Język: polski Dla wielu rynek akcji jawi się jako zagadkowa sfera, gdzie współcześni bogacze finansjery pomnażają i tracą fortuny. Jednakże inwestowanie w akcje jest w istocie działalnością dostępną niemal dla każdego. Oto, czym jest giełda i jak rozpocząć przygodę z inwestowaniem giełdowym.
W tej instrukcji krok po kroku omówimy procedury niezbędne do zostaniainwestorem giełdowym. Przyjmujemy, że etap decyzyjny masz już za sobą. Wiesz,że chcesz rozpocząć inwestowanie, ale wciąż nie masz pewności, jak się do tego zabrać.Mamy również nadzieję, że zdajesz sobie sprawę z zagrożenia utraty środków, którenieodłącznie towarzyszy spekulacjom giełdowym.
Giełdowy konkurs o duże pieniądze. Inwestuj, graj i wygraj z Bankier.pl i GPW
Wypróbuj swoich sił w grze na giełdzie bez narażania prawdziwych pieniędzy i zdobądź atrakcyjne nagrody – to wakacyjna propozycja od Bankier.pl i Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.
WIĘCEJ…
Gra na giełdzie dla początkujących
Samo określenie „gra na giełdzie” jest bardzo krzywdzące dla rynku kapitałowego i zniekształca jego prawdziwą naturę. Giełda nie jest kasynem. Udając się do kasyna, bawimy się przeciwko jego właścicielowi, a szanse na wygraną (z pewnymi wyjątkami) są mniejsze niż na przegraną. Natomiast na giełdę stale napływa nowy kapitał: nie tylko od nowych inwestorów, ale przede wszystkim w formie dywidend wypłacanych przez notowane firmy.
Reklama
Zobacz także
Cały świat na jednym rachunku. Ponad 71 tys. instrumentów finansowych (Link afiliacyjny – zarabiamy na prowizji)
W obecnym artykule skupimy się wyłącznie na aspektach technicznych związanych z tym, jak inwestować na giełdzie. Kwestie dotyczące cech osobowości, które powinien posiadać inwestor, czy wyboru strategii, opisaliśmy w poradnikach „Jak inwestować na giełdzie” oraz „5 wskazówek dla początkującego inwestora”. Zapraszamy również do zapoznania się z obszernym artykułem poświęconym inwestowaniu: Jak inwestować pieniądze? Akcje, obligacje, lokaty, złoto, waluty i wiele więcej.
Temat „inwestowanie na giełdzie dla początkujących” warto rozpocząć od podstawowych definicji oraz wyjaśnienia, jak funkcjonuje giełda. Giełda papierów wartościowych to miejsce, gdzie spotykają się osoby i instytucje pragnące nabyć lub zbyć akcje, obligacje, certyfikaty oraz inne papiery wartościowe. Inwestorzy to właśnie osoby dokonujące zakupu i sprzedaży papierów wartościowych. Inwestor nabywa instrumenty finansowe, licząc na zysk w postaci odsetek, dywidendy lub wzrostu wartości nabytego aktywa. Inwestuje się wyłącznie dla osiągnięcia zysku.
Przeczytaj także
Jak ustala się kursy akcji na GPW
Aby nabyć akcje na giełdzie, konieczne jest założenie rachunku inwestycyjnego w domu maklerskim posiadającym licencję KNF. Dom maklerski jest niezbędnym (bez niego nie da się nabyć akcji bezpośrednio na GPW) pośrednikiem między inwestorami. DM nabywa i zbywa akcje na giełdzie na zlecenie swoich klientów, rejestrując liczbę nabytych akcji na indywidualnym koncie maklerskim. Przeczytaj o tym, jak wybrać dom maklerski.
Bankier.pl
Krok 1. Założenie rachunku inwestycyjnego
Inwestor początkujący udaje się do domu maklerskiego (alternatywne nazwy to biuro maklerskie lub broker), aby zawrzeć umowę dotyczącą prowadzenia rachunku inwestycyjnego. Służy on do przechowywania i obracania papierami wartościowymi oraz innymi instrumentami finansowymi. Umowę o prowadzenie rachunku maklerskiego można podpisać osobiście w punkcie obsługi klienta, albo złożyć wniosek online – wówczas umowę do podpisu dostarczy kurier. Wymagany jest jedynie dowód osobisty lub paszport.
