Inflacja konsumencka, podsycona rosnącymi kosztami paliw, osiągnęła w marcu poziom 3%, przekraczając 2,5-procentowy cel ustanowiony przez Narodowy Bank Polski. Wszystko wskazuje na to, że to dopiero początek wzrostu inflacji w Polsce i na świecie.
W marcu 2026 r., wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) wzrósł o 3,0% w porównaniu z tym samym miesiącem poprzedniego roku, jak wynika z wstępnych wyliczeń Głównego Urzędu Statystycznego. Jest to wartość wyższa od 2,1% zarejestrowanych w styczniu i lutym, kiedy to odnotowano najniższe poziomy od 2 lat. Jednakże, jest to również poniżej oczekiwań rynkowych, które przewidywały odczyt na poziomie około 3,3%.
W porównaniu z lutym, koszyk dóbr konsumpcyjnych zdrożał o 1,0%, co stanowiło najsilniejszy miesięczny wzrost od stycznia 2025 roku. Za taki stan rzeczy odpowiedzialne były przede wszystkim szybko rosnące ceny paliw, które, jak podają rządowe statystyki, wzrosły w marcu aż o 15,4% i były o 8,5% wyższe niż rok wcześniej.
Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że GUS zazwyczaj mierzy ceny na stacjach w drugim i trzecim tygodniu miesiąca. Tymczasem, wiadomo, że najwyższe stawki na stacjach benzynowych odnotowano pod koniec marca. Dodatkowo, w kwietniu zaczną obowiązywać ceny maksymalne ustalane przez ministra, uwzględniające tymczasowo obniżony VAT i akcyzę. W rezultacie, w kwietniowym odczycie CPI zaobserwujemy znaczny spadek cen paliw.
Powrót do otoczenia z wyższą inflacją
Jednocześnie w gospodarce rozpocznie się proces przenoszenia podwyższonych kosztów paliw i energii na końcowych odbiorców. W zależności od sektora, adaptacja ta może zająć od kilku tygodni do kilku miesięcy. W związku z tym, podwyższona inflacja konsumencka prawdopodobnie będzie nam towarzyszyć przynajmniej przez pozostałą część 2026 roku. Osiągnięcie wyniku poniżej 3% wydaje się obecnie mało realne.
Roczna inflacja konsumencka w Polsce w 2025 roku ukształtowała się na poziomie 3,6%. Jest to wynik identyczny jak w roku poprzednim, ale również zdecydowanie niższy niż w latach ubiegłych. W roku 2023 wskaźnik ten wyniósł bowiem 11,4%, w 2022 r. średnioroczna inflacja sięgnęła aż 14,4%, a w 2021 roku 5,1%.
Nie można jednak pomijać faktu, że zaledwie przez 7 z ostatnich 76 miesięcy inflacja CPI mieściła się w przedziale 2,5-procentowego celu banku centralnego.W konsekwencji cel inflacyjny został trwale przekroczony, zarówno w perspektywie średnio-, jak i długoterminowej. Średnia (geometryczna) inflacja CPI za ostatnie 5 lat wyniosła 7,44%, za 10 lat 4,61%, a za 20 lat ukształtowała się na poziomie 3,37%.
Był to „wstępny odczyt” marcowej inflacji, więc nie posiadamy jeszcze pełnych danych z podziałem na poszczególne kategorie i szczegółowo wyspecyfikowane dobra. Informacje te zostaną zawarte w raporcie, który zostanie opublikowany w połowie kwietnia.
Na podstawie dzisiejszych danych wiemy jedynie, że w grudniu ceny żywności i napojów bezalkoholowych wzrosły o 2,0% rdr (oraz pozostały bez zmian w porównaniu z lutym). Z kolei nośniki energii kosztowały nas o 3,9% więcej niż rok wcześniej. Znacząco droższe niż przed rokiem okazały się natomiast paliwa do prywatnych środków transportu (o 8,5% rdr.).