Państwa członkowskie Unii Europejskiej intensyfikują wysiłki w celu ograniczenia operacji tankowców z rosyjskiej tzw. floty cieni. Szwedzkie służby przejęły piąty w tym roku zbiornikowiec znajdujący się na listach sankcyjnych. To jednak wciąż znikoma część w porównaniu z rozmiarem tego zjawiska.
Szwedzi skonfiskowali piąty w bieżącym roku tankowiec z floty widmo. Jest to jednak w dalszym ciągu niewielka część całości
Iwona Trusewicz
Z tego artykułu zrozumiesz:
- Jakie przypadki konfiskaty statków "floty cieni" miały miejsce i jakie konsekwencje spotykają załogi?
- Jakie cechy charakterystyczne mają statki "floty cieni" oraz jakie metody wykorzystują do obchodzenia regulacji?
- Jaka jest przybliżona skala działań "floty cieni" i co utrudnia walkę z tym procederem?
W poniedziałek, 4 maja, szwedzka prokuratura zatrzymała kapitana zbiornikowca przejętego w niedzielę przez Szwedzką Straż Wybrzeża. Prokurator Adrien Combier-Hogg poinformował w komunikacie, że kapitan – obywatel Chin (personalii nie podano) jest podejrzewany o związki z rosyjską flotą widmo. Został aresztowany pod zarzutem użycia nieprawdziwych dokumentów statku oraz złamania przepisów dotyczących zdolności do żeglugi.
Reklama Reklama 
Decyzja premiera Keira Starmera dotycząca kontroli wojskowych na pokładach jednostek floty cieni wpływających na wody Wielkiej Brytanii nie ograniczyła aktywności na tych trasach…
Sfałszowana flaga i dokumenty floty widmo
Agencja Reutera przypomina, że w niedzielę szwedzka straż wybrzeża wraz z policją weszła na pokład tankowca „Jin Hui” płynącego pod flagą Syrii na wodach terytorialnych Szwecji. Szwedzka Straż Wybrzeża potwierdziła, że wspólnie z policją dokonała inspekcji „Jin Hui” na południe od szwedzkiego portu Trelleborg i rozpoczęła wstępne dochodzenie w sprawie braku zdatności jednostki do pływania.
„Straż wybrzeża przypuszcza, że statek pływa pod podrobioną banderą, biorąc pod uwagę liczne nieprawidłowości w statusie jego bandery. Zatem nie spełnia on wymagań dotyczących zdolności do żeglugi określonych w międzynarodowych regulacjach i porozumieniach” – czytamy w komunikacie szwedzkiej straży.
Szwedzi informują, że „niejasny był cel rejsu jednostki, a zbiorniki ładunkowe były puste”. Jednostka jest uwzględniona na kilku listach sankcji, w tym na listach Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii. Szwedzki minister obrony cywilnej, Carl-Oskar Bohlin, zasugerował, że tankowiec prawdopodobnie należy do rosyjskiej floty cieni.
W bieżącym roku państwa europejskie nasiliły działania mające na celu utrudnienie działalności starych tankowców i drobnicowców tworzących flotę widmo, wykorzystywanych przez Moskwę do transportu ropy naftowej i paliw z naruszeniem sankcji.
Szwecja skonfiskowała pięć jednostek floty widmo
Szwecja interweniowała wobec pięciu tego typu jednostek pod zarzutem różnorodnych przestępstw, w tym wycieków ropy i żeglugi pod sfałszowaną banderą, a także wszczęła postępowania karne przeciwko niektórym członkom załogi. Na przykład, w marcu szwedzka straż zajęła drobnicowiec „Caffa” pływający pod banderą Gwinei.
Według straży była to jednostka bezpaństwowa „na mocy przepisów krajowych i międzynarodowych”. Statek prawdopodobnie operuje pod fałszywą flagą. Szwedzki minister obrony cywilnej, Carl-Oskar Bohlin poinformował, że statek jest frachtowcem umieszczonym na ukraińskiej liście sankcji.
„Struktura własnościowa jest nieprzejrzysta i istnieją podejrzenia, że statek nie posiada ubezpieczenia. Prawdopodobnie jeszcze latem bieżącego roku zmienił banderę z rosyjskiej na gwinejską” – napisał Bohlin. Zarekwirowany tankowiec do tej pory znajduje się w jednym ze szwedzkich portów.
Brytyjska Narodowa Agencja ds. Przestępczości (NCA) postawiła zarzuty 75-letniemu brytyjskiemu finansowi w związku z praniem pieniędzy i łamaniem sankcji antyrosyjskich…
Francuzi wysyłają wojsko przeciwko flocie widmo, Finlandia i Polska ostrzegają
Francja również aktywnie walczy z rosyjską flotą cieni. Francuska marynarka wojenna systematycznie kontroluje i przejmuje tankowce, w tym jednostki pływające pod banderami państw takich jak Mozambik czy Komory. W 2026 roku przejęła między innymi tankowiec „Deyna” oraz „Grinch”. W marcu 2026 roku francuski sąd skazał obywatela Chin, kapitana tankowca należącego do floty cieni zatrzymanego na Atlantyku, na rok pozbawienia wolności i 150 tysięcy euro grzywny.
Również w Finlandii straż wybrzeża alarmuje, że tankowce floty widmo notorycznie zmieniają kurs, a ich załogi nie reagują na wezwania, co generuje olbrzymie ryzyko katastrofy ekologicznej na Morzu Bałtyckim. Przez Zatokę Fińską przemieszcza się dziennie do 10 tego rodzaju jednostek, które mają wyłączone transpondery. Finlandia współpracuje z Polską w celu zwalczania tych działań hybrydowych, ale przynosi to skromne efekty.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poinformował w styczniu 2026 roku, że w efekcie zintensyfikowanych działań zatrzymano lub wyeliminowano z rynku co najmniej 20 procent jednostek tej floty.
To wszystko stanowi jednak drobną część rosyjskiej floty. Reżim na Kremlu w ciągu czterech lat prowadzonej wojny nabywał poprzez podstawione podmioty, najczęściej z rejonu Zatoki Perskiej, stare, przeznaczone do kasacji tankowce i masowce. Były one rejestrowane pod obcymi, trudnymi do zweryfikowania banderami. Eksperci szacują, że obecnie po morzach świata pływa ich około 900. Na listach sankcyjnych figuruje 600 jednostek.