Szef BBN, Sławomir Cenckiewicz, wystosował do ministra koordynatora służb specjalnych, Tomasza Siemoniaka, pismo z zapytaniem o zbadanie, czy przy okazji publikacji fragmentów materiałów, m.in. dotyczących SAFE, przez Onet, nie doszło do złamania regulacji dotyczących ochrony informacji poufnych – ogłosiło w czwartek BBN.
We wtorek serwis Onet opublikował artykuł dotyczący uczestnictwa spółki Polska Amunicja w unijnym programie SAFE, dodając fragment fotografii tajnej listy podmiotów otrzymujących wsparcie w ramach programu. W publikacji znalazło się także zdjęcie uchwały z klauzulą „zastrzeżone”, podjętej w 2023 r. przez ówczesny rząd PiS, na mocy której utworzono program Narodowej Rezerwy Amunicyjnej.
Biuro Bezpieczeństwa Narodowego oznajmiło w czwartek na platformie X, że w związku z upublicznieniem przez Onet utajnionych materiałów, szef BBN przesłał do ministra koordynatora służb specjalnych zapytanie o informację, „jakie działania podjęły służby podległe ministrowi koordynatorowi w celu sprawdzenia okoliczności udostępnienia tych materiałów i weryfikacji, czy nie doszło do naruszenia prawa w kwestii ochrony danych niejawnych”.
W dyskusji na temat SAFE firma Polska Amunicja, do której – według Onetu – może trafić od 4 do 11 mld złotych, stała się jednym z elementów sporu politycznego. Przedstawiciele opozycji wskazywali, że na czele przedsiębiorstwa stoi były poseł KO, Paweł Poncyljusz.
Ugrupowanie rządzące argumentowało, że Polska Amunicja została umieszczona na spisie beneficjentów na skutek decyzji byłego premiera Mateusza Morawieckiego, w czasie wdrażania programu Narodowej Rezerwy Amunicyjnej, w ramach którego spółka została wyznaczona do realizacji inwestycji w obszarze tworzenia polskich zdolności produkcyjnych amunicji 155 mm.
W minionym tygodniu prezydent Andrzej Duda zawetował ustawę wprowadzającą unijny mechanizm SAFE. Prezydent przedłożył Sejmowi swój projekt ustawy, określany jako „polski SAFE 0 proc.”. W odpowiedzi na weto prezydenta Rada Ministrów podjęła uchwałę w sprawie Programu Polska Zbrojna. Daje ona prawo ministrowi obrony narodowej oraz ministrowi finansów i gospodarki do reprezentowania rządu polskiego i podpisania w jego imieniu porozumienia oraz dokumentów dotyczących pożyczki SAFE, którą Bank Gospodarstwa Krajowego zaciągnie na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Zobowiązania finansowe BGK wynikające z pożyczki SAFE zostaną zabezpieczone gwarancją Skarbu Państwa.
Alternatywną propozycję dla unijnego SAFE przedstawili na początku marca Andrzej Duda wraz z prezesem NBP, Adamem Glapińskim. Prezes NBP zaproponował wówczas, aby przeprowadzić aktualizację wartości złota, które posiada polski bank centralny, poprzez „aktywne zarządzanie rezerwami”, co mogłoby umożliwić osiągnięcie wysokich zysków. Zdaniem Glapińskiego, wartość niezrealizowanych dochodów ze wzrostu wartości złota wynosi 197 mld zł. Sumę tę NBP mógłby wypłacić jako zysk w ciągu kilku lat, lecz prezes NBP podkreślił, że środki powinny być przeznaczone tylko na obronność.
Ustawa wprowadzająca unijny mechanizm wsparcia dozbrojenia SAFE zakładała powołanie Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa, zarządzanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego, za którego pośrednictwem rząd miałby możliwość korzystania ze środków z SAFE – unijnego instrumentu preferencyjnych pożyczek na szybkie wzmocnienie zdolności obronnych państw UE. Zgodnie z deklaracją rządu, 89 proc. tych środków miałoby trafić do polskich firm zbrojeniowych, a oprócz wojska wsparcie miałyby otrzymać także np. Policja oraz Straż Graniczna.
Polski wniosek złożony do programu opiewał na 43,7 mld euro i został zatwierdzony przez instytucje unijne. W związku z tym Polska została wskazana jako największy beneficjent programu. (PAP)
from/ rbk/