Znacząca większość państw członkowskich dała wyraz poparciu dla inicjatywy Polski dotyczącej przedłużenia działalności unijnego serwisu doradczego Your Europe Advice (YEA), który oferuje przedsiębiorstwom bezpłatne konsultacje w zakresie funkcjonowania na wspólnym rynku. Komisja Europejska zamierza zastąpić prawników technologią opartą na sztucznej inteligencji.
W czwartek w Brukseli, podczas spotkania ministrów państw UE odpowiedzialnych za konkurencyjność, polską propozycję przedstawił wiceminister rozwoju Michał Baranowski.
Your Europe Advice dostarcza bezpłatnych porad obywatelom i firmom dotyczących ich uprawnień na jednolitym rynku, na przykład w kwestii delegowania pracowników. W przypadkach podejrzenia naruszenia prawa unijnego, YEA może przekazać sprawę do sieci SOLVIT, która zajmuje się indywidualnymi reklamacjami. Dotyczy to urzędników państwowych działających w ramach krajowych centrów SOLVIT. Po otrzymaniu sprawy od YEA, ci urzędnicy mogą podjąć odpowiednie działania prawne.
W dokumencie przygotowanym przez Polskę na czwartkowe posiedzenie, popartym przez 23 państwa członkowskie, podkreślono znaczenie YEA dla funkcjonowania sieci SOLVIT. Usługa ta działa jako swoisty mechanizm selekcji, pomagając w rozwiązywaniu problemów, zanim trafią one do urzędników państwowych.
W 2025 roku do YEA wpłynęło ponad 20 tys. zapytań o konsultacje, a eksperci udzielili ponad 14 tys. odpowiedzi. Jednocześnie sieć SOLVIT przetwarza rocznie niemal 8 tys. zgłoszeń. Choć około połowa z nich kwalifikuje się do interwencji, a urzędnicy skutecznie rozwiązują 85 proc. spraw, krajowe centra doświadczają przeciążenia pracą nad tysiącami wniosków, które nie leżą w ich jurysdykcji.
Zgodnie z dokumentem, zaprzestanie działania usługi YEA spowoduje natychmiastowy napływ tysięcy złożonych zapytań do biur SOLVIT, co może doprowadzić do paraliżu systemu i pozbawić urzędników czasu na zajmowanie się rzeczywistymi sporami na rynku unijnym.
Polska zwróciła uwagę na narastające wyzwania na rynku jednolitym, wynikające z pojawienia się nowych, transgranicznych form zatrudnienia, takich jak praca zdalna, nomadyczna czy wykonywana w różnych krajach członkowskich. Doprowadziło to do niespotykanego dotąd poziomu komplikacji w obszarach koordynacji zabezpieczenia społecznego w UE oraz podwójnego opodatkowania.
„Zaprzestanie odnowienia umowy na świadczenie usług YEA spowoduje natychmiastowe skierowanie ogromnej fali zapytań bezpośrednio do sieci SOLVIT. Obywatele i firmy, pozbawieni dostępu do specjalistycznych porad prawnych, będą traktować SOLVIT jako pierwszy punkt kontaktu” – czytamy w opracowaniu przygotowanym przez Warszawę.
W dokumencie doceniono wysiłki Komisji Europejskiej zmierzające do wprowadzenia sztucznej inteligencji w udzielaniu porad prawnych. Podkreślono jednak, że choć AI może zwiększyć efektywność usług doradczych, nie jest w stanie zastąpić dogłębnej analizy prawnej i oceny kontekstowej dokonywanej przez wysoko wykwalifikowanych ekspertów. „W związku z tym wszelka integracja sztucznej inteligencji powinna opierać się na podejściu uzupełniającym, gwarantującym, że ludzka wiedza prawnicza pozostanie kluczowa, zwłaszcza w przypadku skomplikowanych spraw transgranicznych” – zaznaczono w dokumencie.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ kar/ amac/