Napięcie na Bliskim Wschodzie, będące efektem toczącego się tam konfliktu, powoduje, że wielu Polaków zaczyna rozważać, czy ich planowane podróże wakacyjne do Egiptu, Turcji czy też Zjednoczonych Emiratów Arabskich są w pełni bezpieczne. Organizatorzy turystyki realizują wycieczki zgodnie z harmonogramem, a ośrodki wypoczynkowe funkcjonują bez zakłóceń, jednakże klienci coraz częściej mają rozterki, czy w przypadku eskalacji napięć politycznych w regionie mogą anulować rezerwację i otrzymać zwrot kosztów. Na łamach Bankier.pl objaśniamy, jakie istnieją możliwości oraz czy polisa ubezpieczeniowa chroniąca przed rezygnacją z wyjazdu okaże się pomocna w przypadku obaw związanych z podróżą do popularnych destynacji.
Co obejmuje ubezpieczenie od rezygnacji z wycieczki?
Polisy mające na celu ochronę przed kosztami anulowania wyjazdu mają za zadanie zabezpieczyć przed niespodziewanymi i nagłymi zdarzeniami, stąd też firmy ubezpieczeniowe dokładnie określają, w jakich okolicznościach nastąpi wypłata odszkodowania. Zazwyczaj są to sytuacje związane ze stanem zdrowia lub przypadki losowe, które uniemożliwiają wyjazd. Rozszerzone warianty mogą uwzględniać kilkanaście, a nawet ponad 30 przyczyn rezygnacji, na przykład (dane za Nationale Nederlanden i Europa Ubezpieczenia)
- wypadek, nagłe pogorszenie stanu zdrowia, zachorowanie, kwarantanna (także w związku z chorobami przewlekłymi lub COVID-19),
- awaria lub kradzież samochodu wykorzystywanego w podróży, a także uszkodzenie pojazdu przed lub w trakcie wyjazdu,
- wezwanie do stawiennictwa w sądzie lub na policji,
- śmierć osoby bliskiej,
- kradzież dokumentów tożsamości (przed lub w trakcie podróży),
- reakcje alergiczne będące efektem szczepienia,
- wypadek z udziałem psa lub kota,
- kradzież środków finansowych z konta bankowego,
- zdarzenia losowe i tym podobne (np. pożar w lokalu mieszkalnym, zalanie mieszkania, strajk lub kataklizmy, które wystąpiły po zakupie polisy).
Należy zaznaczyć, iż ubezpieczenie chroniące przed rezygnacją z podróży nie obowiązuje również w sytuacji, gdy klient po prostu zmienia decyzję, natrafia na korzystniejszą ofertę lub odczuwa obawy związane z bezpieczeństwem w miejscu docelowym. Polisa obejmuje tylko precyzyjnie zdefiniowane przypadki, jednakże podróżujący, w zależności od propozycji biura podróży, ma możliwość zmiany destynacji lub daty wyjazdu, pod warunkiem że zezwala na to umowa. Za dodatkową opłatą biura podróży dają możliwość skorzystania z pakietów elastycznych (umożliwiających zmianę lokalizacji/terminu), jak również z gwarancji ceny czy też ubezpieczenia odwołania wycieczki, warto jednak pamiętać, że warunki ochrony nie różnią się od tych oferowanych standardowo przez ubezpieczycieli i nie uwzględniają działań wojennych w docelowej lokalizacji.
Hiszpania wygrywa z Egiptem i Turcją. Wojna przemeblowuje wakacyjną mapę świata
Sytuacja na Bliskim Wschodzie nie wskazuje na rychłą poprawę. Ponadto, zeszłotygodniowy izraelski atak na irańskie okręty na Morzu Kaspijskim oraz atak przy użyciu irańskich dronów na Cyprze unaoczniły, że obszar "bezpiecznego terenu na urlop" ulega znacznemu ograniczeniu pod względem geograficznym. Czy wakacje w Turcji i Egipcie zostaną przełożone "na czas po zakończeniu wojny"?
WIĘCEJ…
Lęk przed wyjazdem nie stanowi podstawy do zwrotu środków od ubezpieczyciela
Wielu turystów jest przekonanych, że wykupione ubezpieczenie od rezygnacji zadziała w każdym przypadku, w którym „coś idzie nie po myśli”, także w obliczu konfliktu na Bliskim Wschodzie, tymczasem polisy tego rodzaju mają charakter ściśle określony: zakład ubezpieczeń wypłaci odszkodowanie tylko wtedy, gdy powód rezygnacji znajduje się w wykazie zdarzeń wyszczególnionych w OWU. To najczęściej choroba, nieszczęśliwy wypadek, śmierć członka rodziny, uszkodzenie mienia lub utrata źródła dochodu, a nie same obawy o bezpieczeństwo w miejscu docelowym lub prowadzone tam działania wojenne, zaznacza ekspert z Europa Ubezpieczenia.
