Z raportu NASK przeanalizowanego przez Polski Instytut Ekonomiczny (PIE) wynika, że blisko połowa zatrudnionych w polskich urzędach używa narzędzi generatywnej inteligencji sztucznej do wykonywania obowiązków służbowych. 16% pracowników urzędów wyraża obawę, że ich posada może być zajęta przez AI.
Z analizy PIE wynika, że 46% osób zatrudnionych w jednostkach administracji publicznej używa narzędzi generatywnej AI do obowiązków zawodowych. Analitycy ocenili, że inteligencja sztuczna jest powszechniej wykorzystywana na stanowiskach menedżerskich i przez osoby na stanowiskach technicznych, lecz rozbieżności nie są duże.
Z raportu wynika, że młodzi pracownicy częściej sięgają po narzędzia AI, lepiej oceniają własne umiejętności w tym obszarze i silniej obawiają się negatywnego wpływu AI na ich stanowisko pracy.
PIE poinformował, że 16% ankietowanych obawia się, że w ciągu pięciu lat ich stanowisko pracy może zostać zastąpione przez tę technologię. Z kolei 36% urzędników stwierdziło, że AI w znacznym stopniu wpłynie na posady w administracji publicznej. 29% pracowników technicznych (czyli osoby na stanowiskach związanych z cyfryzacją, na przykład informatycy, programiści) uznało, że AI pozytywnie wpłynie na ich sytuację na rynku pracy. Tak samo uważało 16% pracowników nietechnicznych (osoby realizujące zadania administracyjno-merytoryczne).
Eksperci PIE ocenili, że osoby techniczne należą do grupy zawodów o największej podatności na AI, a równocześnie w stosunkowo niewielkim stopniu dostrzegają ryzyko utraty pracy i znacznie częściej postrzegają zmiany związane z rozpowszechnianiem AI jako korzystne dla ich pozycji na rynku pracy. Instytut uważa, że może to mieć związek ze sposobem, w jaki te osoby korzystają z AI. „Pracownicy techniczni poszukują w ten sposób dokumentacji lub instrukcji do wykonywania zadań technicznych, częściej też korzystają z możliwości edukacyjnych, które oferują duże modele językowe. Być może uważają, że w ten sposób skutecznie podnoszą swoje kwalifikacje zawodowe, co w dłuższej perspektywie będzie stanowiło zabezpieczenie przed zastąpieniem przez bardziej zaawansowane systemy sztucznej inteligencji” – stwierdzili analitycy.
Zdaniem PIE, rezultaty raportu NASK wskazują na spory potencjał implementacji AI w administracji publicznej, między innymi dlatego, że wśród urzędników widać chęć do nauki (87% ankietowanych byłoby skłonnych uczestniczyć w kursach). Według PIE stosunkowo niski poziom obaw o utratę posady również powinien ułatwić szersze wdrożenie tej technologii.
Jednocześnie ankietowani wyrazili nadzieję na redukcję liczby powtarzalnych, schematycznych działań dzięki AI. „W oczekiwaniach respondentów najbardziej wyróżnia się ułatwienie orientacji w labiryncie przepisów i dokumentów” – podkreślili analitycy. Dodali, że w ten sposób sztuczna inteligencja daje szansę na przezwyciężenie jednej z największych barier w usprawnianiu administracji krajowej.
Raport NASK został opracowany na podstawie badania ilościowego (CAWI) i jakościowego (FGI), przeprowadzonego w okresie od 20 października do 7 listopada 2025 roku. Badaniem objęto 6093 odpowiedzi z 1361 urzędów centralnych i samorządowych. Respondentami byli pracownicy na stanowiskach technicznych, nietechnicznych i kierowniczych. (PAP)
mbl/ drag/