Plan Moskwy dotyczący przeniesienia przewozu towarów na Ocean Arktyczny okazał się klapą. Rosja boryka się z deficytem klientów chętnych na taki transport, mimo że jest on szybszy niż szlak przez Kanał Sueski.
Iwona Trusewicz
Reklama
Zgodnie z zarządzeniem rosyjskiego autokraty podpisanym w 2018 roku, przewóz dóbr po morzach rosyjskiej Arktyki miał osiągnąć 80 mln ton do 2024 roku i 200 mln do 2030 roku. Obecnie jasne jest, że były to liczby nieosiągalne dla Rosjan w realiach wywołanej przez nich wojny.
Reklama Reklama
Północna Trasa Morska o 10 dni krótsza od trasy przez Kanał Sueski
W 2025 roku Północną Trasą Morską (PTM) przetransportowano 37,02 mln ton ładunków, co stanowi obniżkę o 2,3 proc. w zestawieniu z rokiem ubiegłym, obliczyło Centrum Gekon, cytowane przez dziennik „Kommiersant”.
PTM o długości 5600 kilometrów i przecinająca pięć mórz arktycznych, umożliwia skrócenie czasu podróży do Azji o 7-10 dni w porównaniu z tradycyjną drogą przez Kanał Sueski. Pomimo szybkości dostaw, wciąż niewielu jest zainteresowanych transportem ładunków przez rosyjską Arktykę. W 2025 roku to rosyjski eksport stanowił większość przewozów ładunków arktycznymi morzami (60 proc., czyli 22,2 miliona ton). Skroplony gaz ziemny (LNG), ropa naftowa i kondensat gazowy stanowiły 83 proc. towarów. Dostawy pochodziły z instalacji LNG koncernu Novatek – Jamał LNG, Arctic LNG 2 (podlegający sankcjom) oraz złoża Nowoportowskoje należącego do Gazprom Nieftu.
W ubiegłym roku dostawy LNG PTM zmniejszyły się o blisko 2,7 proc. rok do roku. Zauważono również spadek transportów ropy naftowej ze złoża Nowoportowskoje. Dostawy ładunków masowych były mniejsze ponad 2,5-krotnie, spadając do 0,41 mln ton. Również ładunki drobnicowe, w tym wyroby koncernu Norylski Nikiel (objęty sankcjami) zmalały o 2,2 proc., do 3,91 mln ton.
Chiny popierają transport przez rosyjską Arktykę
Gdyby nie zamówienia chińskie, ruch północnymi wodami rosyjskiej Arktyki całkowicie by się zatrzymał. Dzięki Chinom dostawy produktów naftowych wzrosły o 43 proc., do 1,27 mln ton, kondensatu gazowego o 17 proc., do 1,55 mln ton, koncentratu rudy żelaza wzrosły 13,5-krotnie do 365 tys. ton. Z tego ostatniego 330 tys. ton koncentratu rudy żelaza z obwodu murmańskiego stanowiły chińskie zamówienia.
Reklama Reklama Reklama
– W 2026 roku rozmiary przewozów PTM nie przekroczą poziomu z 2025 roku, ponieważ wciąż brak jest źródeł wzrostu – mówi Michaił Grigorjew, szef centrum konsultingowego Gekon. Według niego, aby w pełni wykorzystać szlak biegnący od Cieśniny Karskiej do Cieśniny Beringa, Rosja musi współpracować z innymi państwami i poszukiwać nowych rynków zbytu zarówno na wschodnim Pacyfiku, jak i na zachodnim Atlantyku.
Rosyjska stocznia nie zdołała ukończyć budowy dwóch nowoczesnych lodołamaczy. Brakło komponent…
Barierą, której do dziś nie udało się przezwyciężyć, są także braki specjalistycznych jednostek arktycznych – gazowców klasy lodowej i najpotężniejszych lodołamaczy. Przed wojną Rosja zamawiała takie jednostki za granicą, a rosyjskie stocznie nie dają rady z budową. Opóźnienia narastają, a sankcje na import elementów do arktycznej floty poważnie utrudniają dokończenie jednostek.