– Ubezpieczenie kosztów rezygnacji nie obejmuje zdarzeń o charakterze ogólnym, które wpływają na bezpieczeństwo w danym państwie lub regionie, takich jak działania wojenne, rozruchy czy inne sytuacje o charakterze nadzwyczajnym (tzw. siła wyższa). Oznacza to, że takie sytuacje jak: konflikty zbrojne, napięcia geopolityczne w regionie, odwołanie lotów przez przewoźników, decyzje administracyjne wpływające na podróż, nie stanowią podstawy do wypłaty świadczenia. Ubezpieczenie obejmuje natomiast konkretne, indywidualne zdarzenia losowe, takie jak np. nagłe zachorowanie, nieszczęśliwy wypadek czy inne sytuacje wskazane w OWU. – wyjaśnia Lidia Wieczorek, Lider Zespołu Produktów Turystycznych w Europa Ubezpieczenia.
Powyższą interpretację potwierdzają także Allianz i Nationale Nederlanden, a zbliżone wyłączenia widnieją w dokumentach innych towarzystw ubezpieczeniowych. Klienci winni pamiętać, że nawet jeśli w rejonie docierają niepokojące wieści, a środki masowego przekazu informują o incydentach militarnych, ubezpieczenie nie będzie skuteczne, jednakże podróżni nadal dysponują pewnym polem manewru.
Przeczytaj także
Twarde lądowanie podróżnych. Bilety lotnicze drożeją nawet o 300 zł
Czy można odwołać wakacje w Egipcie z obawy przed wojną?
Z prawnego punktu widzenia klient ma możliwość odstąpienia od umowy wycieczki w dowolnym momencie, jednakże konsekwencje finansowe uzależnione są od terminu rezygnacji oraz zapisów umowy zawartej z biurem podróży. Im bliżej terminu wyjazdu, tym większe koszty ponosi klient, ponieważ organizator turystyki ma prawo do potrącenia tzw. kosztów rzeczywistych, to jest wydatków, których nie da się odzyskać, takich jak bilety lotnicze, rezerwacje w hotelach czy opłaty lokalne. W praktyce oznacza to, że anulowanie wyjazdu na kilka dni przed wylotem może wiązać się z utratą nawet 80–100% wartości imprezy.
Istnieją jednakże sytuacje, w których klient nie ponosi żadnych obciążeń finansowych. Ma to miejsce, gdy biuro podróży zasadniczo modyfikuje warunki umowy (np. inny hotel, inny termin, inne lotnisko) lub gdy w docelowej lokalizacji zaistnieją okoliczności uznane za „nieuniknione i nadzwyczajne”. To pojęcie obejmuje m.in. katastrofy naturalne lub działania wojenne i umożliwia bezkosztowe odstąpienie od umowy, jednakże ostateczna decyzja zależy od oceny sytuacji przez biuro podróży. Z informacji przekazanych przez UOKiK wynika, że działania wojenne powinny mieć miejsce w docelowej lokalizacji lub jej najbliższym otoczeniu i oddziaływać na realizację wyjazdu oraz transport. W przypadku wyboru miejsc, w których nie ma wojny ani ostrzeżeń MSZ, ale z obawy o nasze bezpieczeństwo rozważamy anulowanie podróży, ocena zależy od konkretnych uwarunkowań.
Przeczytaj także
Podwyżki cen biletów czy cięcia w siatce połączeń? LOT ujawnia strategię
Komunikaty MSZ kluczowe dla podróżnych
W kontekście Bliskiego Wschodu istotne znaczenie mają komunikaty publikowane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, które, choć nie są prawnie wiążące, określają poziom zagrożenia w danym miejscu. Ostrzeżenia mogą przyjmować jedną z 4 form:
- Zachowaj (zwykłą) ostrożność – poziom bezpieczeństwa zbliżony do tego w Polsce,
- Zachowaj szczególną ostrożność – poziom zagrożenia wyższy niż w Polsce,
- MSZ odradza podróże, które nie są konieczne – poziom zagrożenia znacznie wyższy niż w Polsce, a podróże powinny odbywać się wyłącznie w celach zawodowych i np. w pilnych sprawach rodzinnych.
- MSZ odradza wszelkie podróże.
