Granty ze środków państwowych na budowę lokali społecznych mają być przyznawane z pominięciem samorządów, a inwestorzy będą mogli także skorzystać z korzystnych pożyczek oferowanych przez BGK – wynika z projektu ustawy, którego zarysy zostały we wtorek zaprezentowane w wykazie prac rządu.
Projekt ustawy dotyczący społecznych zasobów mieszkaniowych i wsparcia dla inwestycji mieszkaniowych ma na celu usprawnienie zaspokajania potrzeb lokalowych gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach. Jak zaznaczyło Ministerstwo Rozwoju i Technologii, które przygotowało ten projekt, proponowane zmiany mają zwiększyć spójność i efektywność narzędzi prawnych oraz finansowych, głównie poprzez wspieranie rozwoju spółdzielni mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego (TBS) oraz społecznych inicjatyw mieszkaniowych (SIM).
„Problem niedoboru przystępnych cenowo mieszkań dotyka szczególnie młodych ludzi w Polsce. Pragniemy ostatecznie zdefiniować warunki, które zapewnią im prostą ścieżkę do wynajmu mieszkania społecznego. W tym celu między innymi dostosowujemy system finansowania mieszkalnictwa społecznego i komunalnego poprzez zaangażowanie spółdzielni mieszkaniowych oraz upraszczamy procedury dofinansowania ze środków publicznych. Dzięki tym rozwiązaniom system wsparcia dla mieszkalnictwa społecznego stanie się bardziej zintegrowany, sprawiedliwy i efektywny” – stwierdził cytowany w komunikacie MRiT wiceminister resortu Tomasz Lewandowski.
Ministerstwo przewiduje, że proponowana w projekcie nowelizacja modelu finansowania przedsięwzięć w sektorze mieszkalnictwa społecznego pozwoli w ciągu dekady osiągnąć wartość inwestycji mieszkaniowych przekraczającą 200 miliardów złotych.
Projekt zakłada, że środki z budżetu państwa na wznoszenie mieszkań społecznych trafią do spółek TBS/SIM oraz do spółdzielni mieszkaniowych z pominięciem gmin, co ma usprawnić proces ich alokacji. Dotacje na przedsięwzięcia mieszkaniowe będą mogły być uzupełnione preferencyjnymi pożyczkami udzielanymi przez BGK. Oprocentowanie tych pożyczek będzie stałe i wyniesie, w zależności od rodzaju inwestycji, 1% lub 2%. Inwestor będzie miał możliwość zaciągnięcia pożyczki na 50 lat, a nie jak obecnie – na 30 lat. Pożyczki i dotacje będą przyznawane na podstawie jednego wniosku, zamiast dwóch odrębnych, jak ma to miejsce obecnie.
„Nowy model pozwoli utrzymać dotychczasową intensywność wsparcia, a jednocześnie zwiększy jego skuteczność. Dzięki zmianom, przewidziana na dany rok kwota środków budżetu państwa umożliwi sfinansowanie dwukrotnie większej liczby inwestycji” – zaznaczyło MRiT.
Jednocześnie utrzymane ma być wsparcie dla gmin w zakresie tworzenia mieszkań komunalnych. Jego wysokość będzie jednak zależna od sytuacji finansowej samorządu i jego aktywności w realizacji lokalnej polityki mieszkaniowej. Dofinansowanie otrzymają także – podobnie jak dotychczas – uczelnie publiczne wznoszące i modernizujące domy studenckie.
Projekt przewiduje wzmocnienie roli gmin w nadzorze nad jednostkami zarządzającymi zasobami mieszkań społecznych. Samorządy uzyskają nowe uprawnienia do zawierania i kontrolowania umów z inwestorami społecznymi. Będą także miały prawo do stosowania środków nadzorczych w przypadku stwierdzenia niewywiązywania się przez nich z zobowiązań wobec najemców.
Proponowane zmiany wprowadzają możliwość ustanowienia rad najemców w ramach społecznego zasobu czynszowego, reprezentujących interesy lokatorów, w tym opiniujących zmiany stawek czynszów, a także planów remontowych i inwestycyjnych. Ich przedstawiciele będą mogli także uczestniczyć – bez prawa głosu – w spotkaniach rad nadzorczych.
„Wprowadzony ma być także system weryfikacji dochodów najemców społecznych zasobów czynszowych. Projekt zakłada, że osoby o wyższych dochodach będą ponosić koszty najmu w sposób proporcjonalnie wyższy niż osoby spełniające kryteria dochodowe. Jednocześnie najemcy, których dochody po osiągnięciu wieku emerytalnego spadną, będą mogli liczyć na znaczące obniżki” – poinformowało ministerstwo.
Zmniejszona ma zostać również wpłata własna wnoszona przez najemców mieszkań społecznych (tzw. partycypacja), która obecnie może sięgać do 30% kosztów budowy wynajmowanego lokalu. Projekt zakłada, że będzie to maksymalnie 10% kosztów. Dodatkowo projekt przewiduje pulę mieszkań przeznaczoną dla osób, które nie ukończyły 35 roku życia, w przypadku których taka wpłata nie będzie w ogóle wymagana. (PAP)
gkc/ mrr/