Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia planuje zwrócić się do GDDKiA z apelem o rozszerzenie spektrum badań i zwiększenie partycypacji samorządów w kontekście planowanej modernizacji autostrady A4 na jej obszarze. GZM przekaże także Dyrekcji swoje opracowania powiązane z rzeczoną inwestycją.
Projekt rezolucji zgromadzenia Metropolii w kwestii akceptacji apelu do GDDKiA został umieszczony w poszerzonym harmonogramie wtorkowej sesji zgromadzenia. Po godzinach południowych zatwierdzony tekst rezolucji wysłał do PAP rzecznik prasowy GZM Łukasz Zych. Ów apel ma stanowić odpowiedź na plany Ministerstwa Infrastruktury odnośnie do przebudowy A4 w aktualnym korytarzu i ma odnosić się do trwających prac przygotowawczych katowickiego oddziału GDDKiA.
Jak zaznaczono w rezolucji, zakres przedsięwzięcia Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz jego możliwe, długoterminowe konsekwencje (transportowe, gospodarcze, przestrzenne, ekologiczne, społeczne) dla gmin członkowskich GZM wymagają szczególnie dogłębnego podejścia.
Wynika to przede wszystkim z charakterystyki przestrzennej Metropolii (struktura policentryczna, w przeważającej mierze mocno zurbanizowana i gęsto zaludniona) oraz usytuowania autostrady A4 na obszarze GZM, gdzie poszczególne fragmenty o nasileniu ruchu średnio powyżej 100 tys. pojazdów na dzień obsługują spory ruch tranzytowy oraz znaczący lokalny i metropolitalny.
Skutkuje to ograniczeniem wydajności autostrady i obniżeniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym wraz z niedogodnościami środowiskowymi, jak np. hałas oraz zanieczyszczenia. A4 w dalszym ciągu stanowi korytarz o znaczeniu dla bezpieczeństwa kraju, jak również procesów związanych z przyszłą odbudową Ukrainy.
Wszystkie te aspekty – w ocenie miast i gmin wchodzących w skład GZM – przekładają się na potrzebę optymalnego zaplanowania przebudowy A4: przy minimalizowaniu negatywnych następstw dla miast oraz zapewnieniu pełnej drożności. Metropolia komunikuje jednocześnie obawy lokalnych władz samorządowych i społeczności w kwestii wpływu rozbudowy A4 na otoczenie oraz wynikających z tego ograniczeń w rozwoju.
Przedstawiciele GZM za niepokojący uznali zakres ogłoszonego przez katowicki oddział dyrekcji postępowania przetargowego, który w mniemaniu Metropolii dopuszcza możliwość likwidacji (zamknięcia) części zjazdów A4, przy jednoczesnym ograniczeniu roli gmin do konsultowania wybranych rozwiązań. Wzbudza to troskę samorządów, także w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego, które np. wyznaczają grunty pod inwestycje, biorąc pod uwagę dotychczasowe węzły.
W związku z tym, przed dokonaniem wyboru wariantu realizacyjnego GZM „kategorycznie wnosi” o poszerzenie zakresu analiz o dodatkowe warianty przebiegu autostrady A4” na jej terenie. Wskazuje jednocześnie na słuszność: uwzględnienia w analizach multimodalnego modelu ruchu GZM, uwzględnienia planowanych i wdrażanych przez GZM zmian w systemie komunikacji zbiorowej, w tym elementu kolejowego, a także włączenia Urzędu Metropolitalnego w proces opiniowania i zatwierdzania dokumentacji modernizacji A4.
GZM jest za przykryciem autostrady i budową dróg obwodowych
GZM planuje podkreślić w apelu, że w ramach własnej oceny rozwiązań optymalnych dla swoich gmin członkowskich, zleciła wstępną analizę trzech wariantów inwestycyjnych. Obejmują one modernizację A4 w obecnym śladzie, budowę autostrady A4 bis (na południe od istniejącej) oraz budowę tzw. Północnej Obwodnicy GZM (od węzła Pyrzowice na A1 do węzła Kleszczów na A4).
Analizy te, według GZM, wykazały zasadność m.in. dalszego poszukiwania udoskonalonego wariantu dla autostrady A4 bis (według prognoz mogłaby ona przejąć ok. 30-40 proc. ruchu z obecnej A4), z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań społecznych, ekonomicznych i środowiskowych.
Uzasadnione byłoby również, zdaniem Metropolii, dokończenie zachodniego odcinka tzw. Północnej Obwodnicy GZM (jako kontynuacji projektowanej obwodnicy Nakła Śląskiego i Świerklańca w ciągu DK78, od węzła Pyrzowice na A1, przez projektowany węzeł Tarnowskie Góry Północ na przyszłej drodze S11, do węzła Kleszczów na A4). Trasa ta odciążyłaby węzeł Piekary Śląskie w ciągu A1/S11 oraz usprawniła obsługę komunikacyjną północno-zachodnich gmin GZM.
Badania GZM za słuszne uznały ponadto postulowane przez władze Katowic finalne przykrycie śródmiejskiego odcinka autostrady A4 w tym mieście, jako kluczowej inwestycji ograniczającej wpływ drogi na otoczenie.
GZM zadeklarowała gotowość do kooperacji i dyskusji w tej sprawie oraz oddanie do dyspozycji GDDKiA opracowania „Analiza możliwości rozbudowy autostrady A4 na terenie GZM z uwzględnieniem rozwiązań obwodnicowych” z grudnia 2025 r. autorstwa „INKOM”, jako materiału wspierającego dalsze prace planistyczne i decyzyjne.(PAP)
mtb/ drag/