Sama umowa z domem maklerskim nie jest skomplikowana i przypomina w pewnym stopniu umowę o prowadzenie konta bankowego. Aby otworzyć rachunek inwestycyjny i zacząć działać na giełdzie, wymagane jest ukończenie 18 roku życia. Przed podpisaniem umowy będziemy zobligowani do wypełnienia unijnego formularza MIFID, który służy ocenie naszej wiedzy o inwestowaniu. Dodatkowo od grudnia 2016 roku w pakiecie otrzymujemy do podpisania amerykański formularz FACTA, w którym musimy zadeklarować, czy jesteśmy rezydentami podatkowymi Stanów Zjednoczonych.
Przeczytaj także
Zakładamy pierwszy rachunek maklerski. Na co zwrócić uwagę?
W Polsce funkcjonuje blisko 50 domów maklerskich posiadających licencję Komisji Nadzoru Finansowego, jednak nie wszystkie oferują usługi dla klientów indywidualnych. Wiosną 2022 roku domy maklerskie prowadziły blisko 1,5 miliona rachunków, z czego 10 czołowych brokerów zgromadziło ponad 86% klientów. Oferta domów maklerskich jest dość podobna: prowadzenie rachunku jest zazwyczaj bezpłatne lub wiąże się z kosztem w granicach 60 zł rocznie. Ponadto inwestor ponosi koszty prowizji za każdą zrealizowaną transakcję – od wielu lat standardem jest stawka w okolicach 0,39% wartości transakcji.
Przeczytaj także
Jak wybrać dom maklerski?
Umowę z biurem maklerskim można zakończyć w dowolnym momencie, z uwzględnieniem okresu wypowiedzenia zapisanego w umowie. Nie ma ograniczeń co do liczby posiadanych rachunków u różnych brokerów. W związku z tym, w zależności od potrzeb, można równolegle korzystać z usług kilku lub nawet kilkunastu domów maklerskich.
Krok 2. Wpłata pieniędzy na rachunek maklerski
Po otwarciu rachunku można dokonać wpłaty środków. Kwota, którą będziemy obracać, jest indywidualną decyzją każdego inwestora. Zaleca się, aby na początkowym etapie inwestowania nie przeznaczać na zakup akcji zbyt dużych sum pieniędzy. Oczywiście, dla każdego „niewielka kwota” oznacza coś innego. Jednak lepiej, aby pierwszą wpłatę potraktować jako środki, które możemy stracić bez istotnego wpływu na naszą sytuację finansową i samopoczucie. Niestety – naukę zarabiania na giełdzie jest niemożliwa bez doświadczenia strat. Same straty są nieodłącznym elementem procesu inwestowania i doświadcza ich każdy inwestor. Ważne jest jedynie, aby suma strat i kosztów nie przekroczyła sumy zysków.
Przeczytaj także
Nie powiemy Ci w co inwestować, ale powiemy jak. Zobacz kurs Akademia Inwestowania II
Zazwyczaj wpłaty na rachunek inwestycyjny realizuje się poprzez przelew bankowy na numer konta wskazany przez dom maklerski. Tylko nieliczni brokerzy oferują możliwość wpłaty gotówki. Gotówkę można również wpłacić w banku, zlecając tam przelew. Ponadto niektóre banki integrują rachunek inwestycyjny z kontem ROR, co umożliwia nabywanie akcji bezpośrednio z wykorzystaniem środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym.
