Od początku stycznia 2025 roku do 9 kwietnia 2026 roku, Państwowa Inspekcja Pracy zrealizowała 1364 inspekcje w sieciach sklepowych. W 1189 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości – oświadczyła w środę w Sejmie Ewa Skierska z PIP. Dodała również, że kontrolerzy pracy wykryli 182 przewinienia godzące w prawa pracownicze.
Stała podkomisja ds. rynku pracy zgromadziła się w środę, aby zapoznać się z informacją od Głównego Inspektora Pracy na temat rezultatów nadzoru nad przestrzeganiem norm pracowniczych w ogólnokrajowych sieciach handlowych.
„W niniejszej prezentacji przedstawiamy efekty weryfikacji wybranych sieci sklepów, zajmujących się sprzedażą zróżnicowanego asortymentu, funkcjonujących najdłużej na polskim rynku, a także najpopularniejszych dyskontów i placówek opartych o kapitał polski” – oznajmiła dyrektor departamentu prawnego w Głównym Inspektoracie Pracy, Ewa Skierska.
Ona przekazała, że od początku stycznia 2025 roku do 9 kwietnia 2026 roku urzędnicy PIP wykonali 1364 inspekcje. Uchybienia miały miejsce w 1189 z nich. Zostało wydanych przeszło 5570 rozstrzygnięć dotyczących BHP, w tym 85 decyzji przekazanych ustnie. Dodatkowo, wysłano 73 wnioski i opublikowano 48 dyspozycji w temacie usunięcia niedociągnięć.
Zawiadomiła również, iż pracownicy PIP podczas kontroli udokumentowali 182 wykroczenia, które naruszały prawa zatrudnionych. Nałożono sankcje pieniężne w trybie mandatów karnych na 26 osób, na łączną sumę 31 tys. zł. Także 8 wniosków o ukaranie skierowano do sądu. W odniesieniu do 13 osób ograniczono się do zastosowania środków o charakterze edukacyjnym.
Skierska zaakcentowała, że dostrzeżone w trakcie inspekcji naruszenia odnosiły się szczególnie do technicznego bezpieczeństwa podczas pracy. Najliczniejsze z nich dotyczyły magazynowania i przechowywania asortymentu w sklepach oraz niezapewnienia dostępnych, posiadających wymaganą szerokość, dojść do stanowisk pracy, dróg komunikacyjnych oraz ewakuacyjnych na obszarze hali sprzedażowej, przestrzeni magazynowej i strefy socjalnej. Wykazano m.in. przypadki gromadzenia towarów w miejscach do tego nieprzeznaczonych, bezpośrednio na paletach umieszczonych na hali sprzedaży, poza rejonem magazynu. Zazwyczaj tego rodzaju sytuacje pojawiały się w mniejszych placówkach.
Zasygnalizowała również, że incydentalnie ujawniano przypadki łamania przepisów o prawnej ochronie pracy. Nieprawidłowości w zakresie układania harmonogramów czasu pracy bądź doręczania ich pracownikom z opóźnieniem, krótszym niż siedmiodniowe wyprzedzenie, zaobserwowano w 2,7 proc. inspekcji. Z kolei niewłaściwe prowadzenie dokumentacji czasu pracy stwierdzono w 2,3 proc. kontroli. Niewykorzystanie należnego urlopu wypoczynkowego w roku, w którym pracownik nabył do niego uprawnienia, odnotowano w 1,5 proc. kontroli.
W kontekście naruszeń odnoszących się do pracy w niedziele, święta oraz inne wyznaczone dni, skontrolowano 673 obiekty handlowe, a nieprawidłowości zarejestrowano w 1,3 proc.
Inspektorzy pracy skontrolowali także 99 cudzoziemców w kontekście legalności zatrudnienia, nie stwierdzając przypadków nielegalnego powierzenia obowiązków służbowych.
Przedstawicielka PIP dała znać również, iż w omawianym przedziale czasu zarejestrowano 705 zażaleń na ogólnopolskie sieci handlowe. Dotyczyły one zarówno zagadnień BHP, jak i prawnej ochrony pracy. Ponad 48 proc. z nich oceniono jako nieuzasadnione, a jedną czwartą jako zasadne. W pozostałych przypadkach, oznajmiła, dowody nie dawały możliwości oszacowania zasadności zgłaszanych spraw. Uwydatniła również, że spośród wniesionych skarg, 30 odnosiło się do zbyt niskich temperatur w sklepach jednej sieci, z czego w 11 sytuacjach słuszność reklamacji została potwierdzona.
Skierska wspomniała także, że w 2025 r. i na początku 2026 r. przeprowadzano działania inspekcyjne skupione na określonych sieciach handlowych, zwłaszcza w kontekście organizacji czasu pracy, składowania oraz temperatur panujących w placówkach.
– W ramach działań podjętych w sieci, której dotyczyły zgłoszone uwagi odnośnie zbyt niskich temperatur, zrealizowano 461 kontroli. W ich efekcie, oprócz decyzji regulujących inne kwestie, wydano 136 decyzji dotyczących zbyt niskiej temperatury w przestrzeniach roboczych, 24 decyzje odnoszące się do niezabezpieczenia stanowisk kasowych przed napływem zimnego powietrza z zewnątrz, 7 decyzji traktujących o niezapewnieniu ogrzewania w obszarach higieniczno-sanitarnych i 6 decyzji dotyczących braku zapewnienia pracownikom odzieży chroniącej przed chłodem – powiedziała.
Przewodnicząca „Solidarności” w jednej z sieci handlowych, Gabriela Kaim, podczas dyskusji zaznaczyła, iż kary pieniężne nakładane na pracodawców w sektorze handlu są bardzo niskie. – Pracodawcy szydzą z nas – stwierdziła.
Natomiast Karol Tyszka z Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji podkreślił, że wszelkie przejawy patologii winny być napiętnowane i karane. – Należy jednak zachować obiektywizm i nazywać rzeczy po imieniu, wskazywać tych, którzy lekceważą przepisy, tych, którzy narażają zdrowie, np. pojedynczych pracowników, a nie generalizować i wrzucać wszystko do jednego koszyka – dodał.
Z dniem 8 lipca wejdzie w życie nowelizacja prawa dotycząca Państwowej Inspekcji Pracy, a wraz z nią m.in. regulacje upoważniające inspekcję do przekształcania pozornych umów cywilnoprawnych oraz B2B w umowy o pracę. Zwiększona zostanie także górna granica grzywny, którą PIP może wymierzyć w postępowaniu mandatowym z 2 tys. do 5 tys. zł, a w przypadku ponownego deliktu – z 5 tys. do 10 tys. zł. (PAP)
kblu/ kj/