Premier Donald Tusk ogłosił w piątek, że wpłynęła pierwsza transza środków w ramach programu SAFE, przekraczająca 6 miliardów euro. Dodał, że program ten nabiera imponującego tempa. Od czwartku polski rząd zawiera umowy z krajowymi przedsiębiorstwami, które będą finansowane z tego funduszu.
Łącznie środki przypadające Polsce z europejskiego programu doposażenia SAFE sięgają 43,7 miliarda euro, co przekłada się na ponad 180 miliardów złotych. Polska, będąca głównym beneficjentem programu, złożyła wnioski o dofinansowanie dla 139 przedsięwzięć.
Potwierdzenie odbioru zaliczki przez Polskę zostało udzielone w piątek w Brukseli przez rzecznika Komisji Europejskiej, Thomasa Regniera. Zadeklarował on, że Polska otrzymała pierwszą ratę w wysokości 6,6 miliarda euro w ramach programu SAFE, co stanowi 15 procent przyznanych funduszy.
Rzecznik zaznaczył również, że Polska jest pierwszym państwem spośród 19 uczestniczących w programie, które otrzymało zaliczkę. Według jego słów, „Polska jest największym odbiorcą funduszy w ramach programu SAFE, a także pierwszym państwem członkowskim, które otrzymało płatność w ramach tego nowego instrumentu”. Komisja Europejska poinformowała, że wypłata zaliczki dla Polski nastąpiła po ukończeniu wszystkich niezbędnych procedur, a kolejne wypłaty będą dokonywane w miarę postępów w realizacji polskiego planu SAFE.
Regnier dodał, że do tej pory pięć państw członkowskich zawarło z KE umowy pożyczkowe w ramach programu SAFE. Są to: Polska, Litwa, Chorwacja, Rumunia i Belgia.
W Polsce pierwsze umowy finansowane z programu SAFE zostały podpisane w czwartek. Dotyczyły one dostarczenia przez polskie firmy na potrzeby Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni: postkwantowego szyfratora IP od firmy Enigma sp. z o.o., systemu szyfrowania o wysokim stopniu zaufania od Krypton Polska sp. z o.o., systemu bezpiecznej wymiany danych od Filbico sp. z o.o. oraz mobilnego laboratorium cyberbezpieczeństwa produkowanego przez firmę Media sp. z o.o.
Ponadto Agencja Uzbrojenia zawarła z Przedsiębiorstwem Sprzętu Ochronnego Maskpol umowy na dostawę kilkuset tysięcy hełmów HBT-02, opracowanych w ramach projektu Zaawansowanego Indywidualnego Systemu Walki (ZISW) „Tytan”, oraz kilkudziesięciu tysięcy kompletów kamizelek zintegrowanych KKZ-01. Zmodyfikowano również wcześniej zawarte porozumienia, tak aby objęły one finansowanie z mechanizmu SAFE – podpisano aneks do umowy z firmą Celtech dotyczący dostawy cystern oraz dwa aneksy do umów z Jelczem w sprawie dostaw ciężarówek.
Z firmą WB Electronics z Ożarowa Mazowieckiego podpisano umowę na dostarczenie ponad 400 zestawów amunicji krążącej Warmate, 12 bateryjnych modułów ogniowych bezzałogowych systemów poszukiwawczo-uderzeniowych Gladius oraz 190 zestawów bezzałogowców FlyEye dla potrzeb wojsk operacyjnych Wojsk Obrony Terytorialnej. Natomiast w stoczni Remontowa Shipbuilding zawarto umowę, zgodnie z którą za 1,5 miliarda złotych zostaną dostarczone dwa okręty hydrograficzne o kryptonimie „Hydrograf”.
Jak przekazali przedstawiciele Agencji Uzbrojenia, w piątek w samo południe zaplanowano podpisanie kolejnych umów związanych z programem SAFE. Stronę rządową będą reprezentować wiceszef MON Paweł Bejda oraz przedstawiciele Agencji Uzbrojenia – płk Piotr Paluch i płk Robert Frommholz.
8 maja rząd zawarł z Komisją Europejską umowę pożyczkową w ramach programu SAFE. Zgodnie z unijnym rozporządzeniem dotyczącym mechanizmu SAFE, umowy zawierane przez jedno państwo musiały zostać podpisane do 30 maja, aby mogły zostać objęte finansowaniem z programu – jest to tzw. zakup w formule single procurement. Pozostałe zakupy realizowane po tym terminie muszą być przeprowadzane w formie common procurement, czyli we współpracy co najmniej dwóch państw uczestniczących w programie.
Premier podkreślił w czwartek, że do 30 maja w ramach około 40 kompleksowych umów zagospodarowano 100 miliardów złotych w programie SAFE. Zaznaczył, że całkowita kwota 180 miliardów złotych dla Polski z unijnego programu jest „czymś absolutnie bezprecedensowym” i z tych środków skorzysta ponad 10 tysięcy polskich przedsiębiorstw.
Unijny program SAFE zakłada wsparcie w wysokości 150 miliardów euro, udzielane głównie w formie nisko oprocentowanych pożyczek, przede wszystkim na nabycie sprzętu wojskowego, szczególnie tego produkowanego w Europie. (PAP)
mok/ sdd/ jowi/ ugw/