznych, które w przyszłości mogłyby zaspokoić sporą część zapotrzebowania UE na te surowce – pokazują najnowsze analizy przeprowadzone w ramach projektu FutuRaM.
Analizy te wskazują, że zamiast pozyskiwać surowce pierwotne, takie jak lit, miedź czy kobalt, moglibyśmy czerpać je z produktów, które były już w użyciu.
W ramach projektu FutuRaM międzynarodowy zespół badaczy przyjrzał się tzw. miejskim kopalniom (ang. urban mine), czyli zasobom surowców zawartym w zużytych produktach i elementach infrastruktury. Badanie objęło 31 państw europejskich, w tym kraje Unii Europejskiej, Wielką Brytanię, Szwajcarię, Islandię i Norwegię. Pod uwagę wzięto 42 pierwiastki uznawane za kluczowe surowce.
Reklama
Zobacz także
Cały świat na jednym rachunku. Inwestuj na 60 giełdach z całego świata (Link afiliacyjny – zarabiamy na prowizji)
Sprawdzano ich obecność w różnorodnych rodzajach odpadów: zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, bateriach i akumulatorach, pojazdach wycofanych z eksploatacji, rozebranych turbinach wiatrowych, a także w odpadach budowlanych, rozbiórkowych, przemysłowych i górniczych. Zgromadzone dane pozwoliły na prześledzenie przepływu materiałów od etapu gotowych produktów aż do pojedynczych pierwiastków.
Okazało się, że poziom odzysku surowców znacząco się różni w zależności od konkretnego materiału. Platyna i rod odzyskiwane są w ponad 80 procentach, podczas gdy aluminium, miedź, pallad czy nikiel odzyskuje się w zakresie od 40 do 80 procent. W przypadku wielu metali ziem rzadkich wskaźniki odzysku są nadal bardzo niskie, często poniżej jednej tony rocznie w całej Europie.
Badacze wyliczyli, że największy potencjał do poprawy odzysku dotyczy materiałów niezbędnych dla transformacji energetycznej, takich jak lit, kobalt i nikiel. Ich odzysk może znacząco wzrosnąć wraz z rosnącą liczbą zużywanych baterii i systemów magazynowania energii. Podobny trend obserwuje się w przypadku metali ziem rzadkich, wykorzystywanych w silnikach elektrycznych i turbinach wiatrowych.
Obecny system zbiórki i przetwarzania odpadów nie wykorzystuje wszystkich dostępnych zasobów
Część z tych cennych materiałów w ogóle nie trafia do procesu recyklingu, co skutkuje utratą istotnych ilości surowców. Dotyczy to przede wszystkim elektroodpadów i baterii, których spory odsetek wciąż trafia do odpadów komunalnych.
Autorzy analizy podkreślili znaczący wpływ recyklingu surowców krytycznych na środowisko. Obecnie odzyskanie materiałów wtórnych generuje emisje na poziomie około 38 milionów ton CO2 rocznie, jednak jednocześnie zapobiega emisji około 77 milionów ton CO2 związanej z pierwotnym wydobyciem. W efekcie prowadzi to do redukcji ogólnych emisji.
W roku 2022 na rynek wprowadzono około 5,2 miliona ton surowców krytycznych w produktach, w odpadach znajdowało się ich około 2,1 miliona ton, a odzyskano z nich około 1,4 miliona ton. Pokazuje to znaczną dysproporcję między ilością materiałów w obiegu a ich ponownym wykorzystaniem. Szacuje się, że do 2050 roku roczny odzysk może wzrosnąć do 4,1-5,7 miliona ton, co pozwoliłoby na pokrycie od 33 do 56 procent zapotrzebowania na surowce krytyczne.
Katarzyna Czechowicz (PAP)
kap/ bar/