Krok 3. Składanie zleceń, czyli jak kupować i sprzedawać akcje
Aby nabyć akcje, należy złożyć zlecenie. Dawniej polegało to na wizycie w punkcie obsługi klienta (POK) domu maklerskiego i złożeniu ustnej lub pisemnej dyspozycji maklerowi. Następnie wystawiał on odpowiednie potwierdzenie i przekazywał nasze zlecenie do systemu transakcyjnego GPW. Na przestrzeni lat funkcjonowanie giełdy uległo znaczącej zmianie. Obecnie większość zleceń składana jest za pośrednictwem internetu i aplikacji mobilnych domów maklerskich. Zlecenie nadal trafia najpierw do systemu DM, skąd jest kierowane na giełdę. Dzięki temu jest to tańsze (prowizje od zleceń internetowych są znacznie niższe od tych telefonicznych lub osobistych), szybsze i wygodniejsze.
Przeczytaj także
Wszystko o zleceniach maklerskich
Rodzaje zleceń maklerskich to temat zasługujący na osobny poradnik. Na początek wystarczy wiedzieć, że istnieją dwa podstawowe typy zleceń: zlecenia kupna i zlecenia sprzedaży. W ramach pierwszego typu oferujemy środki pieniężne w zamian za akcje, a w zleceniach sprzedaży oferujemy akcje w zamian za środki pieniężne. Drugim istotnym kryterium jest kwestia naszych priorytetów.
Aby nabyć lub zbyć akcje, możemy skorzystać ze zlecenia z limitem ceny lub zlecenia typu „po każdej cenie” (PKC). W przypadku zleceń z limitem określamy liczbę akcji do kupna/sprzedaży oraz cenę jednostkową, po której zgadzamy się nabyć/zbyć dane akcje. Jeśli składamy zlecenie kupna, na przykład 100 akcji KGHM z limitem 125 zł za sztukę, mamy pewność, że nie zapłacimy więcej niż 12,5 tys. zł plus prowizja (może to być mniej, jeśli ceny na rynku będą niższe niż 125 zł). Zlecenia PKC mają priorytet w realizacji nad zleceniami z limitem, ale nie zapewniają pewności co do faktycznej kwoty, którą wydamy na zakup akcji lub otrzymamy za ich sprzedaż.
Przeczytaj także
Interesuje Cię inwestowanie? Zapisz się na Akademię Inwestowania II
Na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych obracane są akcje zdematerializowane. Są one zapisami księgowymi prowadzonymi przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych. Zatem zapomnijmy o scenach z amerykańskich filmów, gdzie maklerzy stłoczeni w sali notowań przekrzykiwali się i wymieniali plikami papieru reprezentującymi określoną liczbę akcji. Teraz wszystko odbywa się elektronicznie i jest przechowywane w pamięci komputerów.
Na GPW można handlować nie tylko akcjami. Na rynku kasowym dostępne są również prawa poboru, prawa do akcji, jednostki ETF, certyfikaty, produkty strukturyzowane (ETP), a na rynku Catalyst również obligacje. Ponadto GPW oferuje bogatą gamę instrumentów pochodnych (rynek terminowy): kontrakty terminowe i opcje – ale to już zaawansowany poziom wiedzy i temat na odrębny poradnik.
Przeczytaj także
10 rzeczy, których powinien wystrzegać się giełdowy inwestor
Zawsze pamiętaj, że na giełdzie inwestujesz samodzielnie i na własną odpowiedzialność. Żadna rekomendacja, porada ani analiza nie zwalnia Cię z konsekwencji podjętych decyzji. Dom maklerski pełni tu jedynie rolę pośrednika i nie ponosi odpowiedzialności za to, czy Twoja transakcja przyniesie zysk. Co istotne, DM nie jest drugą stroną transakcji – akcje kupujesz i sprzedajesz od innych inwestorów.
Krok 4. Opłaty i prowizje, czyli ile kosztuje kupowanie i sprzedawanie akcji
Indywidualne inwestowanie w akcje spółek giełdowych nie jest przedsięwzięciem szczególnie kosztownym. Podstawowe wersje rachunków inwestycyjnych często są oferowane i prowadzone bezpłatnie lub za symboliczną kwotę kilkudziesięciu złotych rocznie. Więcej trzeba zapłacić za dodatkowe funkcje: na przykład dostęp do serwisów informacyjnych lub głębszy wgląd do arkusza zleceń. W standardowym pakiecie widzimy tylko jedną najlepszą ofertę kupna/sprzedaży i mamy dostęp do notowań bez opóźnień. Taki najprostszy pakiet w 95% przypadków powinien być wystarczający dla inwestora początkującego.