W sytuacji, gdy MSZ oficjalnie odradza podróże, to chociaż zalecenie to nie jest obligatoryjne, biuro podróży może mieć podstawę do anulowania imprezy, a klient otrzyma zwrot środków finansowych niezależnie od tego, czy zakupił ubezpieczenie; taki mechanizm wynika z ustawy o imprezach turystycznych, a nie z OWU. Jeśli chodzi o takie destynacje urlopowe jak Egipt czy Turcja, to według stanu na dzień 25 marca 2026 r. ministerstwo spraw zagranicznych odradza wyjazdy jedynie do określonych rejonów. W odniesieniu do Zjednoczonych Emiratów Arabskich wszelkie podróże są odradzane, pomimo to organizatorzy turystyki w dalszym ciągu prowadzą sprzedaż wycieczek, prawdopodobnie licząc na to, że w lipcu sytuacja na Bliskim Wschodzie ulegnie stabilizacji.
|
Ostrzeżenia MSZ dla podróżujących – wybrane lokalizacje |
|
|---|---|
|
Kraj |
Ostrzeżenie |
|
Cypr |
Zalecana jest szczególna ostrożność |
|
Egipt |
Odradzane są wszelkie podróże do gubernatorstwa Synaju Północnego oraz na obszary znajdujące się przy granicy z Libią i Sudanem, w tym do tzw. trójkąta Halaib (południowo-wschodniego rejonu przy granicy z Sudanem). Odradzane są podróże, które nie są konieczne do Doliny Nilu pomiędzy Asuanem i granicą z Sudanem (z wyjątkiem Abu Simbel). Na pozostałym terytorium Egiptu zalecana jest szczególna ostrożność. |
|
Turcja |
Odradzane są wszelkie podróże do 30 km strefy przygranicznej z Syrią, Irakiem i Iranem w okręgach: Hatay, Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Şırnak, Hakkâri, Van, Ağrı i Iğdır. Odradzane są podróże, które nie są konieczne do okręgów południowo-wschodniej Turcji: Adana, Osmaniye, Hatay, Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Şırnak, Hakkâri, Van, Ağrı, Iğdır, Diyarbakır, Siirt, Batman (z wyjątkiem miast Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Van, gdzie zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności). Na pozostałym terytorium Turcji, w tym w popularnych regionach turystycznych, zalecana jest zwykła ostrożność. |
|
Zjednoczone Emiraty Arabskie |
Odradzane są wszelkie podróże |
|
Opracowanie: Bankier.pl |
|
Problem pojawia się, gdy MSZ jedynie „zaleca ostrożność”, a biuro podróży nie anuluje wyjazdu. W takim przypadku klient ma ograniczone pole działania: ubezpieczenie nie będzie skuteczne, ponieważ obawa nie jest zdarzeniem ubezpieczeniowym, a operator nie ma obowiązku zwrotu środków, zwłaszcza jeśli w kraju docelowym nie trwają działania wojenne.
Kiedy można kupić ubezpieczenie od rezygnacji z wycieczki?
Wielu klientów usiłuje zabezpieczyć się „po fakcie”, gdy sytuacja w regionie staje się niepokojąca, niestety, jak już wspomniano, ubezpieczenie chroniące przed rezygnacją nie obowiązuje, jeśli rezygnacja z wyjazdu wynika z obawy przed wojną. Niemniej jednak dodatkowa ochrona okazuje się przydatna w nagłych sytuacjach, jednakże można ją nabyć jedynie w określonym terminie po dokonaniu rezerwacji wycieczki – najczęściej w ciągu 7 dni. Niektóre firmy ubezpieczeniowe dopuszczają dłuższe okresy, jeżeli wyjazd ma odbyć się w odległym terminie, jednakże zasada pozostaje niezmienna: polisa ma na celu ochronę przed nieprzewidywalnymi zdarzeniami, a nie przed ryzykiem, które jest już znane.
– Jeżeli umowa podróży zostaje zawarta najpóźniej na tydzień przed wyjazdem, decyzję o zaopatrzeniu się w ochronę przed rezygnacją należy podjąć tego samego dnia, w którym dokonywany jest zakup wycieczki. Im większy jest przedział czasu pomiędzy datą zawarcia umowy podróży a datą jej rozpoczęcia, tym więcej czasu klient ma na podjęcie decyzji o dodatkowym zabezpieczeniu się w ubezpieczenie od rezygnacji. – objaśnia Mateusz Rostek, menadżer ds. produktu w Nationale-Nederlanden.
Wakacje w Turcji i Egipcie – co jeśli sytuacja na Bliskim Wschodzie się nie poprawi?
W sytuacji, gdy napięcia polityczne narastają, a termin wyjazdu zbliża się nieubłaganie, klient dysponuje kilkoma możliwościami.
Po pierwsze, zaleca się śledzenie komunikatów MSZ oraz decyzji biura podróży – w przypadku pogorszenia sytuacji organizator turystyki może sam odwołać imprezę, niemniej jednak klient również ma prawo do odwołania udziału, jeżeli w miejscu docelowym prowadzone są działania wojenne.
Po drugie, niektóre biura podróży oferują możliwość zmiany kierunku lub terminu podróży za dodatkową opłatą lub w ramach pakietów elastycznych, co umożliwia klientowi wyjazd na dogodnych warunkach.
Po trzecie, jeśli klient posiada polisę chroniącą przed rezygnacją, np. nabytą wraz z ubezpieczeniem turystycznym, powinien dokładnie zweryfikować, jakie dokładnie sytuacje obejmuje ochrona.