Język źródłowy: Polski.
Polski sektor kosmiczny doświadcza bezprecedensowego wzrostu. Jeszcze do niedawna kojarzony głównie z pracami badawczymi, dziś aktywnie angażuje się w tworzenie własnych satelitów, zaawansowanych systemów obserwacji Ziemi oraz innowacyjnych technologii na potrzeby Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), sektora militarnego i administracji państwowej. Dynamiczna ekspansja tego rynku generuje jednak zwiększone zapotrzebowanie na wykwalifikowanych specjalistów.
Polski przemysł kosmiczny przestaje być domeną wyłącznie naukową. Po roku 2022 sektor ten odnotowuje dynamiczne przyspieszenie – firmy realizują coraz bardziej złożone zadania dla Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), rozwijają zaawansowane systemy satelitarne dla celów wojskowych i administracyjnych, a także budują własne kompetencje w obszarach takich jak elektronika, sztuczna inteligencja czy analiza danych satelitarnych. Symboliczne znaczenie ma tutaj misja dr. Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego, drugiego Polaka w historii podróżującego w kosmos. Niemniej jednak, za tymi spektakularnymi przedsięwzięciami kryją się konkretne potrzeby rynku pracy.
Pilna potrzeba inżynierów
Specjaliści jednomyślnie podkreślają inżynieryjny charakter obecnej branży kosmicznej. Największe zapotrzebowanie dotyczy ekspertów w dziedzinie systemów wbudowanych, elektroniki, cyberbezpieczeństwa, układów FPGA oraz analizy danych satelitarnych.
– Obecnie obserwujemy znaczące braki w specjalistach posiadających doświadczenie w realizacji skomplikowanych projektów kosmicznych. Polski sektor kosmiczny pilnie potrzebuje inżynierów systemowych, ekspertów od integracji satelitów, specjalistów od elektroniki o podwyższonej niezawodności, cyberbezpieczeństwa, analizy danych satelitarnych oraz sztucznej inteligencji – informuje Bankier.pl Monika Banaszek-Cymerman, Dyrektor Departamentu Badań i Rozwoju POLSA. – Szczególnie poszukiwane są umiejętności związane z zarządzaniem projektami kosmicznymi, inżynierią systemową oraz podejściem Model-Based Systems Engineering (MBSE). Sektor wskazuje również na rosnące znaczenie kompetencji w zakresie współpracy z ESA, przygotowywania aplikacji projektowych i ubiegania się o fundusze w ramach międzynarodowych programów.
AI i analiza danych – kluczowe kompetencje
Specjaliści ds. sztucznej inteligencji i analizy danych zyskują na znaczeniu.
– Niezbędni są inżynierowie systemów, programiści systemów wbudowanych oraz eksperci od FPGA. Można oczekiwać dalszego wzrostu zapotrzebowania na tych specjalistów w całym przemyśle kosmicznym – mówi Bankier.pl Maciej Misiura, Wiceprezes Zarządu Creotech Instruments.
Jednakże, zapotrzebowanie branży nie ogranicza się wyłącznie do programistów i elektroników. Produkcja satelitów i ich komponentów wymaga precyzyjnej obróbki materiałów, co zwiększa rolę operatorów maszyn CNC, frezerów oraz specjalistów od precyzyjnej produkcji (precision manufacturing).
– W sektorze space-tech operator CNC z umiejętnościami programowania nie jest traktowany jako zwykły pracownik produkcji, lecz jako integralna część zaawansowanego procesu produkcji lotniczej (aerospace manufacturing), co dodatkowo ogranicza pulę odpowiednich kandydatów – zaznacza Włodzimierz Kucharczuk, Project Manager w Smart Solutions HR.
Umiejętności miękkie – równie ważne co techniczne
Firmy działające w branży kosmicznej podkreślają, że oprócz wiedzy technicznej, coraz większe znaczenie przypisuje się umiejętnościom miękkim. Projekty w tym sektorze są wieloletnie, złożone i wymagają efektywnej współpracy w interdyscyplinarnych zespołach.
