Komisje sejmowe do spraw finansów publicznych oraz obrony narodowej wyraziły w czwartek opinię odmowną w stosunku do poprawek zgłoszonych przez PiS do projektu ustawy wdrażającej program SAFE. Obrady Sejmu nad projektem zaplanowane są na piątkowy poranek.
Podczas czwartkowej łączonej narady komisji finansów publicznych oraz obrony narodowej parlamentarzyści przyjrzeli się propozycjom zmian, które zostały przedstawione wcześniej tego samego dnia. Parlamentarzyści z partii Prawo i Sprawiedliwość wnieśli łącznie 13 poprawek, chociaż część z nich – zgodnie z uwagą biura legislacyjnego Sejmu – była rozpatrywana łącznie.
Zaproponowane przez PiS modyfikacje stanowiły reakcję na niejasności dotyczące formy projektu wyrażane przez przedstawicieli opozycji, ale także ze strony prezydenckiej, chociaż – jak ogłosili przedstawiciele prezydenta Karola Nawrockiego – działania nad poprawkami Kancelarii Prezydenta oraz Biura Bezpieczeństwa Narodowego są w toku.
Wątpliwości budzą przede wszystkim kwestie transparentności w zarządzaniu środkami z SAFE, jak również obawy, iż unijny program może być w przyszłości wykorzystywany jako narzędzie politycznego ucisku na Polskę, tak jak – zdaniem polityków prawicy – wykorzystano już fundusz KPO i powiązane z nim tzw. kamienie milowe.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS) domagał się między innymi właśnie wprowadzenia zapisu, który „uniemożliwi prowadzenie dowolnej polityki warunkowości przez Komisję Europejską”. Inna poprawka zakładała wprowadzenie wymogu składania Sejmowi przez rząd raportów dotyczących wykorzystania środków z SAFE.
Inną proponowaną przez PiS modyfikacją w projekcie było wprowadzenie regulacji gwarantujących, że fundusze z unijnego programu nie będą pomniejszały zasobów znajdujących się w Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, z którego obecnie finansuje się znaczną część polskich kontraktów zbrojeniowych.
Klub PiS chciał również, aby projekt dawał pewność, że środki z SAFE w 89 procentach trafią do polskiego przemysłu obronnego, a także, by realizowany program bazował wyłącznie na opracowywanym co kilka lat Programie Rozwoju Sił Zbrojnych. Strona rządowa argumentowała jednak, że gdyby projekt bazował wyłącznie na tym dokumencie, konieczne byłoby zrezygnowanie na przykład z programu antydronowego San, który – jak zaznaczył wiceminister MON Paweł Bejda – wynika z aktualnej potrzeby operacyjnej.
Wszystkie wniesione przez PiS poprawki zostały ocenione negatywnie przez połączone komisje. Głosowanie nad nimi oraz nad całością projektu odbędzie się w Sejmie w trakcie piątkowego bloku głosowań.
Program SAFE zakłada zaciągnięcie niskooprocentowanych kredytów, które dadzą państwom członkowskim możliwość szybkiego inwestowania we własną obronność, przede wszystkim poprzez zakup sprzętu wojskowego od europejskich producentów. Polska ma być głównym beneficjentem programu – ma otrzymać około 43,7 mld euro z puli 150 mld euro (tyle środków ma się znaleźć w programie).
Przedstawiciele rządu podkreślają, że szybkie uchwalenie ustawy jest bardzo ważne, ponieważ już na połowę marca planowane jest podpisanie umowy pożyczkowej i wypłata pierwszej transzy środków w wysokości 15 procent całej kwoty. Te środki mają zasilić Finansowy Instrument Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE – czyli fundusz, który ma być utworzony na mocy procedowanej ustawy. Pieniądze, które trafią do funduszu na zadania związane ze wzmocnieniem bezpieczeństwa, będą zarządzane przede wszystkim przez ministra obrony, ale również przez MSWiA oraz resort infrastruktury. (PAP)
from/ rbk/