Przeczytaj także
Najtańsze konta maklerskie [RANKING]
Dom maklerski zarabia na prowizjach pobieranych od nas przy każdej zrealizowanej transakcji kupna i sprzedaży. Od kilku lat standardem na polskim rynku akcji jest prowizja w wysokości 0,3-0,4% od dyspozycji składanych przez internet. Jednak niektórzy brokerzy potrafią zejść nawet w okolice 0,20%. Istnieje również prowizja minimalna – zazwyczaj wynosi ona 3-5 zł od zrealizowanego zlecenia.
Krok 5. Liczenie zysków i realizacja strat
Od momentu złożenia zlecenia inwestor oddaje rynkowi kontrolę nad swoimi środkami. To od decyzji wszystkich uczestników rynku zależy, czy ceny nabytych akcji będą rosły, czy też spadać. Powody wzrostu cen jednych akcji i spadku innych są tematem na inną okazję – to esencja sztuki zwanej inwestowaniem.
Przeczytaj także
Jak inwestor traci na giełdzie
Niemniej jednak podstawowa zasada obliczania zysków i strat pozostaje niezmienna. Jeśli sprzedaliśmy akcje po cenie wyższej niż je kupiliśmy (uwzględniając zapłacone prowizje!), to jesteśmy „na plusie”. Jeśli sprzedaliśmy akcje po cenie niższej niż je kupiliśmy, ponieśliśmy stratę. Jeśli posiadamy akcje, których aktualna cena rynkowa jest znacznie niższa od ceny ich nabycia, to właśnie zostaliśmy „zainwestowani długoterminowo”. Od zysków kapitałowych osiągniętych w skali roku kalendarzowego pobierany jest 19% podatek (tzw. podatek Belki).
Krok 6. Wypłata gotówki
Środki zgromadzone na rachunku pieniężnym w biurze maklerskim można wypłacić w każdej chwili. Zazwyczaj wypłata realizowana jest poprzez przelew na wcześniej zdefiniowany przez inwestora rachunek bankowy. Składa się dyspozycję przelewu i najpóźniej następnego dnia środki powinny znaleźć się na koncie.
Niektóre domy maklerskie umożliwiają również wypłaty gotówki w ich własnych placówkach. Jednakże taka operacja może wiązać się z dodatkową prowizją, a w przypadku większych kwot wymaga wcześniejszego zgłoszenia.
Krok 7. Wyjście poza GPW
Inwestowanie w akcje notowane na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych to zazwyczaj pierwszy etap na ścieżce inwestycyjnej. Jest to solidna szkoła przed wkroczeniem na rynki zagraniczne, rynki kontraktów terminowych czy rynek walutowy (Forex).
Przeczytaj także
Nieoficjalny słownik slangu giełdowego
Z perspektywy inwestora indywidualnego, głównym ograniczeniem warszawskiego parkietu jest brak możliwości odpowiedniej dywersyfikacji portfela. Problemem jest zarówno koncentracja ryzyka na jednym kraju (tj. Polsce), jak i jednej walucie (polski złoty). GPW brakuje także zróżnicowania: niewiele jest firm technologicznych, brakuje globalnych koncernów, a niektóre branże są reprezentowane przez jedną lub dwie spółki.
Podsumowanie
Nie należy obawiać się inwestowania na giełdzie, ale nie warto zabierać się za nie bez odpowiedniego przygotowania. Nauczenie się funkcjonowania na giełdzie jest możliwe – na początek wystarczy lektura niniejszego poradnika oraz materiałów zawartych w podlinkowanych artykułach. Zostając inwestorem, trzeba jednak liczyć się z koniecznością ciągłego zdobywania wiedzy i nowych informacji o sytuacji na rynku. Nie bez powodu Bankier.pl od lat jest portalem numer jeden wśród polskich inwestorów indywidualnych.