– Kluczowe kompetencje obejmują zdolność pracy zespołowej, efektywną komunikację, samodzielność, umiejętność postrzegania swoich zadań w szerszym kontekście celów projektu, a także nieustanną chęć i gotowość do nauki oraz samodoskonalenia – mówi Bankier.pl dr Daniel Więzik, Prezes Zarządu SatRev.
Podobne wnioski można zaobserwować w innych przedsiębiorstwach działających w przemyśle kosmicznym.
– Ze względu na specyfikę realizowanych przez nas projektów, poza odpowiednim przygotowaniem merytorycznym, niezwykle ważne jest posiadanie kompetencji miękkich, takich jak umiejętność komunikacji i pracy w zespole, zdolność do efektywnego funkcjonowania w interdyscyplinarnych grupach oraz elastyczność i szybkie adaptowanie się do zmian – wskazuje Bankier.pl Julia Laskowska, COO Thorium Space.
Eksperci zauważają, że sektor kosmiczny coraz chętniej otwiera się na specjalistów z innych dziedzin, przede wszystkim z branży automotive, elektroniki przemysłowej czy telekomunikacji.
– Te obszary mają wiele punktów wspólnych z naszą codzienną pracą. Dlatego doświadczeni specjaliści, którzy decydują się na zmianę branży, często dobrze odnajdują się w naszym środowisku – podkreśla Maciej Misiura.
Jakich specjalistów poszukuje sektor kosmiczny?
Analiza przeprowadzona przez Smart Solutions HR wskazuje na największe zapotrzebowanie na następujące stanowiska:
- Embedded Software Engineer – programista tworzący oprogramowanie dla urządzeń i systemów elektronicznych, np. satelitów czy systemów awioniki,
- Firmware Engineer – specjalista odpowiedzialny za oprogramowanie niskopoziomowe sterujące działaniem sprzętu elektronicznego,
- C/C++ Developer – programista tworzący wydajne i szybkie systemy w językach C lub C++, wykorzystywane m.in. w technologiach kosmicznych i systemach czasu rzeczywistego,
- Real-Time Systems Engineer – inżynier projektujący systemy wymagające natychmiastowej reakcji i działania bez opóźnień, np. w satelitach czy systemach sterowania,
- FPGA Engineer – specjalista programujący zaawansowane układy elektroniczne wykorzystywane w sytuacjach wymagających bardzo szybkiej i niezawodnej analizy danych.
Pozyskiwanie specjalistów – wyzwanie
Firmy zwracają uwagę, że dostępność kandydatów z odpowiednimi kompetencjami i doświadczeniem w projektach kosmicznych jest nadal ograniczona, a konkurencja o specjalistów nasila się ze strony branży IT, motoryzacyjnej i sektora obronnego.
– Nie zawsze udaje nam się natychmiast pozyskać doświadczonego specjalistę. Ich liczba na rynku jest ograniczona, dlatego kładziemy duży nacisk na rozwój juniorów i osób na poziomie mid. Choć wymagają nieco dłuższego okresu wdrożenia, jest to świadoma strategia inwestycyjna – przyznaje Maciej Misiura.
Problem stanowi również często bardzo wąska specjalizacja kandydatów.
– Wśród kandydatów na stanowiska inżynierskie często obserwujemy wąską specjalizację dziedzinową i pewien opór przed podejmowaniem zadań wykraczających poza dotychczasowe doświadczenie – zauważa dr Daniel Więzik. – Dodatkową trudnością są koszty związane z zatrudnieniem specjalistów od rozwoju oprogramowania. Z drugiej strony, kandydaci na stanowiska juniorskie prezentują znacznie lepsze przygotowanie do pracy w branży kosmicznej niż jeszcze kilka lat temu. Wynika to w dużej mierze z ich aktywnego zaangażowania w koła naukowe zajmujące się tematyką kosmiczną.
Jednocześnie przedstawiciele branży podkreślają, że ambitne projekty kosmiczne oraz możliwość pracy nad technologiami tworzonymi dla ESA czy na potrzeby wojska skutecznie przyciągają osoby zorientowane na rozwój i zdobywanie unikalnych kompetencji.
Wynagrodzenia rosną wraz z rynkiem
Według danych Smart Solutions HR, wynagrodzenia w polskim sektorze kosmicznym stają się coraz bardziej konkurencyjne, choć wciąż pozostają na niższym poziomie niż w Europie Zachodniej. Typowy operator CNC może liczyć na wynagrodzenie brutto w wysokości 6–9 tys. zł miesięcznie, doświadczeni operatorzy CNC (frezowanie i toczenie) zarabiają zazwyczaj od 10 do 16 tys. zł brutto, a specjaliści z branży lotniczej oraz eksperci od systemów CAM i precyzyjnej obróbki osiągają zarobki rzędu 15–25 tys. zł brutto.
Najbardziej doświadczeni eksperci i inżynierowie systemowi mogą liczyć na zarobki sięgające nawet 35 tys. zł miesięcznie. Szczególnie cenieni są specjaliści łączący wiedzę techniczną z praktycznym doświadczeniem w zakresie procesów produkcyjnych, jakościowych i projektowych.
ESA jako motor napędowy rynku pracy
Zwiększone zaangażowanie Polski w programy Europejskiej Agencji Kosmicznej znacząco wpływa na popyt na specjalistów. Nasz kraj zamierza zwiększyć nakłady na programy opcjonalne ESA na lata 2026–2028, co przełoży się na większą liczbę projektów realizowanych przez polskie firmy.
– Jeszcze niedawno polskie firmy głównie występowały w roli podwykonawców. Obecnie coraz częściej dążymy do objęcia roli liderów pakietów roboczych, integratorów systemów, a docelowo również głównych wykonawców (prime contractorów) – mówi Monika Banaszek-Cymerman.
Wraz z rozwojem rynku rośnie również znaczenie edukacji. Specjalistyczne kierunki związane z technologiami kosmicznymi oferują m.in. Akademia Górniczo-Hutnicza, Politechnika Warszawska oraz Politechnika Wrocławska. Coraz większą rolę odgrywają również programy stażowe ESA oraz inicjatywy wspierające startupy technologiczne.
Zapotrzebowanie na pracowników będzie rosło
Według najnowszych danych Polskiej Agencji Kosmicznej, w 2024 roku w polskim sektorze kosmicznym zatrudnienie znalazło około 12 tys. osób. Z kolei z raportu Agencji Rozwoju Przemysłu „Polski sektor kosmiczny 2025” wynika, że w 21 wiodących firmach kosmicznych w latach 2022–2024 zatrudnienie wzrosło o ponad 30 proc.
Zdaniem ekspertów, lata 2026–2030 będą okresem dalszego przyspieszenia rozwoju branży i zwiększonego zapotrzebowania na wykwalifikowane kadry.
– Można spodziewać się wzrostu znaczenia kompetencji związanych ze sztuczną inteligencją, analizą danych satelitarnych, cyberbezpieczeństwem oraz autonomią systemów. Coraz większą rolę będą odgrywać również technologie dual-use, czyli rozwiązania znajdujące zastosowanie zarówno w sektorze cywilnym, jak i obronnym – uważa Monika Banaszek-Cymerman. – Niezbędne będą także kompetencje interdyscyplinarne, łączące wiedzę z obszaru inżynierii, IT, analityki danych i operacji satelitarnych. Zauważalny jest również rosnący popyt na specjalistów potrafiących wykorzystywać dane z obserwacji Ziemi w takich dziedzinach jak energetyka, rolnictwo, monitoring środowiska czy zarządzanie kryzysowe.
– Tylko w ubiegłym roku liczba zatrudnionych w naszej firmie wzrosła o ponad 100 osób. Dla osób ciekawych świata i gotowych do nauki, sektor kosmiczny w Polsce stanowi dziś jedną z najbardziej fascynujących ścieżek kariery – podsumowuje Maciej Misiura.
Wiele wskazuje na to, że przemysł kosmiczny stanie się jednym z najbardziej obiecujących kierunków rozwoju kariery dla inżynierów i specjalistów od nowych technologii.